کاهش بروز ایدز در دنیا، افزایش در ایران

مهیار مشتاق*

کد خبر: ۳۵۰۰۴۱

تاریخ: ۱۶ مهر ۱۳۹۲ - ۲۰:۰۳

بر اساس آخرین آمار سازمان‌ملل، در سال 2012 میلادی تعداد مبتلایان جدید به عفونت ایدز در میان کودکان و افراد بزرگسال در سرتاسر جهان 2/3 میلیون‌نفر بوده که نسبت به سال 2001 میلادی، 33درصد کاهش داشته است. این در حالی است که در ایران آمار ابتلا به ایدز طی هفت‌سال اخیر روند صعودی به خود گرفته است. مقایسه این دو وضعیت متفاوت در ایران و سایر نقاط جهان بدون هیچگونه شک و تردید موید این واقعیت است که متولیان تامین سلامت در کشورهای دنیا با درک عواقب و اثرات فردی و اجتماعی ابتلا به این بیماری، اقدام به طراحی برنامه های مداخله ای با هدف کاهش میزان بروز این بیماری در کشور خود نموده و بر اساس گزارش سازمان ملل، در اجرای برنامه های خود موفق نیز بوده اند. در ایران اما علی الظاهر و با توجه به روند صعودی ابتلا به ایدز، یا بطور کلی برنامه ریزی صحیحی برای کنترل بیماری انجام نشده و یا برنامه های صحیح طراحی شده به نحو صحیح به مرحله اجرا در نیامده و در نهایت منجر به بهبود شرایط نشده است.

راه های انتقال ایدز کاملا مشخص و شناخته شده اند. در اغلب نقاط دنیا و از جمله ایران در حال حاضر شایعترین راه انتقال، تماس جنسی است. در تمام دنیا و از جمله ایران بیشترین آلودگی به ویروس HIV ( ویروس عامل بیماری ایدز ) در گروه سنی جوانان و میانسالان مشاهده می شود. علیرغم تمام این تشابهات اما در اغلب کشورهای دنیا تعداد مبتلایان به ایدز در حال کاهش است و در کشور ما رو به افزایش!

توجه به برنامه های موفق کشورهای دنیا نشان می دهد این برنامه ها بر چند اصل تکیه داشته است:

1- ایدز یک بیماری است و به منظور صیانت از سلامت آحاد جامعه، و نه با هدف حمایت از بی بند و باری، باید برای پیشگیری از گسترش آن برنامه ریزی نمود. اگرچه حفظ و اعتلای سلامت جامعه رسالت وزارت بهداشت هر کشور است اما باید پذیرفت این امر بدون مشارکت سایر سازمانها محقق نخواهد شد.

2- تاکید بر حفظ و ارتقاء ارزشهای اخلاقی و پرهیز از برقراری روابط جنسی خارج از حریم زناشویی، یک اصل برای پیشگیری از ابتلای به این بیماری است، اما در کنار این اصل و با توجه به افزایش متوسط سن اولین ازدواج در کشور، وجود غرایز و نیازهای جنسی و با پذیرش وجود روابط جنسی در بخشی از گروه سنی جوان و میانسال جامعه، بایستی برنامه های آموزشی خاص برای این قشر از جامعه به منظور آشنایی با راه های پیشگیری از ایدز طراحی و از طرق مختلف ( جراید، صدا و سیما، اینترنت، کلاسها و کارگاه های آموزشی و ... ) به مرحله اجرا در آید. انکار واقعیات در بهبود شرایط موثر نخواهد بود.

3- ضروری است آحاد جامعه به تنها روش موثر در کاهش امکان ابتلا به ایدز در طی تماسهای جنسی (کاندوم) به سادگی و با ارزانترین قیمت دسترسی داشته باشند. اگر فرمایش جناب اقای دکتر خلیل علی محمد زاده (معاون مرکز سلامت جمعیت و خانواده وزارت بهداشت ) که اعلام نموده اند «استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری در سه ماهه اول سال جاری نسبت به مقطع زمانی مشابه سال قبل کاهش قابل توجه داشته است» شامل کاندوم نیز می شود، بایستی بدون هیچگونه تردید، انتظار جهش در تعداد افراد آلوده به ویروس HIV در طی سال جاری در کشور را نیز داشت!

4- بایستی ارائه آموزشهای خاص به افراد دارای شرکای جنسی متعدد (Sex Workers) مورد نظر قرار گیرد. همچنین شرایطی ایجاد شود تا با جلب اعتماد این افراد، معاینات ادواری آنان صورت پذیرد. بدیهی است برخوردهای انتظامی و امنیتی موجب پراکندگی آنان و گسترش بیماری در سطح جامعه خواهد شد.

*کارشناس ارشد سلامت