زورخانه سنتي و پست مدرنيسم

کد خبر: ۳۶۱۹۳

تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۳۸۷ - ۱۳:۵۴

سحرگاه چند روز پيش که قبل از سپيده به دليل عدم برخورد با طرح زوج و فرد تردد اتومبيل ها به دفتر کارم مي رفتم و موج راديو روي راديو ورزش استوار بود، ضرب زورخانه به صدا درآمد و نواي شيرخداي مرشد، دل را مي نواخت. طبعا به لحاظ روحي آماده بودم که ريتم «يکي و دو تا، سه تا و چهار تا، پنج تا» را بشنوم که ناگاه به قول اهل موسيقي مخالف زد! به اين صورت که پس از به صدا در آمدن زنگوله مرشد با آواز :«يار دبستاني من، چوب الف بر سرما...» مواجه شديم.

به نوشته مردم‏سالاری، مرشدي که نواي «علي» را با ياي غليظ ادا مي کرد درست مثل موسيقي سنتي در آواز دشتي که بي مقدمه به پاپ روي آورد فراتر از آن به واريته خارجي گرايش پيدا کند، تغيير مسير داد! به قول شاعر مطربا، امشب مخالف مي زني...

زماني بود که همين سرود ورد زبان هواداران اصلاح طلبان شده بود و صدا و سيما براي آن که دست آويز شبکه هاي فارسي زبان ماهواره ها (که آن را پخش مي کردند) نشود، در پخش مجاز خود قرار داد تا به اصطلاح قبح آن از بين برود، چون امر مکروهي که در صدا و سيما ديده و شنيده شود ظاهرا مباح خواهد شد. همچون ذکر انواع گراني ها در ارزاق عمومي ، ميوه، مسکن و کارتن خواب ها و...!

اصلا امروزي ها به ياد ندارند گذشته پدران را در خوردن نان جو و نان ارزن در دوران قحطي و خشکسالي - البته نه از نوع يوزارسيفي - و اکنون اين همه فراواني را ناسپاسي مي کنند!

از اين شوخي و جدي که بگذريم آن چه در گردهمايي مرشدان زورخانه هاي کشور موجب تعجب وافر شد، حضور مرشد هفت ساله در کنار پيش کسوتان اين گود بود. وقتي يک نونهال آذري زبان در دهه اول محرم با احساس وصف ناپذيري در قالب يک مداح خبره به شرح حوادث کربلا مي پردازد و در رسانه تصويري سيما ديديم که چگونه مخاطبان آن نوجوان در هيات يا مسجد به جاي توجه به مفاهيم و مضمون اين مرثيه اي که دکلمه مي شد، مات چهره و حالا ت او بودند و در پايان هر جمله اش مي گفتند :به به آفرين که با متن دکلمه مناسبت نداشت في المثل او مي گفت: يزيد چنين کرد و چنان گفت، و ضمن تحسين گويي مردم که البته براي آن نوجوان بود و نه يزيد، مانده بود برايش دست بزنند!!

هنگامي که ريتم ها و ملودي هاي خوانندگان غيرمجاز در نوحه خواني مي توان شاهد و مصداق پيدا کرد حتي در مشاهير مداحي! ديگر از مرشد 7 ساله تعجب آور نيست که پيران خرد و انديشه از او رخصت بگيرند تا گود را ببوسند.

شايد اين پاسخ به ذهن برسد که به همراه تيم هاي بزرگ فوتبال اروپا تيم کودکان نمادين هم دست در دست بزرگان وارد استاديوم مي شوند يا قبل از مسابقات رسمي تکواندو در افتتاحيه دو خردسال هم به مسابقه مي پردازند. من فکر مي کنم آن نمادها با چنين روشي براي گود زورخانه تفاوت فاحشي داشته باشد و نبايد از سنت گرايي به نوگرايي موجي برسيم.

ذره ذره تشنگي بالا گرفت
دير دانستم که گيتي رهزن است