حذف کاخ گلستان از فهرست میراث جهانی

کد خبر: ۳۴۹۴۰۲

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۳۹۲ - ۱۳:۲۱

تازه سه ماه از مراسم نکود اشت جهانی شد ن کاخ گلستان گذشته که حالا این کاخ باید شاهد مراسم خارج شد نش از فهرست جهانی یونسکو باشد ؛ آن هم به‌د ست مالک سرای د لگشا که می‌خواهد ساختمانی 27 متری د ر جنوب این کاخ بسازد و حریم آن را به‌خطر بیند ازد .

روزنامه بهار، با این‌که از سال 2007 که پروند ه کاخ گلستان برای جهانی شد ن به یونسکو رفت تا همین امسال که بالاخره جهانی شد ، شش سالی طول کشید ولی د ر عوض، با اقد امات و البته با اهمال اد اره کل حقوقی میراث فرهنگی، د ر عرض همین چند ماه، اولین و تنها ثبت جهانی پایتخت می‌تواند به‌راحتی از فهرست یونسکو خارج شود و تمام اقد امات و د وند گی‌هایی که برای آن شد ه بود به‌باد د اد ه شود ؛ به‌طوری که به گفته سجاد عسگری، د بیر کمیته پیگیری خانه‌های تاریخی تهران تنها 10ماه فرصت است تا د ر سی و هشتمین اجلاس سالانه کمیته میراث جهانی سازمان یونسکو، کاخ گلستان از فهرست خارج نشود .

قضیه کاخ گلستان و جهانی شد نش از این قرار بود که از همان ابتد ا گفته می‌شد که حریمش مشکلات زیاد ی د ارد و امکان جهانی شد نش نیست. زیرا از همان ابتد ا، ارتفاع ساختمان شماره 2 قوه‌قضاییه و ساختمان سرای د لگشا که هنوز ساخته نشد ه بود ، به منظر و حریم کاخ آسیب رساند ه بود . به همین د لیل هم کارشناسان گفتند که باید نیم‌طبقه ساختمان شماره 2 قوه‌قضاییه تخریب شود و ارتفاع سرای د لگشا به میزانی باشد که حریم کاخ آسیب نبیند .

البته به گزارش کمیته پیگیری خانه‌های تاریخی تهران، تاکید کارشناسان یونسکو بیشتر روی سرای د لگشا بود ؛ به‌طوری که حتی د ر زمان مراجعه کارشناسان یونسکو برای بازد ید اولیه از کاخ گلستان، مسعود علویان صد ر، معاون وقت میراث فرهنگی کشور د رصد د بود تا جرثقیل‌های موجود د ر سرای د لگشا را به‌طور موقت پایین بیاورد تا کارشناسان ایراد ی به پروند ه ثبت جهانی کاخ وارد نکنند ، اما این اتفاق صورت نگرفت. البته خود سرای د لگشا همزمان د ر فهرست آثار ملی کشور قرار د اشت که مالکش توانست آن را از این فهرست خارج وتخریب کند . د رنهایت د رراستای اخطارهای کارشناسان یونسکو، علویان صد ر معاون اسبق میراث فرهنگی کشور با تعاملات صورت گرفته بین شورای شهر و شهرد اری تهران د ر جلسه د وم بهمن ماه سال گذشته کمیسیون ماد ه 5 شهر تهران، حد ارتفاعی سرای د لگشا را این‌گونه تعیین کرد ند : «... به این لحاظ مقرر گرد ید تا عمق 30متر (از بر خیابان 15خرد اد ) پلاک مزبور (سرای د لگشا به پلاک ثبتی 1697/17029) به ارتفاع 5/10 متر و بعد از آن حد اکثر به ارتفاع 12 متر طراحی و اجرا گرد د .»

صورت‌جلسه‌ای که حتی به امضای مهد ی چمران رییس اسبق شورای شهر تهران، محمد باقر قالیباف شهرد ار فعلی تهران، علویان صد ر معاون اسبق سازمان میراث فرهنگی کشور و معاونین اسبق وزارت راه و شهرسازی، سازمان حفاظت محیط‌زیست و جهاد کشاورزی هم رسید .

بعد از این جلسه و حد ارتفاع د ر نظر گرفته شد ه، کارشناسان نظر موافق خود د ر زمینه ثبت جهانی کاخ گلستان را اعلام کرد ند و این اثر ثبت جهانی شد . البته قرار بر این بود که پس از ثبت ارتفاع ساختمان شماره 2 قوه‌قضاییه کمتر شود .

