تمام آنچه ایران با توقف سوآپ نفتی از دست داد

کد خبر: ۳۷۶۰۹۴

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۳۹۲ - ۰۹:۵۸

توقف سوآپ نفت خام علاوه بر زیان 450 میلیارد تومانی در سال، ایران را نیز از نفت مرغوب همسایگان شمالی محروم کرده است.

به گزارش ایسنا، هزینه معاوضه نفت‌خام از مسیر ایران حدود ‌هشت دلار در هر تن متریک (حدود ‌1.10 دلار در هر بشکه) بود و مدیران اسبق وزارت نفت خواهان افزایش این رقم به ‌40 دلار درهر تن متریک (حدود‌5.5 دلار در هر بشکه) بودند که هیچ یک از طرفین قرارداد با شرکت نیکو حاضر به پذیرفتن این رقم برای هزینه معاوضه نفت‌خام خود نشدند.

بر این اساس به دستور سید مسعود میرکاظمی وزیر سابق نفت از مردادماه 1389 به دلیل پایین‌بودن نرخ سوآپ و روش‌های غلطی که به گفته وی کشور را به وارد کننده نفت خام تبدیل کرده بود، عملیات سوآپ نفت خام متوقف شد.

با وجود توقف 3.5 ساله توقف عملیات سوآ‍پ نفت خام، ظرفیت این عملیات به تدریج از 150 هزار بشکه به 300 هزار بشکه و در مرحله بعد به 500 هزار بشکه در روز افزایش یافت که این ظرفیت تا کنون به دلیل عدم تمایل شرکت‌های سوآپ کننده خالی مانده است.

در صورت ادامه یافتن سوآپ با همان نرخ یک دلار برای هر بشکه و با وجود ظرفیت 500 هزار بشکه‌ای عملیات سوآپ نفت خام، سالانه 182.5 میلیون دلار معادل 450 میلیارد تومان - با احتساب هر دلار 2500 تومان سود - عاید کشور می‌شود.

علاوه بر نادیده گرفتن سود مالی مشخص در سوآپ نفت خام، توقف این عملیات ایران را از نفت مرغوب کشورهای همسایه محروم کرد؛ چرا که طبق قراردادی که ایران با 16 شرکت سوآپ کننده داشت معاوضه نفت خام وزنی بود و کیفیت نفت مورد معاوضه در نظر گرفته نشده بود.

در واقع ایران در مقابل نفت سبک و مرغوب همسایگان شمالی که قرار بود در پالایشگاه‌های تهران و تبریز پالایش شود، نفت سنگین خود را در جنوب می‌فروخت و پول آن را به شرکت سوآپ کننده تحویل می‌داد.

البته بیشتر از مزایای مادی سوآپ نفت خام، بحث مسائل استراتژیک و امنیتی در منطقه است. در حال حاضر ادامه نیافتن عملیات سوآپ نفت خام از مسیر ایران، منجر به انتقال نفت کشورهای حاشیه دریای خزر از مسیرهای دیگر شده است و طبق خبرهای منتشر شده این کشورها دیگر رغبت چندانی برای معاوضه نفت خام خود با ایران ندارند.