مرور روزنامه‌های آخرین روز آبان ماه

مقصر ماجرای کهریزک به روایت صادق زیباکلام

دور جدید مذاکرات هسته‌ای در ژنو و اخبار و تحلیل‌های مرتبط با آن، افشاگری‌های فرمانده نیروی انتظامی در باره دادستان سابق تهران، آینده شرکت‌های هواپیمایی و وضعیت بازار در روزهای مذاکرات مهم‌ترین مطالب روزنامه‌های امروز هستند.

کد خبر: ۳۵۹۲۲۰

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۲ - ۰۹:۳۸

در حالی که در روزهای اخیر، افشاگری فرمانده نیروی انتظامی در مورد نقش مرتضوی در ماجرای کهریزک مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است، صادق زیباکلام در مطلبی برای روزنامه آرمان نوشته است: مصاحبه رئیس پلیس کشور جناب سردار احمدی‌مقدم، و بیان صریح ایشان مبنی بر اینکه اعزام بازداشتی‌های وقایع۸۸، با دستور و نظر صریح آقای سعید مرتضوی، دادستان تهران در آن مقطع بوده، بسیاری را شگفت‌زده کرد.

وی گفته که ایشان مخالف اعزام بازداشت‌شدگان به کهریزک بوده چون بازداشتگاه کهریزک برای نگهداری بزهکاران شرور، چاقوکش، خلافکار و این تیپ مجرمین ‌بوده، درحالی که بازداشتی‌های۸۸ جملگی افراد غیراز این تیپ ‌بودند. به ‌علاوه سردار احمدی‌مقدم می‌گویند که کهریزک اساسا جا نداشت و در کانکسی که ۵۰ یاحداکثر ۷۰ نفر را می‌شد نگه داشت، ۱۵۰نفر را جا داده بودند. بدون تردید قاضی مرتضوی نمی‌توانسته نداند که کهریزک چگونه جایی است.

وی به عنوان دادستان تهران، نمی‌توانسته نداند که چه افرادی در کهریزک نگهداری می‌شده‌اند یا نمی‌توانسته نداند که افرادی که دستگیر شده‌ بودند افرادی عادی بوده‌اند نه سارق، قمه‌کش و زورگیر. به‌ رغم همه اطلاعات حسب آنچه سردار احمدی‌مقدم گفته، مرتضوی اصرار داشته که بازداشت‌شوندگان به کهریزک منتقل شوند. احمد‌ی‌مقدم که بهت‌زده شده بود از او می‌خواهد که کتبا بنویسد بازداشت‌شدگان به کهریزک منتقل شوند. البته از خود احمدی‌مقدم هم می‌‌توان پرسید که سردار به عنوان رئیس پلیس، شما که هم شرایط کهریزک را می‌دانستید بعد از آنکه دستگیرشدگان به کهریزک اعزام شدند، چرا حاضر نشدید آن شب یا فردایش یک توک پا به کهریزک بروید و ببینید اوضاع از چه قرار است. اما مخاطب اصلی در آن اتفاق، جناب قاضی مرتضوی است.

همه به یاد می‌آوریم که وقتی چندتن از بازداشت‌شدگان کهریزک به‌دلیل شرایط نگهداری کهریزک و مورد ضرب و شتم قرار گرفتن فوت شدند، مرتضوی اعلام کرد که فوت آن‌ها به‌دلیل بیماری بوده. ایشان گفتند که آن‌ها (یعنی کشته‌شدگان) قبل از آنکه به کهریزک آورده شوند، مبتلا به بیماری مننژیت بودند و به‌دلیل تب بالا فوت شده‌ بودند. در عین حال هیچ گزارش پزشکی در آن مقطع حرف قاضی مرتضوی را تأیید نکرد. بعد از آنکه مشخص شد چند تن از بازداشت‌شدگان نه آن گونه که قاضی مرتضوی مدعی بود به واسطه ابتلا به مننژیت بلکه به واسطه مسائل دیگر در حین بازداشت و انتقال به کهریزک یا جراحاتی که در خود کهریزک برمی‌دارند و بالاخره و از همه مهم‌تر شرایط نگهداری آنان در کهریزک فوت شده‌اند، رسیدگی به پرونده کهریزک آغاز شد. در اینجا قاضی مرتضوی روایت «بیماری مننژیت مغزی» را‌‌ رها کرد و بالمره از خودش در قبال حوادث کهریزک سلب مسئولیت نمود.

