خسته نباشی پهلوان...

محمد رضاپور

کد خبر: ۳۵۵۳۹۵

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۳۹۲ - ۱۲:۵۳

چند روزی با اخبار کشتی پهلوانی و زورخانه‌ای دوباره برای ما خاطرات آقاتختی و داستان‌های پوریای ولی زنده شد؛ خاطراتی که در این برهوت اخلاق در ورزش چقدر به دنبالش بودیم و داستان‌هایی که مدام باید شنید تا چراغ آیین پهلوانی رو‌به خاموشی نرود.

کشتی پهلوانی یا زورخانه‌ای که مسابقه‌های جهانی آن در خرم‌آباد برگزار شد، ورزشی ایرانی ـ اسلامی است. در شاهنامه فردوسی از پهلوانان اساطیری ایرانی مانند رستم نام برده شده است. بعد از اسلام نیز تلفیق فرهنگ ایرانی با آموزه‌های دینی، پهلوانان بیشماری را در تاریخ ایران معرفی کرد. پهلوانان در گود‌زورخانه‌ها به‌عنوان سمبل زندگی اجتماعی، بر اساس آنچه از پایمردی و جوانمردی امام اول خود آموختند با فریاد یاعلی مسیر مشکلات و موانع زندگی را به کمک پیشوا و مقتدای خود طی‌می‌کنند.این ورزش در قرون متمادی از سوی اقشار مختلف مورد توجه بود و پهلوان در نگاه اجتماعی، منزلت و جایگاهی رفیع در بین مردم عامه داشت.

در تاریخ ایران، پهلوانان از نظر سیاسی همواره در نقطه مقابل حاکمیت زورگو و خودپسند جامعه قرار داشتند. پهلوان نه تنها کسی بود که پشت رقیب را به خاک می‌مالید، بلکه او را به لحاظ داشتن ویژگی‌های نیکوی اخلاقی؛ معلم، مرشد، صوفی و مرد خدا می‌شناختند. پوریای ولی، از پهلوانان بنام ایرانی است که داستان شکست عمدی او به جوانی که عاشق دختر حاکم بود و حاکم شکست پوریای ولی را شرط ازدواج با دخترش تعیین کرده بود، معروف است. شب قبل از مسابقه، پوریای ولی از نذر مادر پسر جوان برای شکستش آگاه شد و فردا کشتی را به فرزندش باخت تا به این ترتیب پسر جوان به عشقش برسد. از آن زمان پوریای ولی به پهلوان افسانه‌ای و اسطوره‌ای تبدیل شد. کشتی پهلوانی قهرمانی جهان در روزهایی که برخی ورزش‌های وارداتی مورد توجه مردم قرار دارند، رویکرد به اهداف کشتی پهلوانی و زورخانه‌ای براساس فرصت‌های جدید از دریچه فرهنگی - ورزشی را روی مردم می‌گشاید.

از طرفی به مسئولان این دو عرصه یادآوری می‌کند برای احیای این ورزش باید برنامه‌ریزی داشت و مدیریت و سرمایه‌گذاری کرد.در کشتی پهلوانی و زورخانه‌ای تمامی تعاریف تربیت بدنی وجود دارد؛ از بعد فیزیولوژیک که حرکات جسمانی و آمادگی ورزشکار را به همراه دارد گرفته تا بعد روحی ـ روانی از قبیل اعتماد به نفس و عزت نفس ورزشکار، همین‌طور بعد اجتماعی که پهلوان را در بین افراد جامعه متمایز می‌کند. نمونه عینی آن در همین رقابت‌ها کار پسندیده فردین معصومی بود که به نفع میرزاپور کشتی‌گیر جوان کنار رفت تا مصداق کامل پهلوان ایرانی در پیکارهای جهانی باشد. منطق ورزش برد و باخت است و براساس نتایج، عملکرد ورزشکاران بررسی می‌شود، اما حرکت فردین معصومی ورای این بحث‌ها، دلی است و لاجرم بر دل‌ها می‌نشیند.