زندانياني كه كلاه شيرازي‌ها را برداشتند

کد خبر: ۳۶۷۱۲۱

تاریخ: ۰۵ دی ۱۳۹۲ - ۱۰:۲۱

كارآگاهان پليس آگاهي فارس گروهي كلاهبردار را شناسايي و دستگير كرده‌اند كه از زندان تهران از مردم شيراز كلاهبرداري مي‌كردند و با عنوان ثبت نام براي سفر زيارتي پول مي‌گرفتند.

به گزارش اعتماد، اين گروه در حالي شناسايي شدند كه پليس ابتداي سال هشدار داده بود بيشترين كلاهبرداري از طريق تلفن انجام گرفته است.

اما سوال اين است كه مردم چگونه در يك تماس تلفني چنان اعتماد مي‌كنند كه پول و رمز كارت و تمام اسرار مالي خود را مي‌دهند.

كارشناسان در گفت‌وگو با «اعتماد» بر اين موضوع تاكيد كردند كه منشأ اصلي اعتماد بيجاي جامعه و مردم بر كلاهبرداران عدم فرهنگسازي درست در اين زمينه‌ها بوده است.

زندانياني كه كلاه شيرازي‌ها را برداشتند

سردار سيروس سجاديان، فرمانده انتظامي استان فارس درباره اين كلاهبرداران به ايرنا گفت: اين افراد به دليل قتل، شرارت و جرايم ديگر در زندان تهران به سر مي‌بردند كه توانسته بودند از داخل زندان و از طريق تلفن 70 فقره كلاهبرداري انجام دهند.

وي در تشريح اين ماجرا افزود: اين كلاهبرداران و همدستان‌شان كه 15 نفر هستند به شيراز منتقل شدند.

فرمانده پليس فارس همچنين گفت: اين عده تلفني با همكاري همدستان‌شان در بيرون زندان در قالب يك گروه فعاليت مي‌كردند و با ارسال پيامك براي شهروندان مي‌گفتند شما برنده سفر زيارتي يا وجه نقد شده‌ايد و افراد به توصيه آنان به بانك‌ها يا دستگاه‌هاي خودپرداز مي‌رفتند.

سجاديان افزود: سپس كلاهبرداران با گرفتن شماره حساب وشماره رمز، اقدام به تخليه وجوه كارت و حساب افراد مي‌كردند.

اين مقام انتظامي اظهارداشت: با همكاري شركت مخابرات و يكي از بانك‌هاي عامل در كشور، اين افراد شناسايي شدند.

كلاهبرداري در خبر رسانه‌ها

بررسي اخبار خبرگزاري ايسنا (دانشجويان ايران) و ايرنا (خبرگزاري جمهوري اسلامي) نشان مي‌دهد حجم قابل توجهي از اخبار 9 ماهه گذشته مربوط به انتشار خبر دستگيري خبرنگاران بوده است.

در 5 ماه گذشته يعني از مرداد تا اوايل دي ماه 92، 21 خبر با موضوع كلاهبرداري منتشر كرده است.

در مدت 9 ماهه ابتداي امسال ايسنا يكهزار خبر با موضوع كلاهبرداري منتشر كرده است.

بررسي اين اخبار نشان مي‌دهد كلاهبرداران از هر موضوعي كه بتوانند مردم را ترغيب كنند يا حس طمع آنها را برانگيزد بهره جسته‌اند.

بانك مركزي كشور در مردادماه هشدار داده بود كه پيامك‌هاي مربوط به برنده شدن در قرعه‌كشي‌ها را جدي بگيريد و از دادن شماره كارت و رمز خود به صادركنندگان اين پيامك‌ها خودداري كنيد.

با اين حال خبرهايي اينچنين را كلاهبرداري از شيرازي‌ها امروز مي‌خوانيم. سرهنگ مهرداد اميدي، مديركل سابق مبارزه با جعل و كلاهبرداري پليس آگاهي كشور هشدار داده 24 ميليون كارت بانكي در اختيار مردم ايران است و در چنين شرايطي كلاهبرداري تلفني در رتبه نخست كلاهبرداري‌هاي كشور قرار دارد.

كارشناسان اعتماد بيجا را عامل مي‌دانند

خليل ميرزايي، جامعه شناس درباره فعاليت چنين كلاهبرداراني گفت: هرچيزي را بايد در باب موقعيتي خودش بگذاريم در انگاره كنش اجتماعي هر فردي در موقعيت خاصي رفتار خاصي را انجام مي‌دهد. در موقعيت فعلي جامعه ايران زمينه براي كلاهبرداري فراهم است.

