روزی برای محمدعلی کلی و همدردانش

این بوکسور بزرگ که در مقابل مشتهای رقبای بزرگی چون جورج فورمن زانو نزده بود در مقابل ضربات این بیماری کاملا بی دفاع ماند.

کد خبر: ۳۹۲۰۰۴

تاریخ: ۲۲ فروردين ۱۳۹۳ - ۰۹:۵۲

محمد علی کلی بدترین تصویر از یک نوع بیماری است که امروز 11 آوریل مصادف با روز جهانی آن است. این بوکسور بزرگ که در مقابل مشتهای رقبای بزرگی چون جورج فورمن زانو نزده بود در مقابل ضربات این بیماری کاملا بی دفاع ماند.

به گزارش خبرآنلاین، بیماری پارکینسون برای اولین بار توسط دانشمند بریتانیایی دکتر جیمز پارکینسون (James Parkinson) در سال ۱۸۱۷ میلادی توصیف شد و بنابراین نام این بیماری به او تعلق گرفت.

این بیماری همان لرزش در وضعیت استراحت است که شیوع آن بیشتر در سنین پیری است اما در جوانان هم دیده می‌شود شیوع آن در تمام مناطق دنیا یکسان است یعنی درصد شیوع بیماری با تغییر در منطقه خیلی فرق نمی‌کند بطور کلی این بیماری بر اثر از بین رفتن سلول‌های ترشح کننده ماده‌ای به نام دوپامین (که یک انتقال دهنده عصبی) است رخ می‌دهد. افزایش نسبت استیل کولین به دوپامین در عقده های قاعده ای مغز موجب علائم ترمور ، ریجیدیتی عضلات وکندی حرکات میشود.

علائم پارکینسون

پارکینسون بر اساس دو علامت یا بیشتر از چهار علامت اصلی بیماری مشخص می‌شود. ارتعاش و لرزش دست و پا در حالت استراحت، کندی حرکات، سختی و خشک شدن دست و پا و بدن و نداشتن تعادل این چهار علامت اصلی را تشکیل می‌دهند.

در مراحل اولیه بیماری، ارتعاش اندام ملایم و معمولا در یک طرف بدن وجود دارد و احتیاجی نیز به درمان ندارد اما با پیشرفت بیماری فردی که دست لرزان خود را در جیب یا پشت خود پنهان می‌کند یا چیزی را برای کنترل ارتعاش مدام در دست می‌گیرد، دیگر قادر به پنهان کردن لرزشهای شدید اندام به ویژه به هنگامی که می‌خواهد تمرکز بیشتری به خود دهد نیست.

چهار علامت شایع بیماری ارتعاش دست و پا در حالت استراحت (لرزش بیمار همزمان با ارتعاش دست و پا در حالت استراحت) آرام شدن حرکت (برادیکینسیا / Bradykinesia) سختی حرکت (و خشک شدن) دست و پا یا بدن تعادل بد (تعادل ضعیف) در حالی که دو یا بیشتر از این علایم در بیمار دیده شود، مخصوصاً وقتی که در یک سمت بیشتر از سمت دیگر پدیدار شود، تشخیص پارکینسن داده می‌شود مگر اینکه علایم دیگری همزمان وجود داشته باشد که بیماری دیگری را نمایان کند. بیمار ممکن است در اوایل، بیماری را با لرزش دست و پا یا با ضعیف شدن حرکت احساس کند و دریابد که انجام هر کاری بیشتر از حد معمول طول می‌کشد و یا اینکه سختی و خشک شدن حرکت دست و ضعف تعادل را تجربه می‌کند. اولین نشانی‌های پارکینسون مجموعه‌ای متفاوت از ارتعاش، برادیکنسیا، سفت شدن عضلات و تعادل ضعیف هستند. معمولاً علایم پارکینسون ابتدا در یک سمت بدن پدیدار می‌شوند و با گذشت زمان به سمت دیگر هم راه پیدا می‌کنند.این بیماری در صورت پیشرفت حتی ممکن است باعث شود بیمار به دلیل شدت انقباضات عضلات بلع نتواند غذا بخورد و از بین برود

درمان

این بیماری درمان قطعی ندارد اما داروهایی مثلاً لوودوپا (levodopa) آمانتادین، بی‌پریدن و سلژیلین در درمان آن تجویز می‌شود. گاه از جراحی نیز استفاده می‌شود. البته نقش کاردرمانی و فیزیوتراپی در این زمینه بسیار زیاد است زیرا مانع پیشرفت بیماری و محدودیت عملکرد می‌شود. تحقیقات جدید نشان داد خوردن مواد غذایی حاوی نیکوتین مانند فلفل و گوجه فرنگی به کاهش پارکینسون منجر می‌شود. محققان آمریکایی دریافتند: خوردن موادغذایی حاوی حتی یک کمی نیکوتین، مانند فلفل و گوجه فرنگی ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را کاهش می‌دهد.

هم اکنون یک مرکز پیشرفته درمان پارکینسون به نام محمد علی کلی در آمریکا مسئول درمان و اکتشاف راههای تازه برای مبارزه با این بیماری است.

