داستان اين روزهاي دربار سعودي

از زمان توافق موقت هسته‌اي ميان ايران و ۱+۵ در ژنو، شديدترين انتقادها به اين توافق از سوي اسرائيل و عربستان سعودي ابراز شده است. برخي مي گويند که اين همخواني منافع ميان اسرائيل و عربستان سعودي بر سر مخالفت با سربرآوردن ايران در جامعه جهاني، حاکي از برقراري ارتباطي نزديکتر ميان تل آويو و رياض است

کد خبر: ۳۶۳۹۶۴

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۳۹۲ - ۰۷:۵۸

داستان غمناک اين روزهاي دربار سعودي تکرار پندها و اندرزهاي قديمي است که سالها دست مايه آموزش کودکان در اقصي نقاط جهان بوده است. داستان پادشاهاني ظالم و عياش که سرانجامي جز خفت و خواري نداشتند. خاورميانه به‌هم ريخته است. برخي از متحدين ديرين سعودي ها رفته اند و نظم نويني در حال شکل گيري است. وسايل ارتباطي جديد باعث شده تا به قول برژينسکي دوران بيداري سياسي جهاني فرا برسد. نظام هاي پادشاهي ديگر براي سال 2013 بسيار پوسيده است.

به نوشته خراسان، سعودي ها در تلاطم حوادث داخلي، منطقه‌اي و بين المللي غرق شدن خود را از همه چيز روشن تر مي بينند.روز گذشته منابع اسرائيلي از سفر محرمانه هيئتي بلندپايه از عربستان به اراضي اشغالي و ديدار اين هيئت با مقامات تل آويو خبر دادند. منابع اسرائيلي فاش کردند که اخيرا هيئتي بلندپايه  و نظامي از عربستان سفر محرمانه اي را به اراضي اشغالي انجام داده و طي اين سفر با يکي از فرماندهان نظامي رژيم صهيونيستي در خصوص پرونده هسته اي ايران گفت وگو کرده است.

به گزارش راديو "صداي اسرائيل" سلمان بن سلطان بن عبدالعزيز، معاون وزير دفاع عربستان و برادر بندر بن سلطان، رئيس سازمان اطلاعات اين کشور به همراه دو تن از نظاميان ديگر عربستاني طي سفري محرمانه به اسرائيل رفته با يکي از فرماندهان نظامي اسرائيل ديدار و گفت وگو کردند.

راديو صداي اسرائيل در ادامه اعلام کرد: موضوع سفر هيئت عربستاني به اسرائيل و مذاکرات انجام شده پيرامون پرونده هسته اي ايران بود. البته اين اولين باري نيست که سعودي ها براي حل مشکلاتشان به آغوش رژيم صهيونيستي پناه مي برند. امري که پيش از اين نيز مسبوق به سابقه است.

بروس ريدل مدير «پروژه اطلاعات» موسسه بروکينگز آمريکا در يادداشتي براي سايت المانيتور در اين رابطه مي نويسد:" از زمان توافق موقت هسته‌اي ميان ايران و ۱+۵ در ژنو، شديدترين انتقادها به اين توافق از سوي اسرائيل و عربستان سعودي ابراز شده است. برخي مي گويند که اين همخواني منافع ميان اسرائيل و عربستان سعودي بر سر مخالفت با سربرآوردن ايران در جامعه جهاني، حاکي از برقراري ارتباطي نزديکتر ميان تل آويو و رياض است .

رايدل تصريح مي کند:" اسرائيل به رهبري بنيامين نتانياهو، نخست وزير اين کشور به شدت بر توافق هسته اي ژنو ميان ايران و ۱+۵ تاخته است. سعودي ها دراين زمينه خويشتن‌داري بيشتري نشان داده اند. اگرچه رسانه هاي دولتي عربستان انتقادهاي خود به اين توافق را علني ابراز کردند، پادشاهي عربستان از اين توافق به عنوان گام نخست استقبال کرد. در خفا مقام هاي سعودي با هر توافقي که به تحريم ها عليه ايران پايان دهد، مخالف بودند. مقام هاي سعودي به ويژه از اين که فهميدند ايراني ها و آمريکايي ها پيشتر به طور محرمانه با يکديگر در ارتباط بودند، خشمگين شدند. يکي از مقام هاي سعودي گفته بود که دولت باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا به عربستان سعودي دروغ گفته است.

فاصله گرفتن از آمريکا

البته مشکل سعودي ها در منطقه تنها به پرونده هسته اي ايران ختم نمي شود. آمريکا به تازگي اعلام کرده است که ديگر به نفت خاورميانه احتياجي ندارد و منابع نفتي که در سواحل خود يافته نه تنها کفاف نياز انرژي اين کشور را مي کند بلکه درآينده ايالات متحده را به يکي از صادرکنندگان اصلي انرژي هاي فصيلي تبديل خواهد کرد. کابوسي که رياض را در مقابل واشنگتن خلع سلاح ساخته است. شاهزاده ها و اميران سعودي ديگر سودي براي آمريکايي ها ندارند. آنها به خوبي مي دانند که تاريخ مصرفشان براي آمريکا به سر آمده است.