او گفت که در آن مقطع در مرخصی به سر می‌برده و سرگرم کار روی رساله دکترایش بوده. البته این روایت کاملا قابل فهم بود. سوال اساسی اما آن است که در این سرگذشت تلخ و دردناک که چند جوان که جرمی اثبات‌شده نداشتند فوت می‌شوند، مقصر اصلی کیست؟ به گمانم مقصر اصلی و واقعی در این ماجرا نه قاضی مرتضوی بوده، نه رئیس پلیس تهران و نه هیچ یک از مقامات مسئول نیروی انتظامی. البته قوه ‌قضاییه در این زمینه ورود به موقع داشت. در پرتو نبود نظارت بهنگام است که این افراد عملا براساس دیدگاه خود که تصور می‌کنند دقیق است هر تصمیمی می‌گیرند اما چون حساب شده نیست تبعاتی به دنبال می‌آورد که باقی ارکان را نیز تحت‌الشعاع رفتارهای خود قرار می‌دهد.

محمدصالح نیکبخت نیز در بخشی از مطلبی با تیتر «کهریزک از زاویه دیگر» برای روزنامه شرق نوشته: اظهارات جدید سردار اسماعیل احمدی‌مقدم، فرمانده کل نیروی انتظامی دایر بر اینکه اعزام بازداشت‌شدگان با اصرار وی بوده و او با انتقال آن‌ها مخالفت کرده است مهر تاییدی شد بر آنچه امثال اینجانب و دیگران به‌عنوان وکلای اولیای دم و مضروبان و مجروحان اعلام می‌کردیم و جای آن دارد افسران دیگری که در آن ‌زمان در دفتر سردار رجب‌زاده، فرمانده نیروی انتظامی کار می‌کردند و معمولا از تماس‌های آقای مرتضوی و اصرار وی برای انتقال بازداشت‌شدگان مطلع هستند، از صداقت فرمانده نیروی انتظامی پیروی کرده و این حقایق را بیان کنند زیرا کمترین اثر این افشاگری‌ها این است که دیگر چنین حوادثی اتفاق نخواهد افتاد.
اگر آقای سعید مرتضوی دادستان وقت و آقای حیدری‌فر دادیار امنیت وقت بر انتقال این افراد به کهریزک اصرار نمی‌کردند و دستور روز یکشنبه ۲۱ تیر شورای امنیت از طریق وزیر وقت اطلاعات و درخواست دبیر شورایعالی امنیت ملی ساعت ۹ صبح روز دوشنبه ۲۲ تیر اجرا می‌شد و این بازداشت‌شدگان به زندان دیگری انتقال پیدا می‌کردند هیچ‌یک از آنان فوت نمی‌کردند. اینجاست که اظهارات آقای احمدی‌مقدم هرچند دیرهنگام، می‌تواند گوشه‌ای از آنچه منجر به حادثه کهریزک شد را روشن کند و چه خوب بود این مسایل پیش از صدور حکم نهایی مرجع تجدیدنظر پرونده قضات کهریزک مطرح می‌شد. چون موکل من پدر مرحوم جوادی‌فر در آخرین جلسه از سعید مرتضوی اعلام رضایت داد، اولیای‌دم دیگر از مرجع تجدیدنظر درخواست کنند از شخص احمدی‌مقدم به‌عنوان مطلع تحقیق کنند تا گوشه‌های پنهان این حادثه روشن شود.

سکه رکورد یک ساله کاهش قیمت را شکست

روزنامه قانون بازارهای ایران و جهان را در سایه مذاکرات ژنو مورد بررسی قرار داده و نوشته: بازارهای مهم کشور در آستانه آغاز دور جدید مذاکرات به حالت نیمه تعطیل درآمدند و ترجیح دادند پس از اعلام نتایج اولیه مذاکرات خرید و فروش را از سر گیرند.