پیشرفت درمان پارکینسون در ایران

پژوهشگران کشور با استفاده از سلولهای بنیادی جنینی و تمایز آنها با ماده موثره "کندر" روشی را برای درمان بیماری پارکینسون در مرحله آزمایشگاهی ارائه کردند.
مژگان عباسی - مجری طرح در گفت وگو با خبرگزاری مهر بیماری پارکینسون را یک اختلال تحلیل رونده عصبی توصیف کرد و افزود: در این بیماری سلولهای دوپامین ساز از بین می رود.
وی در خصوص دوپامین توضیح داد: دوپامین سیگنالها را میان سلولهای عصبی جا به جا می کنند و در صورت از بین رفتن سلولهای دوپامین ساز، ماده دوپامینی در بدن وجود ندارد تا این سیگنالها را میان سلولهای عصبی رد و بدل کند از این رو بیماری پارکینسون ایجاد می شود.

مجری طرح به زمینه های دارو درمانی این بیماری اشاره کرد و یادآور شد: در گذشته از داروهایی از قبیل استفاده "لودوپا" (Levodopa) به عنوان پیش ساز دوپامین استفاده می شد این دارو هر چند می تواند تا حدودی عوارض این بیماری را کاهش دهد اما علاوه بر آنکه اثرات این دارو کوتاه مدت است، در بیماران عوارض جانبی چون تسریع در ایجاد حرکات غیر ارادی (لرزش دست و پا) را به دنبال دارد.

عباسی از ارائه روش سلول درمانی برای درمان بیماری پارکینسون خبر داد و خاطر نشان کرد: در این تحقیقات سلول درمانی به عنوان یک راه درمانی به جای شیمی درمانی مطرح شده است.
وی به جزئیات این طرح اشاره کرد و ادامه داد: در این طرح از سلولهای بنیادی جنینی موشی استفاده شد و با استفاده از یکسری از فاکتورها این سلولها را تبدیل به سلولهای تولید کننده دوپامین کردیم در ادامه تحقیقات سلولهای تولید کننده دوپامین به بیمار پیوند زده می شود و بیماران پارکینسونی با استفاده از این روش درمان می شوند.

این پژوهشگر با بیان اینکه برای تمایز سولهای بنیادی به سلولهای دوپامین ساز از ماده موثر "کندر" استفاده شد، اضافه کرد: در این تحقیقات بر اساس یک روش ابتکاری برای تمایز سلولهای بنیادی به سلولهای عصبی از ماده موثره کندر به نام BBA که قبلا اثر آکسون زایی آن به اثبات رسیده بود به کار برده شد.

عباسی دراین باره توضیح داد: برای تغییر سلولهای بنیادی به سلولهای عصبی و تولید کننده سلولهای دوپامین، تحقیقاتی انجام و مشاهده شد که ماده موثره کندر باعث می شود که طول آکسونها و دندریت های سلولهای عصبی افزایش یابد. بنابراین احتمال دادیم که این ماده می تواند در تمایز سلولهای بنیادی به سلولهای عصبی نقش داشته باشد.

به گفته وی بر این اساس آزمایشهای مختلفی در این زمینه انجام شد و نتایج اثبات کرد که راندمان کار چندین برابر افزایش می بابد.

عباسی با تاکید بر اینکه این طرح در مرحله آزمایشگاهی است، ادامه داد: فاز آزمایشگاهی این تحقیقات به پایان رسیده است و باید سلولهایی که به دست آمده را در موشهایی که مدل پارکینسونی هستند تزریق کنیم. در صورت کسب نتایج مورد نظر وارد فاز بالینی می شویم و سلول را از بیمار جدا و تبدیل به سلولهای تولید کننده دوپامین می کنیم.

برآورد می‌شود شیوع پارکینسون در ایران، 150 مورد در یکصد هزار نفر جمعیت کشور (یعنی 15 مورد در ده هزار نفر) باشد. در حال حاضر حدود 3 هزار بیمار شناخته شده مبتلا به پارکینسون در کشور وجود دارد. حدود 15 درصد مبتلایان به پارکینسون پیش از 50 سالگی تشخیص داده می‌شوند. شیوع این بیماری با افزایش سن، زیاد می‌شود. علت این بیماری ناشناخته است و در حال حاضر درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد اما تعدادی از روش‌های دارو درمانی و جراحی برای بهبود علائم وجود دارند.

امروزه در جهان پیش بینی می شود چیزی حدود 7 میلیون نفر با این بیماری دست وپنجه نرم می کنند تنها در آمریکا 60000 هزار مورد شناخته شده ازمبتلایان به این بیماری زندگی می کنند.
درسال 2005 تعداد مبتلایان به این بیماری 4.5 میلیون نفر بود و پیش بینی می شود تا سال 2030 این تعداد به 9.5 الی 10 میلیون نفر افزایش یابد.

تصویر زیر نشاندهنده آمار این بیماری در 2009 میلادی است.

جدول زیر نشاندهنده کشورهایی است که بیشترین مرگ ومیر در هر صد هزار نفر جمعیت از مبتلایان به این بیماری را دارند.

این جدول بر اساس آخرین آمار سازمان بهداشت جهانی است.نبودن عراق که در تصویر قبلی دارای یکی از بیشترین کشورهای دارای پارکینسون بود در لیست آخر سازمان بهداشت به دلیل عدم گزارش مستند است.

ردیف

کشور

مرگ و میر

1

مالت

5.5

2

لوکزامبورگ

4.4

3

ارمنستان

4.2

4

ایسلند

4

5

فنلاند

3.6

6

انگلیس

3.5

7

آمریکا

3.4

8

اطریش

3.4

9

هاییتی

3.3

10

هلند

3.2