اعتياد و طلاق، آغاز و پايان آسيب‌های اجتماعی

بنفشه سام گيس

کد خبر: ۳۴۸۵۰۸

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۳۹۲ - ۰۹:۲۷

«خانگي شدن آسيب‌هاي اجتماعي» اصطلاحي بود كه از نيمه دوم سال گذشته از سوي مديركل آسيب‌هاي اجتماعي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي مصطلح شد.

سيدحسن موسوي چلك كه رياست انجمن مددكاران اجتماعي ايران را هم برعهده دارد، سال گذشته و همزمان با آنكه زمزمه‌هايي از كاهش بودجه در نظر گرفته شده براي فصل آسيب‌هاي اجتماعي در لايحه بودجه 92 شنيده مي‌شد، با مرور خلاصه‌يي نسبت به وضعيت آسيب‌هاي اجتماعي هشدار داد كه «آسيب‌هاي اجتماعي اكنون به خانه‌ها رسوخ كرده و خانواده‌هاي درگير، تلاش مي‌كنند آسيب ديدگي خود را از چشم جامعه پنهان كنند در حالي كه به هر حال تراوش‌هاي ناشي از اين صدمات، گريبان جامعه را هم خواهد گرفت.»

فصل رفاه اجتماعي لايحه بودجه 92 بدون توجه به هشدارهايي كه نه فقط از سوي موسوي چلك، بلكه از سوي ساير انجمن‌هاي غيردولتي فعال در رصد آسيب‌هاي اجتماعي ابراز مي‌شد، بسته شد و از بودجه 347 هزار ميليارد ريالي تخصيص يافته به رفاه اجتماعي، سهم حوزه آسيب‌هاي اجتماعي فقط نيم درصد (معادل 170 ميليارد تومان) بود و در حالي كه گزارش‌هاي رسمي از رشد صعودي آسيب‌هاي اجتماعي خبر مي‌داد اعتبارات اختصاص يافته به فصل آسيب‌هاي اجتماعي براي سال 92 نسبت به سال 91 از كاهش 5/13 ميليارد توماني برخوردار شد.

سيدحسن موسوي چلك به «اعتماد» هم مي‌گويد: «سال گذشته در لايحه بودجه 91 براي برنامه كنترل و كاهش آسيب‌هاي اجتماعي 30 ميليارد تومان اختصاص يافت كه اين رقم در لايحه بودجه 92 به 18 ميليارد تومان كاهش پيدا كرد. همچنين پيشگيري و خدمات مشاوره براي آسيب‌هاي اجتماعي هم در لايحه بودجه 91 از سهم 10ميليارد توماني برخوردار بود كه اين رقم هم در لايحه بودجه 92 به هشت ميليارد تومان كاهش يافت.»

در حالي كه سال 91 از بودجه 10 ميليارد توماني تخصيص يافته به پيشگيري از آسيب‌هاي اجتماعي، پنج ميليارد و 500 ميليون تومان براي آسيب‌هاي اجتماعي اختصاص داده شد، اين رقم در بودجه سال 92 به چهار ميليارد و 500 ميليون تومان كاهش يافته كه نتيجه اين تجميع به سهم 35 ميليارد و 500 ميليون توماني پيشگيري و كنترل آسيب‌هاي اجتماعي در بودجه 91 و كاهش اين سهم به 22 ميليارد و 500 ميليون تومان در بودجه سال 92 منتهي مي‌شود.

ارزش‌هاي اجتماعي را از دست داديم

آمار رسمي از وضعيت پرونده‌هاي طلاق و اعتياد كه امروز به زعم مسوولان دولتي و غيردولتي در صدر فهرست آسيب‌هاي اجتماعي كشور قرار گرفته خبر از رشد اين آسيب‌ها دارد.

موسوي چلك در اظهارات خود و در گفت‌وگو با خبرگزاري‌ها اعلام مي‌كند: «سال 91 به ازاي هر پنج ازدواج، يك طلاق ثبت شده (هر ساعت 16 طلاق) در تهران به ازاي هر 9/2 ازدواج (كمتر از 3 ازدواج) يك طلاق به ثبت رسيده است. سال 1391، حدود 600 هزار نفر ورودي زندان‌هاي كشور بوده كه به ازاي هر 100 هزار نفر، 800 نفر ورودي زندان داشته‌ايم. سال 1391، 37 درصد بيماران شناسايي شده مبتلا به ايدز به علت روابط جنسي محافظت نشده مبتلا شده بودند و باوجود اين نماي خلاصه، اعتبارات اختصاص يافته به حوزه آسيب‌هاي اجتماعي، در لايحه بودجه 92 از كاهش 6 درصدي نسبت به سال 91 برخوردار شده است.»