بعد از انجام تمام این اقد امات، د رست 41 روز بعد از جلسه کمیسیون ماد ه 5 و ابلاغ حد ارتفاع سرای د لگشا به مالکش «محمد ترامشلو»، او برای این حد ارتفاع صاد ر شد ه از سوی میراث فرهنگی و شورای‌عالی شهرسازی و معماری شهرد اری تهران به د یوان عد الت اد اری شکایت می‌کند . اما به‌جای این‌که ابلاغیه طبق رویه معمول به اد اره کل میراث فرهنگی استان تهران ابلاغ شود ، به میراث فرهنگی کشور فرستاد ه می‌شود . به گزارش کمیته پیگیری خانه‌های تاریخی تهران، شخصی د ر حد فاصل 20 تا 25 اسفند ماه د ر د بیرخانه سازمان میراث فرهنگی کشور، نامه را از مامور ابلاغ د یوان عد الت اد اری د ریافت کرد ه و براساس اطلاعات موجود ، نامه به امید غنمی مد یرکل حقوقی میراث فرهنگی کشور ارجاع د اد ه می‌شود ؛ اتفاقی که باعث می‌شود ، سازمان میراث فرهنگی استان تهران از آن بی‌خبر بماند و نتواند کاری برای جلوگیری از آن انجام د هد . به این ترتیب، اد اره کل حقوقی میراث فرهنگی استان تهران به‌عنوان مسئول د فاع د ر این پروند ه، تا شش شهریور ماه از ابلاغیه د یوان عد الت اد اری بی‌اطلاع بود ه و د رنهایت این اد اره از طریق مراجعه وکیل اد اره کل حقوقی شهرد اری تهران جهت گرفتن مد ارک ثبتی پروند ه سرای د لگشا و حریم کاخ گلستان، از شکایت صورت گرفته و د اد گاه برگزار شد ه د ر اسفند 91، بعد از هفت ماه مطلع می‌شود . بعد از این سازمان میراث فرهنگی استان تهران هم چهار روز پیش با مراجعه به شعبه د یوان عد الت اد اری د اد خواستی را ثبت می‌کند تا از پروند ه حریم کاخ گلستان و رای کمیسیون ماد ه پنج د فاع کند اما رای اولیه د یوان عد الت تاریخ صاد ر شد ه بود . البته با پیگیری‌های سازمان میراث استان تهران، امید غنمی مد یرکل حقوقی میراث فرهنگی کشور د رباره ابلاغ نشد ن این نامه به استان اعلام کرد ه است: «این ابلاغیه را ممکن است کارمند ان اد اره کل به شما ارسال نکرد ه باشند‌‌.‌‌» د ر حال حاضر باز هم گفته می‌شود که براساس صحبت‌های مسئولان د یوان عد الت اد اری، رای قطعی د اد گاه به نمایند ه حقوقی میراث فرهنگی استان تهران، صاد ر و ابلاغ شد ه است اما باز هم این رای به‌جای اد اره کل میراث فرهنگی استان تهران به سازمان میراث فرهنگی کشور و اد اره کل حقوقی سازمان فرستاد ه شد ه است.

د ر حالی که کارشناسان امید ی به نجات کاخ گلستان ند ارند ، مهد ی حجت قائم‌مقام سازمان میراث فرهنگی و معاون میراث فرهنگی سازمان می‌گوید : «ابتد ا باید بگویم که مجوز 27 متر برای ساخت سرای د لگشا به چند د لیل خلاف قانون است. زیرا د ر مرحله اول، سرای د لگشا، جزء ثبت شد ه بازار تهران است. بازار تهران هم که خود ش ثبت ملی شد ه است. پس چنین ساخت و‌ سازی د ر آن غیرممکن است. د وم این‌که ساختمانی با این ارتفاع به حریم کاخ گلستان
آسیب می‌رساند . سوم هم این‌که براساس مصوبه امسال شورای‌عالی معماری و شهرسازی شهرد اری، اگر بنای تاریخی که متعلق به قبل از سال 1340 است خراب شود ، تنها می‌توان به اند ازه همان ارتفاع قبلی، ساختمانی رویش ساخته شود .»

او همچنین د رباره این‌که سرای د لگشا از فهرست ثبت ملی هم خارج شد ه، اد امه می‌د هد : «مهم نیست که این سرا د ر فهرست ثبت ملی نیست؛ مهم این است که این ساختمان متعلق به سال‌های قبل از 1340 است.» به گفته حجت، اگر تابع قانون باشیم، هیچ مشکلی برای حریم کاخ گلستان اتفاق نمی‌افتد و ساختمانی به ارتفاع 27 متر هم به‌جای سرای د لگشا ساخته نخواهد شد .