به گزارش خبرنگار قانون از سبزه‌میدان و خیابان فردوسی، در ساعات اولیه دیروز، صرافان و فعالان بازار در حالی که از درج قیمت‌ها روی تابلوهای خود امتناع می‌کردند، از خرید و فروش سکه و ارز خودداری نموده و تنها به اعلام این نکته بسنده می‌کردند که امروز کار نمی‌کنیم. برخی از صرافان ضمن تأیید این مطلب که قیمت‌ها در حال کاهش است، فعالیت عادی را منوط به درآمدن قیمت دانسته و می‌گفتند باید پس از نتیجه مذاکرات هسته‌ای، قیمت‌ها معلوم شود. حدس و گمان‌ها بر تقویت ریال و کاهش قیمت دلار استوار بود. بر اساس این گزارش، قیمت رسمی‌دلار نیز دیروز از سوی بانک مرکزی کاهش اندکی را تجربه کرد. قیمت دلار که طی ۱۰ روز اخیر شیب ملایمی‌به سمت کاهش را تجربه کرده است و به زیر سه هزار تومان رسیده است، دیروز هم همچنان روند کاهشی خود را حفظ کرد. بر اساس این گزارش در حالی که در ساعات اولیه دیروز نرخ هر دلار ۲۹۹۵ تومان اعلام شد اما صرافان و فعالان حاشیه بازار از خرید دلار به قیمتی بیش از ۲۸۰۰ تومان امتناع می‌کردند. قیمت سکه نیز در روزهای اخیر همزمان با کاهش نرخ طلا در بازارهای جهانی و کاهش قیمت دلار در بازارهای داخلی کاهش یافته و به ۹۰۰ هزار تومان نزدیک شده است.

پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که در صورت تداوم روند مثبت کنونی در مذاکرات، قیمت دلار تا ۲۸۰۰ تومان کاهش خواهد یافت. اعلام موافقت تلویحی ولی‌الله سیف با این مسأله و مجاز اعلام کردن کاهش نرخ دلار از سوی وی سبب شده است بسیاری به کاهش بیش از پیش نرخ‌ها و تقویت ریال مطمئن شوند.

بر پایه این گزارش قیمت هر قطعه سکه بهار آزادی دیروز در سایه کمرنگ معاملات به ۹۰۸ هزار تومان رسید که کاهشی هفت هزار تومانی را نسبت به روز قبل نشان داد. بر این اساس قیمت سکه دیروز پایین‌ترین نرخ طی یک سال اخیر بود و جو حاکم بر بازار نشان‌دهنده تداوم این روند کاهش است. بر اساس اعلام رئیس اتحادیه طلا و جواهر نرخ سکه بهار آزادی طرح قدیم و جدید چهارشنبه، یکسان و ۹۰۸ هزار تومان بود. روز گذشته تعداد فروشندگان سکه و طلا نیز کاهشی قابل توجه داشت. در چنین روزهایی غالبا افرادی که به قصد سرمایه‌گذاری راهی بازار شده‌اند ترجیح می‌دهند با فروش طلا و سکه نسبت به خروج از بازار اقدام کنند تا زیان کمتری را متحمل شوند اما بررسی‌ها نشان می‌دهد حجم کاهش قیمت‌ها بیش از انتظار بوده و همین مسأله سبب شده مقاومت در برابر فروش توسط افراد عادی شکل گیرد و افراد ترجیح دهند پول سرمایه‌هایشان را نگهداری کنند. در میانه‌های روز قیمت دوباره افزایش اندکی را تجربه کرد و به نرخ‌های روز سه‌شنبه بازگشت اما این نوسان تا پایان ساعت کاری روز گذشته تداوم داشت. آخرین قیمت طلا و سکه در جدول سمت راست صفحه درج شده است.

