گزینه‌های احتمالی ریاست کتابخانه‌ ملی ایران

کد خبر: ۳۶۱۸۶۱

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۳۹۲ - ۰۹:۳۰

«حجت‌الاسلام رسول جعفریان» و «جعفر مهراد» دو گزینه احتمالی ریاست سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران هستند که انتخاب گزینه دوم برای تصدی این پست قطعی‌تر به نظر می‌رسد.

به گزارش فارس، از روزی که اسحاق صلاحی به عنوان رئیس کتابخانه ملی ایران حکم مسئولیت خود را از محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت دریافت کرد نزدیک 30ماه می‌گذرد و حال زمزمه‌هایی مبنی بر خداحافظی او از این مسند شنیده می‌شود.

با پایان گرفتن دولت دهم و روی کار آمدن دولت یازدهم که در مشی و شویه اجرایی تفاوت ماهوی با دوره قبل از خود دارد انتظار می‌رفت که رئیس کتابخانه ملی ایران نیز تغییر کند. با این حال امور مهم‌تری وجود داشت تا وقت معرفی رئیس کتابخانه ملی ایران کمی به درازا بکشد چه این که مسبوق به سابقه بود که رئیسی برای این تشکیلات انتخاب شود که کمابیش وجهه و سابقه‌ای فرهنگی داشته باشد امری که البته در انتخاب اسحاق صلاحی خیلی دخیل نبود چرا که وی پیش از قبول مسئولیت در کتابخانه ملی تنها سمت‌های اقتصادی داشت.

پیگیری‌های خبرگزاری فارس در این باره به اسامی چون «حجت‌الاسلام رسول جعفریان» رئیس سابق کتابخانه مجلس  و «جعفر مهراد» استاد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شیراز که مرداد امسال به عضویت وابسته گروه علوم انسانی فرهنگستان علوم منصوب شده - رسید و احتمال می‌رود حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان حکم این مسئولیت را به نام یکی از این اشخاص بزند.

ظاهرا پیش از این قرار بود حکم حجت‌الاسلام رسول جعفریان برای ریاست سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نوشته شود که به دلایلی نامشخص، این امر منتفی شد و هم‌اکنون سکه شانس روی سر «جعفر مهراد» چهره نام آشنای می‌چرخد.

به گزارش فارس، جعفر مهراد، رئیس پایگاه استنادی علوم ایران و جهان اسلام (ISC) و رئیس کتابخانه منطقه‌ای علوم و تکنولوژی شیراز است. در کنار این خدمات اجرایی و علمی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای بخش علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی نیز تدریس می‌کند. او در سال 1325 در شهر تبریز متولد شد و به تدریس مشغول و تاکنون راهنمایی و مشاورت بیش از 20 پایان نامه کارشناسی ارشد را به انجام رسانیده است.

تحصیلات جعفر مهراد، کارشناسی جغرافیا از دانشگاه تبریز، کارشناسی ارشد علوم کتابداری، دانشگاه تهران و  دکترای تخصصی در حوزه سیستم‌ها و مدیریت کتابخانه‌های عمومی، دانشگاه Case Western Reserve University آمریکا است.

فعالیت‌های حرفه‌ای جعفر مهراد باید گفت که در فاصله سال‌های 1351 تا 1353 که مؤفق به اخذ دانشنامه کارشناسی ارشد خود شد، در کتابخانه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران مشغول به کار شد و سپس کتابخانه وزارت رفاه اجتماعی را راه‌اندازی کرد.

وی تا سال 1355 کتابدار کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه شهید بهشتی بود و در خلال این سال‌ها با کمیته آموزشی انجمن کتابداران ایران همکاری داشت. بخش علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شیراز را تأسیس کرد. دوبار به ریاست بخش علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شیراز منصوب شده است.

وی برنامه‌ریزی دوره کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته علوم کتابداری و اطلاع رسانی را در انقلاب فرهنگی بر عهده داشته است. برای نخستین بار دوره‌های تحصیلی کاردانی و کارشناسی رشته علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی را در سال‌های 63- 1362 به بعد در دانشگاه شیراز تأسیس کرد، همچنین تأسیس دوره دکتری این رشته در دانشگاه شیراز از سال 1376 هم نتیجه فعالیت‌های او است.

در تابستان سال 1365 کتابخانه میرزای بزرگ شیرازی (کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد) دانشگاه شیراز را تأسیس و راه‌اندازی کرد و تا سال 1368 رئیس این کتابخانه بود. در تابستان سال 1368 به مدت یک سال برای استفاده از فرصت مطالعاتی در دانشگاه لوس آنجلس کالیفرنیا (UCLA) در زمینه پایگاه‌های اطلاعاتی کتاب‌شناختی به تحقیق و مطالعه پرداخت.