اين فرهنگ جا افتاده كه با كمترين هزينه بيشترين سود را ببريم. اين جامعه‌شناس در تحليل رفتار قربانيان گفت: براي مردم ما راه‌هاي رسيدن سريع به مقصد مهم است. مردم تا حدي حق دارند گاه مواردي مانند قرعه‌كشي و اين قبيل مسائل از مجراهاي قانوني اعلام مي‌شود و گاهي همان‌ها اين موارد را هشدار مي‌دهند. مردم دچار نوعي سردرگمي شده‌اند. مساله‌يي داريم به نام مبادله پاداش و هزينه.

ميرزايي همچنين توضيح داد: اگر پاداش به هزينه چربش داده باشد احتمال خيلي از رخدادها افزايش پيدا مي‌كند. زماني كلاهبرداران مي‌بينند موقعيت آماده است بنابراين سطح پاداش را نسبت به هزينه بالا مي‌برند و ابزار و شرايط هم مهياست پس به راحتي كلاه مردم را بر مي‌دارند. الان مساله مطرح است، بايد آن را به مشكل برسانيم تا با پژوهش و كارشناسي بيشتر بتوانيم بر اين‌گونه موارد فايق آييم.

دكتر آقابخشي، روانشناس در اين‌باره نظري متفاوت داشت: در جامعه لزوما نبايد راجع به كساني كه آسيب ديده‌اند هميشه بحث شود و همايش برگزار كرد. فكر مي‌كنم اگر آسيب رسان‌ها بررسي شوند اين آسيب‌ها از سطح كلان جامعه وارد رفتارهاي فردي مي‌شوند.

در همين حال دكترمسعود غفاري، روانشناس ومشاورخانواده، فقر و نياز مالي را از مهم‌ترين عوامل اعتماد مردم به شيوه‌هاي مختلف كلاهبرداران دانست و گفت: بايد فقر كاهش پيدا كند نياز مالي و پيشنهاد مبالغ وسوسه‌كننده در جامعه ما كه اطلاع‌رساني به صورت سطح وسيعي صورت نمي‌گيرد و آگاهي مردم و فرهنگ استفاده از بسياري از وسايل مخصوصا تلفن همراه كم است مردم به اين شگردها اعتماد مي‌كنند. اينها در يك ساختار درست اجتماعي حل مي‌شوند كه متاسفانه اين ساختار وجود ندارد. تا زماني كه بخواهيم نشانه‌زدايي كنيم راه به جايي نبرده‌ايم. اما اگر برخوردي علت زدايي داشته باشيم مي‌توانيم بسياري از اين جرايم را كاهش دهيم.

همچنين دكترعزت‌الله كردميرزا، روانشناس گفت: هنوز آدم‌هايي هستند كه تغيير زندگي خود را در گرو يك شانس مي‌بينند نه سعي و تلاش. تا زماني كه سواد فرهنگي عده زيادي از مردم پايين است همواره بايد شاهد اين اتفاقات باشيم.

شاخص سواد را شايد تحصيلات آكادميك بدانيم اما اساسا سواد مستلزم اين نكته است كه خودمان را بشناسيم و بتوانيم خودمان را هم از لحاظ هيجاني و رفتاري مديريت كنيم و به شناخت بهتري از جامعه‌يي كه در آن زندگي مي‌كنيم برسيم. در جامعه‌يي كه جهان همراه مطرح شده و هركسي در هر سطح و طبقه‌يي تلفن همراه با خود دارد بايد فرهنگ آن هم همراه داشته باشد.

روابط اجتماعي تابع جهان همراه و فرهنگسازي شرط اول در كاهش اين‌گونه شرايط است. اگر مي‌خواهيم آسيب نبينيم مسوولان فرهنگي بايد تلاش بيشتري در آگاهي و فرهنگ جامعه كنند. پليس فرهنگي كافي نيست، حتي مخابرات هم بايد نيمي از اين هزينه‌هايي كه از مردم مي‌گيرد را صرف آموزش كاربرانش كند.

شيوا دولت‌آبادي، روانشناس نيز در اين باره گفت: نوع كلاهبرداري‌ها فرق مي‌كند. مردم نوعي نياز به آسان به دست آوردن دارند. نوعي خيال‌پردازي مثبت بدون دردسر برايشان است. اين خصلت عمومي است. تركيبي از مسائلي مانند ناآگاهي و اعتقاد داشتن به بخت، اقبال و شانس باعث مي‌شود كه مردم همچنان مورد كلاهبرداري قرار بگيرند.

اين روانشناس همچنين تصريح كرد: كلاهبرداران كلاه‌هاي رنگي و مختلفي دارند و از ترفندهاي متفاوتي استفاده مي‌كنند و اين به بالاتر رفتن آمار كلاهبرداري‌ها به ويژه جرايم اينترنتي و تلفن همراه كمك مي‌كند.