هدف حذف ریخت و پاش است

کد خبر: ۳۸۵۵۲۴

تاریخ: ۱۹ اسفند ۱۳۹۲ - ۰۹:۵۲

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس اعتقاد دارد که اهمیت مدیریت واردات و ایجاد محورهای اقتصادی مناسب براساس اجرای اصل 44 قانون اساسی و توجه به پیشرفت براساس اهداف سند چشم‌انداز، از مهم‌ترین ابزارهای اقتصاد مقاومتی است.

به گزارش خبرآنلاین؛رهبر معظم انقلاب مدتی است در بخش‌هایی از بیانات خود به اقتصاد مقاومتی اشاره می کنند؛ اقتصادی که می کوشد با توجه به فضای تحریم‌ها و مشکلات اقتصادی که در چند سال اخیر کشور با آن دست به گریبان است جمهوری اسلامی ایران را برای رسیدن به  اهداف بلند مدت خود یاری دهد.

در این راه اما موانع بسیاری بر سر راه اجرای اقتصاد مقاومتی وجود دارد که در مورد آن با رییس کمیسیون اقتصادی مجلس به گفتگو نشسته ایم. ارسلان فتحی‌پور رییس کمیسیون اقتصادی مجلس در دو دوره هشتم و نهم اعتقاد دارد که اهمیت مدیریت واردات و ایجاد محورهای اقتصادی مناسب براساس اجرای اصل 44 قانون اساسی و توجه به پیشرفت براساس اهداف سند چشم‌انداز، از مهم‌ترین ابزارهای اقتصاد مقاومتی است.

به گفته وی؛  ویژگی‌های اقتصاد مقاومتی، حذف ریخت‌وپاش و افزایش بهره‌‌وری است؛ همچنین  ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان و حمایت از آنها نیز از مباحث مربوط به اقتصاد مقاومتی است که نقش مهمی در افزایش توان کشور به منظور حرکت در مرزهای دانش دارد؛ ضمن آنکه این موضوع باعث کاهش آسیب‌پذیری در مقابل تحریم‌ها می‌شود.

مشروح گفتگوی خبرآنلاین با رییس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه آمده است:

ایران در شرایطی قرار دارد که تحریم ها از هر سو در پی فلج کردن اقتصاد کشور هستند، اقتصاد مقاومتی چگونه می‌توانند ما را در مقابل تحریم ها حفظ کند؟

جهت پاسخ به این سوال در ابتدا، فاکتورهای مدنظر مقام معظم رهبری برای تحقق اقتصاد مقاومتی را باید مد نظر قرار داد، معظم له جهت رسیدن به اقتصاد مقاوم بر موارد زیر تاکید داشتند:

احترام به  کار ایرانى و سرمایه‌ ایرانى، هماهنگی و تلاش همه مسولین و دلسوزان نظام، ایجاد احساس امنیت هم براى کارگر هم براى سرمایه‌گذار، مبارزه با مفاسد اقتصادی، ایجاد مزیتهاى رقابتى در اقتصاد و توجه به کیفیت و قیمت رقابتی، توجه به سیاست های کلان، توجه به مشکلات بنگاههای تولیدی، تنظیم واردات، قطع وابستگی کشور به درآمدهای نفتی، توسعه بخش تعاون، معرفى فرصتهاى سرمایه‌گذارى کشور به بخش خصوصى، شفاف سازی اطلاعات، توجه به شرکتهاى دانش بنیان، ایجاد بانک اطلاعاتی، اصلاح الگوى مصرف، استفاده‌ حداکثرى از زمان و منابع و امکانات، جلوگیری از تصمیمهاى خلق‌الساعه و تغییر مقررات، توجه به شاخص های کلان اقتصادی، اجرای درست سیاست های اصل 44 و مردمی کردن اقتصاد.

بر این اساس اقتصاد مقاوم، اقتصادی است که با استفاده حداکثری از پتانسیل های خود می‌تواند در شرایط مختلف همانند تحریم، بروز بحران‌های اقتصاد جهانی، جنگ، خشکسالی و... از پویایی لازم برخوردار باشد.

از این رو هدف اقتصاد مقاومتی صرفا مقابله با تحریم نیست بلکه هر نوع مسئله ای که موجب اختلال در جریان اقتصادی کشور شود، مدنظر است. به طور مثال بحران جهانی مالی که در اکثر کشورهای پیشرفته دنیا اتفاق افتاد و بسیاری از اقتصاد های جهان را تحت تاثیر قرار داد.