مؤسسه تحقیقات اقتصادی امکای در تازه‌ترین گزارش خود پیش بینی کرد که قیمت طلا در کوتاه مدت تحت تاثیر سیاست‌های پولی فدرال‌رزرو آمریکا خواهد بود. پایگاه اینترنتی مای آیرس مؤسسه امکای افزود، پیش بینی می‌شود قیمت جهانی طلا در شرایط کنونی تغییر چندانی نداشته باشد و بازار طلا منتظر اعلام سیاست‌های جدید پولی فدرال رزرو آمریکا خواهد بود. قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی به ۱۲۷۲ دلار در روز گذشته رسید که نسبت به روز قبل کاهشی ۴ دلاری دارد. بر اساس این گزارش اظهارات روز گذشته بن برنانکی رئیس فدرال رزرو آمریکا در خصوص لزوم اجرای سیاست‌های محرک پولی در شرایط کنونی تا بهبود کامل وضعیت بازار اشتغال نیز تاثیر چندانی بر تحولات بازار طلا نداشته است. کاهش ۲۱ درصدی تقاضای جهانی طلا در سه ماه سوم امسال نیز فشار زیادی را بر قیمت این فلز گرانب‌ها وارد کرده و به نظر می‌رسد تنها عامل موثر بر قیمت طلا در شرایط کنونی سیاست‌های فدرال رزرو آمریکا خواهد بود. به اعتقاد کار‌شناسان اقتصادی عاملی که مانع از کاهش بیشتر قیمت طلا در شرایط کنونی شده افزایش تقاضا در بازار چین است.

چین امسال با پشت سر گذاشتن هند به بزرگ‌ترین بازار طلای جهان تبدیل خواهد شد و براساس پیش بینی شورای جهانی طلا تقاضای طلا در این کشور امسال به بیش از ۱۰۰۰ تن خواهد رسید.

جزئیات آزادسازی قیمت بلیت هواپیما

ابتکار، ادغام ایرلاین‌ها و آزادسازی قیمت بلیت هواپیما را با توجه به سخنان معاون وزیر راه و شهرسازی مورد توجه قرار داده و نوشته: قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در امور هوانوردی و هوا‌شناسی با اشاره به چگونگی اجرای آزادسازی نرخ بلیت هواپیما، گفت: دولت کمک می‌کند تا کنسرسیوم بین ایرلاین‌ها تشکیل شده و به این ترتیب بازار رقابتی ایجاد شود.

علی محمد نوریان در جمع خبرنگاران با بیان اینکه در وزارت راه به دنبال اجرای قانونی هستیم که توسط مجلس مصوب شده است، گفت: در قانون برنامه پنجم توسعه دو ماده ۱۶۱ و ۱۶۶ در رابطه با مسائل هواپیمایی است. ماده ۱۶۱ در خصوص متنوع‌سازی و آزادسازی قیمت بلیت هواپیماست.

وی افزود: در موضوع آزادسازی قیمت بخش خصوصی باید نقش اصلی را به عهده بگیرد که در ابتدا قرار است در ۱۸ ایرلاین دولتی و خصوصی متنوع‌سازی اجرا شود به این معنا که قیمت بلیت هواپیما در صبح، ظهر، شب، روز تعطیل، وسط هفته، ایام نوروز متفاوت باشد، این در حالی است که قیمت کنونی بلیت به‌صورت غیرقانونی اعمال می‌شود.

قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در امور هوانوردی و هوا‌شناسی با بیان اینکه در حال حاضر بلیت هواپیما از طریق منابعی با قیمت‌های بالا‌تر تهیه می‌شود، گفت: در واقع در محیط غیررقابتی این کار انجام می‌گیرد و امیدواریم با توجه به دستور مصوبه مجلس تا پایان سال با کمک ایرلاین‌ها در گام اول بلیت هواپیما متنوع‌سازی می‌شود و در مرحله بعدی مسیر‌ها آزادسازی خواهد شد تا ایرلاین‌ها در هر مسیری که می‌خواهد پرواز کنند.

نوریان با اشاره به اینکه دولت با یکسری مکانیسم، پرواز به نقاط محروم را انجام خواهد داد، خاطر نشان کرد: پس از متنوع‌سازی و آزادسازی مسیر‌ها یک سری تشویق برای هواپیماهای نو مانند تخفیف سوخت در نظر گرفته می‌شود. یا اینکه در زمینه عوارض فرودگاهی تخفیفاتی به ایرلاین‌ها اعطا می‌شود که با این برنامه و حمایت‌های دولتی امیدواریم تنوع‌سازی قیمت بلیت هواپیما توسط ایرلاین‌ها پیشنهاد و پیاده شود. وی با بیان اینکه هدف دولت این است که مسائل تعمیراتی، صدور بلیت، خدمات فرودگاهی ایرلاین‌ها مشترک شود، گفت: این برنامه باعث می‌شود تا قیمت تمام‌شده و هزینه‌ها کاهش و کارایی افزایش یابد، به‌طور کلی دولت کمک می‌کند تا کنسرسیوم بین ایرلاین‌ها تشکیل شده و به این ترتیب بازار رقابتی ایجاد شود.

قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در امور هوانوردی و هوا‌شناسی تصریح کرد: فرض ما بر اساس الگوهایی که در دنیا وجود دارد این است که یک ایرلاین کوچک با سه هواپیما نمی‌تواند بقا داشته باشد و برای بقا باید چند ایرلاین با یکدیگر کنسرسیون تشکیل دهند. نوریان خاطرنشان کرد: بر این اساس ۱۶ ایرلاین بخش خصوصی به دو کنسرسیوم تبدیل می‌شوند که این کار باعث کاهش هزینه‌ها و ارتقای بهره‌وری ایرلاین‌ها می‌شود.

وی افزود: ما علاقه‌مند به حفظ سلامت مردم هستیم و ایمنی برای دولت اولین هدف است، بنابراین هر هواپیمایی که شرایط ایمنی را نداشته باشد از دور خارج خواهد شد. اما به هیچ عنوان قصد اعمال فشار بر ایرلاین‌ها برای تشکیل کنسرسیوم را نداریم و بر عکس در کنار هستیم تا برای آن‌ها شرایط مناسب اقتصادی ایجاد شده و بتوانند به مردم به خوبی خدمات‌رسانی کنند.

پیش شرط‌های توافق

مذاکرات هسته‌ای ژنو، با تحلیل‌ها و خبرهای گوناگون به روزنامه‌های امروز راه یافته است. سخنان رهبر انقلاب در باره حمایت از مذاکرات، عدم دخالت در جزئیات و خطوط قرمز ایران در روزنامه‌های امروز نقل شده است.

آرمان خبر داده که گام سوم ژنو مذاکرات محرمانه‌تر شد. به نوشته این روزنامه در اولین تحول در دور تازه مذاکرات ژنو، پس از آنکه محمدجود ظریف در اقدامی مبتکرانه که برآمده از ظرافت‌های دیپلماسی عمومی بوده و برای تأثیرگذاری بر جو مذاکرات تدارک دیده شده بود، اقدام به بردن تیم ۶۰نفره‌ای از خبرنگاران داخلی به مذاکرات کرده بود، مسئولین برگزاری نشست از ورود خبرنگاران به هتل استقرار دیپلمات‌ها جلوگیری به عمل آورده و حتی اخبار حاکی از آن بود که امکان رزرو اتاق در این هتل برای خبرنگاران ایرانی می‌سر نشده بود. آنان محلی را در کنار هتل برای استقرار خبرنگاران در نظر گرفته و اتاق رسانه‌ای مجزا و البته مجهزی را برای این امر اختصاص داده بودند. با این وصف امکان دریافت اخبار درگوشی و برقراری تعامل میان خبرنگاران در جریان نشست که در چنین گردهمایی‌هایی مرسوم است امکان پذیر نشد و وجه محرمانه مذاکرات بیشتر شده و یک سکوت خبری پیرامون این موضوع به جریان افتاد.

کیهان سخنان دیروز رئیس مجلس را مورد توجه قرار داده و به نقل از وی نوشته است: در چند روز گذشته وقایعی رخ داد که در نوع خود در تاریخ سیاست حیرت‌آور است که درباره مذاکرات هسته‌ای یک کشور دنیا با چنین صحنه‌هایی مواجه شود؛ گریبان چاک‌چاک رژیم صهیونیستی که به هیچ روی نمی‌توانست اضطراب خود را مخفی کند. هم‌آغوشی نمایشی و مضحک مسئولان این رژیم و فرانسه که به خاطر یک موضع غیرمنطقی در مذاکرات چه سوروساتی به راه انداخته‌اند. تناقض‌گویی‌های مکرر مسئولان آمریکا واقعا فضاحت‌آور است. شما که ادعای مدیریت جهانی دارید اگر آنقدر عرضه ندارید که حرفی که زده‌اید یک هفته آن را نگه دارید با چه رویی توقع دارید دیگران شما را به حساب آورند؟

