راههای پیشگیری از مسخ فرهنگی

کد خبر: ۳۸۷۰۱۱

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۲:۱۸

یک روانشناس با بیان اینکه برای پیشگیری از مسخ فرهنگی و خودباختگی نیاز به کار فرهنگی تخصصی داریم، گفت: لازم است مشارکت فعالان و متخصصان حرفه‌ای برای تولیدات بومی جلب شود، چرا که در کشورهای توسعه یافته، برای فرهنگ‌سازی ارزش قائل می‌شوند و از بهترین متخصصان برای این امر بهره می‌برند.

به گزارش ایسنا، دکتر مصطفی فروتن افزود: در کشورهای توسعه یافته برای کارهای پژوهشی ارزش زیادی قائل هستند، این در حالیست که در کشورما به اقدامات تحقیقاتی توجه کافی نمی‌شود. بنابراین افراد فعال در این حوزه، جذب بازار سرمایه می‌شوند.

وی در ادامه گفت: نه تنها ایران به عنوان یک کشور در حال توسعه؛ بلکه بسیاری از کشورها در زمینه انتقال سنت‌های خود به نسل جوان با مشکلاتی مواجه هستند.

این روانشناس با بیان اینکه در کاهش توانایی کشورها در انتقال ارزش‌ها و سنت‌ها به نسل جدید مجموعه عواملی دخیل است، اظهارکرد: با توجه به آنکه کشورهای دنیا در یک دهکده جهانی زندگی می‌کنند، از طریق وسایل ارتباط جمعی مانند ماهواره‌ها و جستجوگرها با یکدیگر در ارتباط هستند. دراین شرایط ارزش‌ها به صورت اصولی به نسل بعد انتقال نمی‌یابد و افراد در معرض انواع محتواها هستند.

وی در ادامه گفت: هنگامی که فرهنگ وارداتی می‌شود، ممکن است افراد در معرض پیام‌هایی قرار بگیرند که برای مواجهه با آنها آموزش کافی ندیده باشند.

این روانشناس با اشاره به سایت «یاهو» اظهارکرد: هنگامی که صفحه اصلی این جستجوگر را باز می‌کنیم، با انواع و اقسام اطلاعات مواجه هستیم و ممکن است مجبور به عبور از دروازه‌هایی برای دستیابی به اطلاعات مورد نظر خود بشویم. این دروازه‌ها بر رفتار ما تاثیر می‌گذارند و از فرهنگ بومی دور می‌کنند.

فروتن مسخ فرهنگی را از تبعات گذر از دروازه‌های متعدد اطلاعاتی دانست و گفت: ایران کشوری اسلامی است، این در حالیست که چندی پیش در اخبار اعلام شد که کتاب‌های آموزش زبان انگلیسی موجود در کشور به صورت غیرمستقیم باعث خودباختگی و مسخ فرهنگی و ارزشی می‌شوند. به عنوان مثال در کتاب‌های انگلیسی می‌آید که مایک و جنی به خانه می‌روند. این در حالی است که روابط دختر و پسر بدون هر گونه تعهد در فرهنگ ایرانی و اسلامی ما ناپسند است؛ اما در کتاب‌های زبان انگلیسی این روابط مجاز شناخته می‌شود.

وی افزایش خانواده‌های گسسته را یکی دیگر از تبعات عبور از دروازه‌های مختلف اطلاعاتی و بی‌توجهی به ارزش‌ها و سنن اسلامی و ایرانی برشمرد و اظهار کرد: با ورود فرهنگ‌ غربی به کشور، نسل والدین به تدریج از نسل فرزندان جدا می‌شوند. در حال حاضر بیشتر جوانان از گوشی‌های همراه هوشمند و تبلت‌ها استفاده می‌کنند و میان آنان و سایر اعضای خانواده گفت‌وگو و تعامل به وجود نمی‌آید. هر یک از زوجین نیز یک صفحه شخصی در فضای مجازی دارند و با یکدیگر صحبت نمی‌کنند که نتایج این وضعیت، فروپاشی نظام ارزش‌هاست.

این روانشناس با اشاره به سریال‌های شبکه‌ ماهواره‌ای فارسی زبان، گفت: بسیاری از این سریال‌ها روابط بین محارم و نامشروع را در قالبی بسیار جذاب به مخاطب ارائه می‌دهند و در معرض این مجموعه‌ها قرار گرفتن، موجب فروپاشی انسجام ملی می‌شود.

فروتن درباره راهکارهای جلوگیری از مسخ فرهنگی و انتقال ارزش‌های اسلامی ایرانی به نسل جدید، اظهار کرد: به اندازه کافی در این حوزه کار کارشناسی نکرده‌ایم و فرهنگ نباید دستاویزی برای دستیابی به منافع و مطامع اقتصادی و سیاسی قرار گیرد، چرا که نمی‌تواند کارکرد خود را به درستی انجام دهد.

وی با بیان اینکه پایبندی به ارزش‌ها در خانواده شکل می‌گیرد، گفت: در حال حاضر صله رحم به عنوان یک مراسم آیینی رعایت نمی‌شود، و خانواده‌ها با یکدیگر رفت و آمد نمی‌کنند و زوجین جوان ترجیح می‌دهند به جای تعامل با خانواده، با دوستان خانوادگی رفت و آمد کنند و همین امر موجب افزایش تعداد سالمندان در آسایشگاه‌ها شده است.

این روانشناس تاکید کرد: حفظ ارزش‌ها و پایبندی به آنها باید از خانواده آغاز شود. در این جهت لازم است مهارت‌های زندگی به خانواده‌ها آموزش داده شود. رسانه‌ها نیز باید برای تقویت و ترویج ارزش‌ها و مراسم آئینی تلاش کنند. ما فرهنگ بسیار غنی داریم و به عنوان نمونه منشور کوروش به عنوان یکی از برجسته‌ترین مظاهر فرهنگ غنی ایرانی مطرح است و روی دیوار مهدکودک‌های کشورهای توسعه یافته اشعار سعدی و حافظ نقاشی می‌شود، این در حالیست که دیوارهای مهدکودک‌های ایران تصاویری چون مرد عنکبوتی وجود دارد.

وی افزود: لازم است رسانه‌ها با تولید برنامه‌های جذاب، در جهت انتقال ارزش‌های اسلامی و ایرانی تلاش کنند؛ اما متاسفانه تصور می‌شود معنای ساخت سریال جذاب قرار دادن چند دختر و پسر آرایش کرده جلوی دوربین است. این در حالی است که باید از عناصر تولیدی حرفه‌ای برای تولید محتوای جذاب استفاده شود تا مخاطب به اثر تولید شده جذب شود. آن هم در شرایطی که با بمباران فرهنگ وارداتی مواجه هستیم و مخاطبان داخلی خود را از دست داده‌ایم.

فروتن در پایان نظارت بر حسن اجرای قوانین را یکی دیگر از راه‌های ترویج ارزش‌ها و سنت‌های اسلامی و ایرانی برشمرد و اظهار کرد: نظارت لازم بر حسن اجرای قوانین موجود وجود ندارد. به عنوان نمونه فلان بازیگر یا بازیکن رفتار نامناسبی انجام می‌دهد؛ اما برخورد لازم با او صورت نمی‌گیرد و تنها یک بازیکن چند میلیون تومان جریمه می‌شود. این در حالی است که برای تخلفات افرادی که در سطح اجتماع مطرح هستند، باید نظارت عالی صورت گیرد.