در اقتصاد مقاوم، تمام بخش هایی که وابستگی زیادی به دنیای خارج دارند شناسایی شده و جایگزین مناسب برای آنها در زمان مورد نیاز اندیشیده شده است. اقتصادمقاوم در اقتصاد بین الملل نقش کلیدی دارد و هر گونه تهدیدی از آن موجب به خطر افتادن منافع تهدید کنندگان خواهد شد.

در اقتصاد مقاوم اتکا به درآمدهای نفتی کاهش یافته و بیشتر متکی به درآمدهای مالیاتی است و ایجاد نوسان در درآمدهای نفتی موجب اختلال در برنامه ریزی کشور نخواهد شد.

در اقتصاد مقاوم تاکید زیادی بر سرمایه های اجتماعی و انسانی می‌شود که در زمان تحریم و جنگ بزرگترین پشتوانه خواهند بود. در اقتصاد مقاوم توجه و تاکید ویژه‌ای بر عدالت اجتماعی وجود دارد و خود این مسئله موجب تقویت سرمایه اجتماعی می‌شود.

در اقتصاد مقاوم  از عوامل تولید استفاده بهینه می‌شود. همه این موارد در صورت تحقق بزرگترین پشتوانه جهت مقابله با هر گونه تحریم از سوی نظام استکبار است. که باید در جهت تحقق فرمایشات مقام معظم رهبری و رسیدن به اقتصادی مقاوم در دستور کار کارگزارن اقتصادی کشور قرار گیرد.

راهبردهای بلند مدت اقتصادی چگونه باید با راهبردهای سیاستگذاری بین المللی کشور هماهنگ شود؟

نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در آغاز پیروزی شکوهمند خود، اهداف مقدسی همچون توسعه و اشاعه دین مقدس اسلام، دفاع از مسلمان و مظلومان در جهان، مبارزه با هرگونه استعمارگری، حمایت از انقلاب های مردمی در عرصه بین الملل داشته است؛ در داخل نیز بر اساس مبانی اسلام و منافع ملت و با استقلال کامل از ابرقدرتهای دنیا کشور را اداره کرده است.

این شیوه عملکرد برای کشوری همانند ایران هم از لحاظ موقعیت منطقه ای و هم از لحاظ موقعیت های خاص کشور ، به هیچ وجه مورد پذیرش نظام سلطه نیست؛ بنابراین دشمنان تمام تلاش خود را جهت ناکارآمد کردن آن می کنند.

دشمنان می دانند که این نظام پشتوانه مردمی دارد پس با حمله نظامی نمی توانند وارد عمل شوند از این رو حربه تحریم های اقتصادی را بهترین ابزار خود دانستند. کارگزارن اقتصادی باید بدانند که در خط مقدم جبهه هستند از این رو تصمیم گیرندگان اقتصادی کشور و تصمیم گیرندگان سیاستگذاری خارجی بایستی ارتباط مستمر داشته باشند .

چگونه می توان در راستای اقتصاد مقاومتی آسیب‌هایی که واردات به کشور وارد می کند را شناسایی کنیم؟

از طریق بررسی میزان وابستگی بخش های اقتصادی کشور به واردات، میزان آسیب پذیری بخش های اقتصادی  در شرایط تحریم مشخص می شود. با انجام این کار حتی می‌توانیم با توجه به اهداف مورد نظر خود با تحریم برخورد کنیم مثلا اگر هدف مسوولان حفظ سطح اشتغال و جلوگیری از بیکاری در جامعه باشد بخش هایی باید مورد حمایت قرار گیرند که در اثر تحریم میزان بیشتری بیکاری ایجاد کرده است و اگر هدف جلوگیری از بروز تحریم است که باید سیاست دیگری به کار گرفته شود.

