نگاهی به مواضع کشورهای حاضر در مذاکرات ژنو

مسائلی که خط قرمز ایران و مواردی که مذاکره‌پذیر است+ اینفوگرافی

در شرایطی که فردا، دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۵‌ در ژنو برگزار خواهد شد، مواضع طرف‌های حاضر در این مذاکرات، موضوع بسیار مهمی است که در تعیین سرنوشت گفت‌و‌گو‌ها، تأثیری مستقیم خواهد داشت. ‌«آسوشیتدپرس» در مطلبی به بررسی مواضع طرفین، مقدمات مذاکرات و تاریخچه این گفت‌و‌گو‌ها پرداخته است.

کد خبر: ۳۵۱۲۹۶

تاریخ: ۲۳ مهر ۱۳۹۲ - ۲۳:۰۱

به گزارش «تابناک»، خبرگزاری «آسوشیتدپرس» یکی از مطالب امروز خود را به مواضع طرف‌های حاضر در مذاکرات ژنو اختصاص داده است. در این مطلب به جز بحث مواضع، پیشینه و دورنمای مذاکرات نیز مورد اشاره قرار گرفته است.

بازیگران

تیم مذاکره کننده‌ای که در مقابل هیأت ایرانی قرار خواهد گرفت، از دیپلمات‌های آمریکا، روسیه، چین، انگلیس، فرانسه و آلمان تشکیل شده است. این گروه به عنوان ۱+۵ شناخته شده می‌شود، زیرا از پنج عضو دائم شورای امنیت به اضافه آلمان تشکیل شده است؛ کشورهای اروپایی ترحیج می‌دهند از این گروه با عنوان ۳+۳ نام ببرند.

رؤسای هیأت‌های گروه ۱+۵ را مدیران سیاسی و یا مقام‌های همتای آن تشکیل می‌دهند که مستقیم‌ با وزیر خارجه کشور خود در ارتباط هستند. ریاست هیأت ایرانی بر عهده جواد ظریف، وزیر خارجه کشور است؛ اما به جز جلسه مقدماتی، بقیه مذاکرات به ریاست عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه ایران برگزار خواهد شد.
برگزار‌کننده مذاکرات، کا‌ترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپاست.

پیشینه

گروه ۱+۵ پیش از این خواستار محدود شدن یا توقف همه فعالیت‌های هسته‌ای ایران بوده که می‌تواند در ساخت سلاح هسته‌ای مورد استفاده قرار گیرد. این گروه، غنی‌سازی اورانیوم در ایران فوری‌ترین دغدغه خود معرفی کرده است.

در مقابل، ایران تأکید کرده که غنی‌سازی اورانیوم را صرفاً با هدف تأمین سوخت رآکتور‌ها و نیز مقاصد تحقیقاتی انجام می‌دهد. غنی‌سازی اورانیوم در ایران تاکنون به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای نرسیده، اما غربی‌ها مدعی هستند ایران می‌تواند به سرعت مسیر غنی سازی خود را به سمت تسلیحاتی شدن تغییر دهد.

ساخت رآکتور آب سنگین اراک که در تولید پلوتونیوم به کار می‌آید، موضوع دیگری است که غرب نسبت به آن ابراز نگرانی کرده است. ایران اعلام کرده از این رآکتور برای تولید ایزوتوپ‌های مورد نیاز برای مصارف پزشکی استفاده خواهد شد و کار ساخت رآکتور اراک هم سال آینده به پایان خواهد رسید. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده شواهدی مبنی بر استفاده ایران از رآکتور اراک برای مقاصد نظامی وجود ندارد.

مواضع

ایران خواستار آن است که در ازای هر گونه توافق در موضوع هسته‌ای، تحریم‌های وضع شده بر بخش نفت و تبادلات مالی کاهش یافته و ‌‌به کلی از میان برداشته شود. در روزهای اخیر، برخی اخبار و گزارش‌های تأیید نشده، مدعی احتمال موافقت ایران با توقف غنی‌سازی ۲۰ درصدی شده بود. این اخبار همچنین از آمادگی ایران برای دادن اجازه دسترسی‌های بیشتر به بازرسان بین‌المللی حکایت داشت.

‌اما به نظر می‌رسد این برای ۱+۵ کافی نیست. این گروه خواستار محدود شدن بخش‌های گوناگون فعالیت‌های هسته‌ای ایران است. این امر به معنای کاستن از شمار و تغییر نوع سانتریفیوژهایی است که هم اکنون در کار غنی سازی اورانیوم در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ افزون بر این، ۱+۵ تقاضای انتقال اورانیوم غنی شده ایران را که جنبه‌ای غیرضروری دارد ‌به خارج از کشور مطرح کرده است.

عباس عراقچی در پاسخ به این درخواست‌ها تأکید کرد، ایران هرگز اورانیوم غنی شده خود را به بیرون از کشور انتقال نمی‌دهد.
درخواست توقف فعالیت تأسیسات هسته‌ای «فردو» و نیز انصراف ایران از ادامه ساخت رآکتور آب سنگین اراک، از دیگر تقاضاهایی است که تاکنون از سوی غرب مطرح شده است.

تاریخچه

مذاکرات کنونی، ادامه روند گفت‌و‌گوهایی است که ده سال پیش میان ایران و فرانسه، انگلیس و آلمان آغاز شد. طی سال‌های بعد و همزمان با تشدید تحریم‌های شورای امنیت و کشورهای غربی علیه ایران، کشورهای آمریکا، روسیه و چین نیز به روند مذاکرات وارد شدند.

در این سال‌ها، مذاکرات چندین بار متوقف و از سر گرفته شده که دلیل اصلی این روند، خودداری طرف مقابل از پذیرش درخواست ایران برای به رسمیت شناخته شدن حق خود برای غنی سازی اورانیوم بوده است.

اکنون گفته می‌شود، ‌این کشور‌ها حاضرند برنامه غنی سازی اورانیوم ایران را بپذیرند؛ اما تنها در صورتی که ایران با تشدید نظارت‌های بین المللی، محدود کردن حجم برنامه هسته‌ای خود و انتقال بخشی از اورانیوم غنی شده به خارج از کشور موافقت کند.

برای مشاهده اینفوگرافی با ابعاد بزرگ، بر روی تصویر کلیک کنید