علی خرم‌ در گفت‌و‌گو با «تابناک» تشریح کرد؛ (بخش پایانی)

وزارت امورخارجه بدون تأیید رهبری سند ملی امضا نمی‌کند

آنچه در هشت سال گذشته انجام دادیم، مذاکره نبود، بلکه اعلام مواضع بود و طرف مقابل نیز هیچ علاقه‌ای نشان نمی‌داد و جلسه پایان می‌یافت. در مواردی که واقعا مذاکره بوده، ایران همیشه مذاکره می‌کرده است. این مذاکرات هم ‌تک‌تک و هم گروهی بود؛ بنابراین، گفت‌و‌گوی دوجانبه همواره بوده و همچنان ادامه دارد.

کد خبر: ۳۶۸۱۷۹

تاریخ: ۱۱ دی ۱۳۹۲ - ۱۲:۲۹

پس از توافق ژنو، گفت‌و‌گوهای کار‌شناسی با ‌۵+۱‌ و موضع‌گیری‌های نهاد‌ها و افراد پس از این توافق نیز به یکی از موضوعات مهم تبدیل شد‌. با پایان یافتن مذاکرات کار‌شناسی، مردم منتظر توقف و کاهش تحریم‌ها هستند.

در همین زمینه، دومین بخش از گفت‌و‌گوی تابناک با علی خرم، مشاور وزیر امورخارجه را می‌خوانید.

خرم در پاسخ به علل کند شدن مذاکرات کار‌شناسی پس از توافق ژنو گفت: هنگامی که ‌روی کلیات توافق می‌شود، کار بسیار ساده‌تر و آسان‌تر است‌. در کلیات اگر منافع طرفین مذاکره ایجاب کند و مذاکره کنندگان حسن نیت داشته باشند، چنان که در دور سوم مذاکرات ژنو بین ایران و (۵+۱) این شروط وجود داشت، توافق شکل می‌گیرد.

مشاور وزیر خارجه ادامه داد: پس از این مرحله از کلیات خارج می‌شویم و به مذاکرات کار‌شناسی می‌رسیم. در این مرحله مذاکرات می‌تواند به دست‌انداز بیفتد. مثلا اینکه ایران نیمی از اورانیوم غنی شده ۲۰ درصدی خود را ‌نگه دارد برای راکتور تحقیقاتی تهران و بقیه را به اکسید تبدیل کند، توافق سختی نیست، ولی وقتی می‌خواهید این توافق را از نظر فنی اجرا کنید، می‌توانید انتخاب و راه‌های گوناگون داشته باشد.

برخی از این راهکار‌ها، مورد علاقه ایران ‌یا ‌علاقه طرف مقابل است. در این مرحله باید دو طرف‌ دقیق باشند و از این بابت هر دو طرف می‌خواهند از منافع خودشان دفاع و حمایت کنند.

خرم در پاسخ به پرسش علت ترک مذاکرات کار‌شناسی در نخستین مذاکرات کار‌شناسی گفت: امریکا نام نوزده شرکت و افراد را به لیست تحریم‌های خود اضافه کرده بود.

برخی در ایران این کار وزارت خزانه‌داری امریکا را ‌نقض تفاهم ژنو دانسته‌اند؛ بنابراین، در صورتی که از نظر حقوق بین‌الملل چنین چیزی نبود، اگر تحریم‌های قبل از ۲۴ نوامبر باشد، ناقض تحریم نیست. در حالی که تحریم‌های اخیر امریکا مربوط به دو سال پیش بود.

وی افزود: در دو سال اخیر، وزارت خزانه‌داری امریکا پیگیری می‌کرد که چه کسانی تحریم‌ها را دور می‌زنند و پس از دو سال به این شرکت‌ها و این افراد رسیده بود. اینکه امریکا نام این شرکت‌ها را اعلام کرد، ربطی به توافق نوامبر ندارد.

وزارت امورخارجه به رغم اینکه می‌دانست تحریم‌های اخیر امریکا از لحاظ حقوقی تفاهم را نقض نکرده است، ‌در یک اقدام نمادین، خواست بگوید ما حتی این گونه اقدامات را هم نمی‌پسندیم و آن را با حسن نیت در مذاکرات مخالف می‌دانیم؛ اما ‌تحریم‌های کشنده که کنگره درصدد، تصویب و اجراست، ‌قطعا ناقض تفاهم ژنو خواهد بود.

مشاور وزیر امورخارجه پیرامون اظهارت اخیر آقای ولایتی، مبنی بر گفت‌و‌گو دو جانبه با اعضای ‌۵+۱‌ عنوان کرد: موضوعی که آقای ولایتی مطرح کردند، جدید‌ نیست. هرگاه‌ ‌که مذاکره بوده، ایران انجام داده است. البته آنچه در هشت سال گذشته انجام دادیم، مذاکره نبود، بلکه اعلام مواضع بود و طرف مقابل نیز هیچ علاقه‌ای نشان نمی‌داد و جلسه تمام می‌شد. در مواردی که واقعا مذاکره بوده، ایران همیشه مذاکره می‌کرده است. این مذاکرات هم ‌تک‌تک و هم گروهی بوده است؛ بنابراین گفت‌و‌گوی دوجانبه همواره بوده و همچنان ادامه دارد.

خرم در ادمه گفت: از نظر وزارت امور خارجه متن توافق ژنو به تأیید رهبری رسیده و بعد امضا شده است. بنده هم در دانشگاه شیراز همین حرف را گفتم. باید بگویم این مطلب از اصول وزارت امورخارجه است، که سند ملی را بدون تأیید رهبری امضا نمی‌کند. همچنان که آقای روحانی در سال ۱۳۸۲ تا همه چیز را مطرح نکرد و موافقت رهبری را نگرفت، توافق را امضا نکرد.

علی خرم پیرامون زمان توقف و کاهش تحریم‌ها گفت: کاهش تحریم‌ها مقدماتی می‌خواهد که باید این مقدمات بین طرفین‌‌ توافق شود و بعد عملاً هر دو طرف کلید اجرای توافق را بزنند. ما در مرحله تهیه این مقدمات هستیم. طرف مقابل نیز نیاز به چنین فرصتی ‌دارد تا مقدمات این  کار را فراهم کند.

‌امریکا معاون وزارت خزانه‌داری خود را به کشورهای آسیایی، خاور دور، حتی امارات و ...فرستاده ‌تا ‌ببیند برای سست کردن تحریم‌ها باید چه مکانیزم‌های اجرایی ‌برگزیند. آن‌ها و ما در حال فراهم کردن مقدمات هستیم و به تناسب اینکه دو طرف آماده شوند، این توافق اجرا می‌شود.

وی در پایان گفت: نکته مهم‌تر در بحث کاهش تحریم‌ها، بحث کاهش روانی تحریم‌هاست. توافق ژنو یک اثر روانی روی جامعه جهانی دارد و باعث می‌شود که تحریم‌ها خود به خود کاهش پیدا کنند. هند، چین، کره و ژاپن دنبال منافع خودشان هستند و ترکیه راهی پیدا می‌کند که بتواند از خرید نفت یا تبادل کالا با ایران برخوردار شود. پس ما دو نوع کاهش تحریم داریم: ۱ ـ کاهش روانی تحریم‌ها و ۲ ـ کاهش سیستماتیک تحریم‌ها.

بخش نخست گفت‌و‌گو را  اینجا بخوانید.

متن کامل گفت‌‌وگو را  اینجا بخوانید.