ابتکار در بخشی از ترجمه مطلبی از فارن پالیسی درباره چرایی استقبال حزب‌الله از توافق هسته‌ای نوشته است: توماس پیکرینگ، دیپلمات سابق امریکایی که سابق سفارت در اسرائیل و اردن را دارد می‌گوید:» این نظر حزب‌الله نباید شگفت انگیز باشد زیرا بازتاب نظرات ایران است‌». دلایل نصرالله برای حمایت از مذاکرات ایران هر چه باشد اما رئیس حزب‌الله از این فرصت برای نمایش تضاد میان آنچه وی حمایت متزلزل امریکا از متحدانش می‌نامد با حمایت مستحکم حامیان حزب‌الله از آن استفاده کرد. وی گفت:» ما دو متحد داریم – ایران و سوریه. ما از این اتحاد مطمئن هستیم‌».

سید جلال دهقانی فیروزآبادی نیز در روزنامه اعتماد شرایط موفقیت مذاکرات هسته‌ای را به صورت زیر توضیح داده است: برای موفقیت در مذاکرات هسته‌ای و حصول به یک توافق قابل قبول این راهکار‌ها را می‌توان ارائه داد. اول، عدم تعجیل در رسیدن به توافق. مذاکرات دیپلماتیک به ویژه در حوزه‌های راهبردی که منافع حیاتی در میان است، زود بازده نیست.

از این رو، نباید به گونه‌ای رفتار کرد که طرف مقابل چنین احساس کند که ایران نیاز فوری و فوتی به حل و فصل پرونده هسته‌ای دارد. چون در این صورت، طرف مقابل عکس عمل خواهد کرد. دوم، پرهیز از تقلیل گرایی در مذاکرات هسته‌ای. مذاکرات هسته‌ای را نباید به چانه زنی و توافق صرف با امریکا فروکاست. چون پرونده هسته‌ای ایران کثیرالاضلاع بوده و امریکا تنها یک ضلع آن را تشکیل می‌دهد. از این رو، سایر ضلع‌های مذاکره، حتی اروپا، را باید مستقل از امریکا نیز لحاظ کرد. به طوری که باید در قالب مذاکرات دو جانبه خارج از ساختار ۱+۵ برای اقناع آنان تلاش کرد. سوم، عدم تقلیل کل سیاست خارجی کشور به مذاکرات هسته‌ای. برای موفقیت در مذاکرات هسته‌ای نباید تمام سیاست خارجی را صرفا به این موضوع تقلیل داد. چون چگونگی قدرت نمایی ایران در سایر عرصه‌های سیاست خارجی نیز تأثیر مستقیمی بر نتایج مطلوب در مذاکرات هسته‌ای دارد. تخصیص کلیه قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دیپلماتیک به مذاکرات هسته‌ای به جای تقویت موضع مذاکراتی کشور، توان چانه زنی آن را کاهش می‌دهد. چهارم، فعال کردن دیپلماسی منطقه‌ای همه جانبه. پرونده هسته‌ای کشور اگر چه در سطح بین‌المللی تکوین یافته و مدیریت می‌شود ولی از ابعاد بسیار مهم منطقه‌ای نیز برخوردار است. به گونه‌ای که ابزار و اهرم‌های مذاکراتی ایران با ۱+۵ از منابع منطقه‌ای نشات می‌گیرد. از این رو، حل و فصل این پرونده در مذاکره با ۱+۵ بستگی بسیار زیادی به چگونگی مدیریت آن در سطح منطقه‌ای دارد. پنجم، ایجاد و فعال کردن ساختارهای دیپلماتیک خارج از ۱+۵ در چارچوب دیپلماسی فعال دو و چندجانبه. به ویژه فعال سازی گروه نم در مذاکرات هسته‌ای به موازات ۱+۵ حایز ارزش و اهمیت است. ابتکارات دیپلماتیک دو جانبه با کشورهای ۱+۵ بر پایه دیپلماسی حذفی نیز ضرورت دارد. از این روی، تعیین و اعزام نمایندگان ویژه هسته‌ای به این کشور‌ها می‌تواند فرآیند توافق جمعی با ۱+۵ را تسریع و تسهیل کند.