اقتصاد؛ پاشنه آشیل بلندپروازی‏های پوتین

کد خبر: ۳۸۸۹۳۹

تاریخ: ۰۶ فروردين ۱۳۹۳ - ۱۹:۴۸

ولادیمیر پوتین نشان داده که در پی احیای امپراتوری روسیه است اما آیا اقتصاد روسیه اجازه چنین بلندپروازی‏هایی را به او می‏دهد؟

احتمال افزایش تحریم های اقتصاد غرب علیه روسیه بار دیگر مطرح شده است چرا که آمریکا و اروپایی ها امیدوارند با فشارهای اقتصادی بتوانند جلوی تداوم رویکرد تهاجمی روسیه در اوکراین را بگیرند. در چنین شرایطی پرسش اساسی این است که آیا اقتصاد روسیه می‏تواند در مقابل تحریم های غربی ها دوام بیاورد یا خیر؟ البته این نکته را هم باید در نظر گرفت که غربی ها نیز از کاهش رابطه اقتصادی با روسیه متضرر خواهند شد به خصوص آن بخش از روابط که به بخش انرژی مربوط می‏شود. آلمان، که بزرگترین اقتصاد اروپا و چهارمین اقتصاد جهان است حدود 40 درصد انرژی خود را از طریق روسیه تامین می‏کند و منبع انرژی کل اروپای غربی نیز روسیه است. به همین خاطر است که رهبران اروپایی تمایل چندانی به شدت گرفتن تحریم های اقتصادی علیه روسیه ندارند اما آمریکا که تولید گاز طبیعی مایع (LNG) این کشور رو به افزایش است می‏تواند در صورت کاهش صادرات گاز روسیه به اروپا در تامین گاز مورد نیاز روسیه مشارکت داشته باشد. البته به رغم امیدواری آمریکایی ها هفته نامه تایم می‏نویسد که در عمل باید محدودیت های مربوط به گاز مایع را نیز در نظر گرفت چرا که بر خلاف گاز طبیعی که امکان انتقال آن از طریق خط لوله به راحتی امکانپذیر است، زیرساخت های موجود در اروپا چندان با گاز طبیعی مایع سازگار نیست. هرچند هنگامی که سخن از تحریم روسیه به میان می‏آید، به نگرانی های اروپایی ها در تامین گاز در زمستان آینده اشاره می‏شود اما حقیقت این است که اگر روسیه یکی از بزرگترین صادرکنندگان انرژی به اروپای غربی محسوب می‏شود، اروپا نیز بزرگترین مشتری انرژی روسیه به حساب می‏آید و کاهش صادرات انرژی روسیه به غرب می‏تواند اقتصاد این کشور را با چالش مواجه کند. صادرات نفت و گاز حدود 50 درصد درآمد دولت روسیه را تشکیل می‏دهد و تحریم بخش انرژی این کشور می‏تواند سالانه 100 میلیارد دلار از درآمد روسیه بکاهد.

البته پیش از آن که بحران اوکراین شکل بگیرد نیز اقتصاد روسیه با مشکلات بسیاری مواجه بود. به رغم بهای سه رقمی هر بشکه نفت، انتظار می‏رفت که اقتصاد روسیه امسال تنها یک درصد رشد کند آن هم در شرایطی که اقتصادهای توسعه یافته از زیر سایه بحران جهانی خارج شده اند و برای مثال اقتصاد آمریکا احتمالا امسال رشدی سه درصدی را تجربه می‏کند. ارزش روبل روسیه نیز امسال در مقابل دلار حدود 10 درصد کاهش یافته است که بیشترین کاهش ارزش در میان اقتصادهای نوظهور محسوب می‏شود. به همین خاطر است که برخی از کارشناسان و جمله هفته نامه اکونومیست به رهبران غربی توصیه کرده اند که از طریق فشار اقتصادی، دولت روسیه و شخص ولادیمیر پوتین را وادار به عقب نشینی کنند. این گروه از کارشناسان اعتقاد دارند که اقتصاد پاشنه آشیل بلندپروازی های پوتین محسوب می‏شود و اقتصاد روسیه توان این را ندارد که در مقابل فشارغربی ها مقاومت کند. حتی هفته نامه اکونومیست به همین خاطر کاریکاتوری را منتشر کرده که در آن نشان داده شده اقتصاد روسیه در مقاطع مختلف باعث ناکام ماندن بلندپروازی رهبران روس شده است. غربی ها امیدوارند که این بار نیز چنین سرنوشتی در انتظار پوتین باشد.