از جنجال رسانه اي تا ماجراجويي بين المللي

بي جهت نيست که اين روزها شاهد جنجال بي سابقه سعودي ها و ديگر امير نشين هاي حاشيه خليج فارس هستيم. بندر بن سلطان وزير اطلاعات دربار سعودي از تجديد نظر اساسي کشورش در رابطه با آمريکا خبر داده است، شاهزاده فيصل وزير اطلاعات سابق و برادر وزير خارجه عربستان نيز هشدارهاي جدي را در رسانه عليه واشنگتن مطرح کرده است. اخيرا نيز شيخ سلمان بن حمد آل خليفه، وليعهد بحرين که موجوديت حکومتش را مديون سعودي هاست در مصاحبه اي با روزنامه تلگراف هشدار داده که دولت باراک اوباما، رئيس جمهوري آمريکا اگر بر "سياست خارجي واکنش پذير، بي ثبات و موقتي" اصرار ورزد، تاثير و نفوذ خود را در منطقه خاورميانه از دست مي دهد.

وي افزود: رويکرد توهمي و هذياني يا به عبارتي شيزوفرنيک آمريکا در قبال مسائل خاورميانه مي تواند به اين مسئله منجر شود که بسياري از کشورهاي کليدي عربي دست از ارتباط با آمريکا بردارند و خود را به روسيه نزديک تر کنند." اين در حالي است که تا پيش از اين عربستان هميشه به عنوان نمونه کشوري معرفي مي شد که ارزش هاي ديپلماسي مخفي را ستايش کرده است. در واقع عربستان استاد زبان دو لبه بود، يکي براي مصرف عموم و ديگري براي مذاکرات پشت پرده. حکام عربستان سعودي از پول خود حداکثر استفاده را مي کردند و ترجيح مي دادند به هوادارانشان رشوه بدهند؛ آنها به طور کلي نازلترين وجهه را براي خود اتخاذ کرده بودند. با اين حال اين روزها شاهد جنجال آفريني رسانه اي و ماجراجويي بين المللي رياض هستيم.

ايجاد يک اتحاديه مستقل

علاوه بر اين ها يکي ديگر از سياست هاي سعودي ها ايجاد يک اتحاد منطقه اي و تلاش براي يک اتحاد عربي است. ايده اي که به دنبال قيام هاي مردمي 2011 و سقوط ديکتاتوري هاي مصر، تونس و ليبي و عدم حمايت غرب به ويژه آمريکا از متحدانش توسط پادشاهي سعودي مطرح شد. اين پيشنهاد شاه سعودي بار ديگر روز 15 مي 2012 در نشست شوراي همکاري خليج فارس در رياض مطرح شد و آل سعود خواستار افزايش سطح ارتباط اعضاي شوراي همکاري خليج فارس ، از همکاري به اتحاد شد.

امارات متحده عربي و عمان، اما ، در نشست 15 مي 2012 شرکت نکردند تا مخالفت خود را با پيشنهاد عربستان نشان دهند. کويت و قطر هم که در اين نشست شرکت کرده بودند با اين طرح مخالفت کردند. تنها مقامات بحريني با طرح اتحاد با عربستان موافق هستند. پيچيدگي شرايط روز باعث شد تا سعودي ها بار ديگر بر لزوم شکل گيري اين اتحاديه تاکيد ورزند. نزار بن عبيد مدني، وزير مشاور عربستان در امور خارجه دو روز پيش طي سخناني در همايش گفت وگوهاي منامه که با موضوع "امنيت در خاورميانه" در بحرين اظهار داشت: با توجه به تهديدات روزافزوني که در حال حاضر منطقه شاهد آن است مسئله اتحاد ميان کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس به صورت يک ضرورت فوري و اساسي درآمده است.

جايگزيني واشنگتن

از سوي ديگر سعودي ها در تلاش براي جايگزيني واشنگتن در خاورميانه بر آمده اند. سياستي که با نزديکي توامان به اروپا و روسيه دنبال مي شود. سفرهاي اخير ديپلمات هاي سعودي و شخص بندر بن سلطان به مسکو و پيشنهاد اخير اين کشور به روسيه براي ساخت نيروگاه هسته اي در عربستان از يک سو، و تشويق نظاميان مصري براي تحريک کردن جاه طلبي هاي منطقه اي کاخ کرملين از سوي ديگر در کنار ميدان دادن به قدرت هاي اروپايي به ويژه فرانسه براي نقش آفريني در خاورميانه مجموعه اقداماتي است که به اعتقاد تحليل گران به منظور پر کردن خلاء واشنگتن، توسط سعودي ها پي گيري شده است. البته اين بدان معني نيست که دربار سعودي از آمريکايي ها کاملا نااميد شده است. بلکه لابي هاي اين کشور در آمريکا همچنان در کنگره فعالند.

سود هنگفتي که اخيرا از خريد جنگنده هاي فوق مدرن اف 35 نصيب وزارت دفاع و کارخانه هاي اسلحه سازي آمريکا شده است را در اين چارچوب مي توان تفسير کرد. عربستان سرمايه گذاري سنگيني را در انتخابات ميان دوره‌اي آمريکا کرده است تا مانع پيروزي هواداران اوباما در کنگره شود.خلاصه اين که دربار سعودي به هم ريختگي توازن قوا و نظم منطقه اي را به خوبي درک کرده است. سعودي ها بهتر از هر کسي مي دانند که، نظام سياسي استبدادي در داخل و سياست خارجي وابسته در عرصه بين المللي ، اجازه ايفاي نقش را براي پادشاهي عربستان در مفصل بندي جديد خاورميانه نمي دهد. مثال عربستان مثال غريقي است که براي نجات جان خود به هر خس و خاشاکي چنگ مي زند. از حمايت از القاعده در سوريه گرفته تا هم‌پيماني با رژيم صهيونيستي.