پس از بازگشت به ایران در سال 1369 به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی، کتابخانه منطقه‌ای علوم و تکنولوژی شیراز را که یک مرکز بین‌المللی اطلاع‌رسانی است، تأسیس کرد و از سال 1370 تاکنون ریاست این کتابخانه را بر عهده دارد.

از فعالیت‌های اخیر جعفر مهراد می‌توان به عضو کمیسیون ملی اطلاع‌رسانی وابسته به شورای پژوهش‌های علمی کشور از سال 1372 تاکنون، عضو کمیته ملّی اطلاع‌رسانی وابسته به کمیسیون ملی یونسکو در ایران از سال 1375 تاکنون، عضو هیأت امنای انجمن کتابخانه‌های عمومی استان فارس از بدو تأسیس تاکنون، همکاری در تأسیس و عضویت در هیأت تحریریه مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، عضو هیأت تحریریه مجله علوم تربیتی روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، نشریه اطلاع‌رسانی مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران، عضو کمیته ارتقاء رسته‌های آموزشی و فرهنگی دانشگاه شیراز، تأسیس مجله علوم اطلاع‌رسانی و فناوری ایران (IJIST) به زبان انگلیسی در سال 2003 میلادی اشاره کرد.

از سال 1376 تا 1379 عضو شورای دانشگاه شیراز بود و از سال 1379 تاکنون به عنوان عضو در هیأت ممیزه دانشگاه شیراز شرکت می‌کند، همچنین جعفر مهراد در سال 1391 به عضویت هیأت مدیره انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی در آمد.

همچنین حجت‌الاسلام رسول جعفریان، روحانی و پژوهشگر تاریخ ایرانی‌است، وی دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تهران و رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی بوده است.

رسول جعفریان نهم تیر 1343 در خوراسگان اصفهان متولد شد. وی در 1355 تحصیل علوم دینی را آغاز کرد و دو سال بعد برای ادامه تحصیل به قم رفت. از 1360 به مطالعات تاریخی روی آورد و در 1363 نخستین کتاب وی چاپ شد.

عمده پژوهش‌های جعفریان درباره تاریخ تشیع است. از زمینه‌های دیگر پژوهش‌های وی می‌توان به تاریخ سیاسی صدر اسلام، تاریخ تشیع و تاریخ دوره صفوی اشاره کرد. کتاب‌هایی چون تاریخ سیاسی اسلام (سیره رسول خدا و سیره خلفا)، تاریخ تشیع در ایران، اطلس شیعه و نیز سیاست و فرهنگ روزگار صفوی از جمله کارهایی است که در این زمینه‌ها منتشر کرده‌است.

در زمینه تاریخ معاصر نیز کتاب «جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی سیاسی بین سال‌های 1320 – 1357» را نوشته ‌است. مجموعه مقالات جعفریان در هجده مجلد به چاپ رسیده‌است. آثار چندی نیز به عنوان تصحیح و ترجمه از وی انتشار یافته که باید گفت جعفریان درباره تاریخ حج‌گزاری ایرانیان نیز تحقیقات و مقالاتی داشته که در کتب و نشریات مختلفی چاپ شده‌است.

او در زمینه تصحیح نسخه‌های خطی سفرنامه‌های حج ایرانیان سال‌ها فعالیت کرده و مجموعه‌ای از آنها را به صورت مستقل و نیز در مجموعه‌ای با نام پنجاه سفرنامه حج قاجار (نشر علم، تهران، 1389) چاپ کرده‌ است.

از حجت‌الاسلام رسول جعفریان تاکنون بیش از یکصد و پنجاه مقاله و کتاب نظیر «آثار اسلامی مکه و مدینه»، «آشنایی مقدماتی با روش تحقیق در تاریخ»، «احوال و آثار بهاءالدین محمد اصفهانی مشهور به فاضل هندی»، «ارزیابی مناسبات فکری آیةالله شهید مطهری و دکتر علی شریعتی»، «اسدالله خرقانی، روحانی نوگرای روزگار مشروطه»، «اطلس شیعه»، «اکذوبة تحریف القرآن»، «اندیشه تفاهم مذهبی در قرن ششم و هفتم هجری»، «راه حج»، «بازخوانی نهضت مشروطیت»، «با کاروان ابراهیم»، «با کاروان عشق»، «با کاروان صفا» و «بررسی و تحقیق در جنبش مشروطیت ایران» منتشر و روانه بازار نشر شده است.