همانطور که گفتید خودکفایی یکی از برنامه های اقتصاد مقاومتی است، برنامه اقتصادی کشور در راستای خودکفایی در تامین کالاهای اساسی چگونه باید باشد؟

اقتصاد مقاوم، اقتصادی است که در تامین نیاز اساسی جامعه خودکفا است و میزان وابستگی خود را در این زمینه به حداقل می‌رساند به همین خاطر اکثر کشورهای دنیا مخصوصا کشورهای پیشرفته بیشترین سوبسیدها را برای بخش کشاورزی در نظر می‌گیرند و بیشترین موانع تجاری را به این حوزه اختصاص می گیرند. از این لحاظ  حفظ امنیت غذایی و تامین کالاهای اساسی باید در اولویت یک اقتصاد مقاومتی باشد.

در این راستا باید میان بخشهای مختلف اقتصادی هماهنگی ایجاد کرد تا واردات به کشور کنترل شده و به تولید بهای بیشتری داده شود؛ برای این منظور باید پیوند پسین و پیشین بخش های مختلف اقتصادی تقویت شود. این مسئله موجب می شود که بخش های مختلف اقتصادی نیازهای مواد اولیه خود را از داخل تهیه کنند و همچنین زنجیره تولید و ایجاد ارزش افزوده گسترده شود.

همچنین این مسئله موجب جلوگیری از خام فروشی می شود که همواره مورد تاکید مقام معظم رهبری بوده است. البته کشور در چند سال گذشته در این مورد موفقیت هایی داشته است،  ازجمله گسترش و توسعه صنایع پتروشیمی، که موجب ایجاد ارزش افزوده بیشتر در بخش نفت خام و گاز طبیعی شده است.

اما ما همچنان در این زمینه ظرفیت های خالی زیادی داریم. از طرف دیگر تقویت پیوند پسین و پیشین بین بخش های اقتصادی موجب خلق شغل های جدید می شود زیرا هرچه میزان وابستگی ما به دنیای خارج در بحث واردات مواد اولیه و کالاهای نهایی کمتر شود به همان اندازه فرصت های شغلی جدید خلق می شود.

با توجه به منابع عظیم خدادادی و انسانی در کشور چگونه می توان با صادرات غیر نفتی بخشی از منابع مالی کشور را تامین کرد؟

هر اندازه در تعداد  کالاهای ارز آور کشور تنوع ایجاد شود به همان اندازه ریسک منابع ارزی پایین می آید اگر چنانچه صادرات کشور ما همچنان وابسته به نفت و گاز باشد کار دشمنان برای تحمیل فشار به ما راحت تر است. اگر چنانچه ما بتوانیم در کالاهای صادراتی خود تنوع ایجاد کنیم نه تنها ریسک منابع ارزی کاهش می یابد بلکه وابستگی دنیای خارج به ما بیشتر می شود و قدرت چانه زنی ما در عرصه بین الملل گسترش می یابد.

یکی از مشکلاتی که در سالهای اخیر با آن دست به گریبان بودیم بی ثباتی شاخصهای اقتصادی است، ایا اقتصاد مقاومتی می‌تواند برای ثبات شاخص های کلان به مسوولان اقتصادی کمک کند؟

کاهش نرخ تورم، نرخ ارز، نرخ بهره و افزایش نرخ رشد اقتصادی و بهبود دیگر شاخص های کلان اقتصادی موجب تقویت اقتصاد کشور می شود اما نکته قابل توجه ثبات این شاخص ها نیز هست.

نوسانات شدید در این شاخص ها تصمیم گیری فعالان اقتصادی برای آینده را با مشکل مواجه می کند. به طور مثال نوسانات شدید در نرخ ارز بسیار به مراتب از بالا بودن نرخ ارز  اما ثابت، بیشتر است.

تورم باعث اختلال در تخصیص بهینه منابع، افزایش نااطمینانی در اقتصاد، افزایش تقاضا برای دارایی‌های فیزیکی همچون زمین، مسکن و طلا، افزایش هزینه های مبادله در اقتصاد، کاهش درآمد افراد با درآمد ثابت، عدم برنامه ریزی های بلند مدت و... می شود. از جمله اثرات مهم دیگر تورم تضعیف رقایت پذیری کالاهای داخلی در مقابل کالاهای خارجی است که این مسئله موجب افزایش سطح تقاضا برای کالاهای وارداتی و وابستگی بیشتر کشور به واردات می شود همچنین توان صادراتی کشور کاهش می یابد در صورتی که در مسیر اقتصاد مقاومتی بخواهیم گام برداریم مبارزه با رشد بی رویه قیمت ها باید در اولویت باشد.