اما صرفا رييس انجمن مددكاران اجتماعي ايران كه به علت تصدي دولتي خود از آمارهاي محرمانه هم با خبر است، نسبت به وضعيت آسيب‌هاي اجتماعي و آينده كشور ابراز نگراني نمي‌كند بلكه خسرو منصوريان؛ مديرعامل انجمن حمايت از آسيب‌ديدگان اجتماعي هم هشدار مي‌دهد كه آخرين گزارش از خط Hot Line اين انجمن كه تعداد ارجاعات درگير با آسيب‌هاي اجتماعي را به تفكيك نوع آسيب‌ها ثبت مي‌كند هم، نشان‌دهنده سست شدن مقاومت خانواده‌ها در مقابل رسوخ آسيب‌هاي اجتماعي به كانون خانواده است، چنان‌كه تا مهرماه سال 90، صدر مراجعات به خط Hot Line، مربوط به موارد مشكوك به ابتلاي ايدز بوده اما از آن پس تاكنون، مشكلات خانوادگي با فاصله معناداري، رتبه نخست مراجعات را از آن خود كرده است.

منصوريان در حاشيه اعلام آمارهاي ثبت شده در اين خط تماس، به «اعتماد» مي‌گويد: «آسيب‌هاي اجتماعي در واقع ارزش‌هاي جامعه ما را تحت تاثير قرار داده است. سال‌هاي گذشته در برخي شهرها منقل و بافور يكي از اجزاي جهيزيه عروس بود و يك سنت اجتماعي به شمار مي‌آمد و ترياك، خانمان برانداز نبود، اما امروز رسيده‌ايم به شيشه و كراك و هرويين كه خانمان‌برانداز است.»

عضو تيم تحقيق در محله «جمشيد» تهران از مشاهدات خود در سال 47 خبر مي‌دهد و مي‌گويد: «من با زنان روسپي كه بازداشت و به كلانتري پنج منتقل مي‌شدند، مصاحبه مي‌كردم و آن زمان، سن روسپي‌گري 29 سال بود و امروز بنابر مراجعات ثبت شده در خط Hot Line اين عدد كاهش يافته است.»

وي از نمونه بطري‌هاي كشف شده مشروبات الكلي در محيط طبيعي كوهستان مثال مي‌زند كه تاريخ توليد درج شده بر آنها با زمان كشف آنها بسيار نزديك بوده و اين سوال را مطرح مي‌كند: «بايد به دنبال كدام شبكه توزيع بگرديم كه با چنين سرعتي محصولات خود را به دست مصرف‌كننده مي‌رساند؟»

وي نسبت به افزايش موارد طلاق آن هم شش ماه پس از ازدواج هشدار مي‌دهد و هشدارهاي منصوريان به اين جمله ختم مي‌شود: «تصادفات جاده‌يي قابل ساخت و بازسازي است اما اخلاق، كارخانه اسكانيا نيست كه سيستم برق آن يك شبه قابل ترميم باشد بلكه زمانبر و نيازمند عزم ملي است.»

سقف و كف آسيب‌هايمان اعتياد و طلاق است

مديركل دفتر آسيب‌هاي اجتماعي سازمان بهزيستي كشور هم از اعتياد و طلاق به عنوان راس و انتهاي فهرست آسيب‌هاي اجتماعي كه در سازمان بهزيستي كشور مورد بررسي قرار گرفته نام مي‌برد و مي‌گويد: «ما در آمارهايمان شاهد رشد طلاق و نسبت آن با ازدواج هستيم كه اين آمارها براي ما زنگ خطري است زيرا آسيب‌هاي اجتماعي در نهايت منجر به طلاق مي‌شود و بنابراين ما با فهرست متنوعي از آسيب‌ها پيش از طلاق مواجه هستيم.»

ولي‌الله نصر در حالي از آسيب‌هاي نوپديد و هرزه نگاري در اينترنت به عنوان چالش‌هاي جديد شبكه پيشگيري و كنترل آسيب‌هاي اجتماعي نام مي‌برد كه مي‌توان احتمال وقوع قابل توجه اين آسيب‌ها را در كشور داد در حالي كه آمار اين آسيب‌ها به دلايل مدنظر مديران دولتي غيرقابل اعلام است. با اين حال نصر با نگاه شخصي خود فهرستي از آسيب‌هاي اجتماعي امروز ايران ارائه مي‌دهد و در حالي كه راس اين فهرست را اعتياد اشغال كرده و انتهاي آن به طلاق ختم مي‌شود، وي چيدماني از بيكاري، روابط خارج از چارچوب زناشويي، مصرف الكل، انتزاع از هويت فرهنگي ملي مذهبي، اختلالات جنسي و آسيب‌هاي اجتماعي مولود فضاي مجازي ارائه مي‌دهد ضمن آنكه بيش از 40 درصد آسيب‌هاي اجتماعي ايران را با اعتياد مرتبط مي‌داند.

منبع: اعتماد