رفراندوم و تغييرات در ونزوئلا

حسين محمدي فومني

کد خبر: ۳۸۲۱۶

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۳۸۷ - ۱۹:۱۴

امروزه، جهانيان شاهد تغيير و تحولات در منطقه آمريكاي لاتين هستند؛ از ويژگي‌هاي اين تغييرات، برگزاري انتخابات آزاد و مقابله با مداخلات دولت‌هاي بيگانه در امور داخلي، تشکيل دولت‌هاي انقلابي و همكاري‌هاي همه‌جانبه با يكديگر و نیز دولت‌هاي مستقل در دیگر نقاط جهان است.

نمونه بارز اين تغييرات برگزاري انتخابات و رفراندوم در بازنگري قانون اساسي جمهوري بوليواري ونزوئلا است. چنانچه در هفته گذشته، مردم اين كشور براي اعلام موافقت يا مخالفت با قانون اساسي اصلاح شده، به پاي صندوق‌هاي رأي رفتند.

ونزوئلا در زبان لاتين به معناي «ونيس كوچك» است. اين كشور در شمال آمريكاي جنوبي است و در سال 1522 تحت سلطه و مستعمره اسپانيا بوده و در پنجم جولاي 1811 اسقلال خود را اعلام كرد. اين كشور 28 ميليون نفري با 23 ايالت به صورت فدرالي اداره مي‌شود و اقتصاد آن، متكي بر درآمدهاي نفت و گاز است. ونزوئلا پنجمين صادركننده نفت خام و از نظر ميزان ذخاير گازي، مرتبه هشتم را در جهان داراست.

ونزوئلا پس از حمله آمريكا به عراق، به يكي از منتقدان رئيس‌جمهور سابق ايالات متحده جورج بوش تبديل شد، به گونه‌ای كه هوگو چاوز، رئيس‌جمهور اين كشور، بلافاصله پس از به قدرت رسيدن در سال 1998، اصلاحات اقتصادي را در اين كشور به اجرا گذاشت و سپس اين كشور را به عضويت جامعه ملل آمريكاي جنوبي درآورد. در ضمن این کشور از كشورهاي مهم به لحاظ اقتصادي و سياسي در آمريكاي جنوبي است.

برگزاري همه‌پرسي درباره اصلاحات قانون اساسي، بازتاب گسترده‌‌ای در درون و بیرون از كشور داشته، به گونه‌ای که بيش از یازده ميليون نفر از هفده ميليون نفر واجد شرايط در رأي‌گيري اصلاح قانون اساسي شركت كردند و برای نمونه، 36/54 درصد آرای موافق و 63/45 درصد آرای مخالف به دست آمد تا به این وسيله راه براي شركت چاوز در سومين دوره پياپي انتخابات رياست ‌جمهوري در سال 2012 باز شود.

البته هوگو چاوز با برنامه‌هاي فرهنگي و بهداشتي، توانسته است محبوبيت بسیاری در ميان مردم به دست آورد. اما نكته جالب توجه و بسيار مهم، پيام تبريك «نوئل كلي»، سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا است كه در آن، وي روحيه مشاركت مردم ونزوئلا در همه‌پرسي اصلاحيه قانون اساسي را تبريك گفته است.

اما آنچه جاي تأمل دارد، اين است كه آيا با سر كار آمدن دولت باراك اوباما، آمريكا راهبرد جديدي نسبت به دولتمردان اين كشور در پيش گرفته و از مواضع زيادي‌خواهانه خود دست كشيده است يا آن که به دنبال تقويت گروه‌هاي مخالف دولت هوگو چاوز بوده تا بدين وسيله، فضا و امكان بيشتري براي رقباي كنوني رئيس‌جمهوري ونزوئلا فراهم آورد.

بدون‌شك، مخالفان چاوز تا انتخابات بعدي بدون تحرك و بیننده نخواهند ماند و فاصله نزديك و يا نه چندان دور آراي مخالفان با موافقان در رفراندوم برگزار شده اصلاح قانون اساسي ونزوئلا همچنان باقي است و تهديدات عليه دولت اين كشور از سوي اپوزسيون تمام نشده است و در آينده مي‌تواند مانع بزرگي در راه انتخاب هوگو چاوز در سال 2012 ميلادي باشد، زيرا بیشتر مخالفان هوگو چاوز را افراد ثروتمند وابسته به دنياي سرمايه‌داري از نوع غربي تشكيل مي‌دهند.

نكته آنكه اگر دولت انقلابي ونزوئلا نتواند در برابر تأثيرات ركود اقتصادي، چالش‌هاي سياسي و مشكلات داخلي مقاومت كرده و تناسبي برقرار کند، كاهش محبوبيت را به همراه داشته و عدم انتخاب چاوز را در دوره بعدي به دنبال خواهد داشت

• كارشناس ارشد روابط بين الملل