تعامل با مرزنشینان یا تایید رسمی قاچاق

وضعیت همه شهرهای مرزی در غرب کشور نیست. هژیر یک فروشنده در بازارچه مرزی سردشت در پاسخ به سر بودن رونق تجارت در این شهر به نسبت بانه می گوید:«هنگ مرزی در اینجا اجازه هیچ کاری را به ما نمی دهد.» این وضعیت باعث شده تا بسیاری از جوانان منطقه برای کار به بانه بروند.

کد خبر: ۳۴۳۹۱۳

تاریخ: ۱۸ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۰:۲۶

فرشید سلیمانی در سایت اعتدال نوشت:

صدای غرش موتور تویوتاهای قاچاق بر که در پی یکدیگر در جاده های مرزی غرب کشور با سرعت سرسام آور در حال ترددند توجه هر بیننده ای را به خود جلب می کند. قسمت بار این خودروها با چادر پوشانده شده اما کارتون های یخچال های ساید و تلویزیون های بزرگ و ماشین های شست و شو لباس و ظرف قابل تشخیص است.

صحنه دیگری که نظر مسافران غرب کشور را به خود معطوف می کند ، باربند سواری هایی است که از اقصی نقاط کشور برای خرید به شهر مرزی بانه آمده اند. روی سقف هر یک از این خودروها تعداد زیادی کارتون وسایل خانگی دیده می شود که گاه از عرض و طول و ارتفاع خودروها بیشتر است. رونق تجارت کالاهای قاچاق امروز به حدی رسیده که هر ناظری را به این نتیجه می رسد که این حجم ورود و خروج کالا از مرز کار کول برها و قاچاقچیان جزء نیست.

در سرتاسر شهرهای مرزی کشور؛ از شمال ارومیه  مرز «سرو» تا مرز «تمرچین » در پیرانشهر و بازارچه  های مرزی سردشت  و مریوان که عبور کنید متوجه می شوید که وضعیت بانه کاملا متفاوت با مرزهای دیگر است. آخرین مدل های وسایل صوتی و تصویری و لوازم آشپزخانه در پاساژهای چند طبقه این شهر دیده می شود. ساختمان هایی که تا چند سال پیش خبری از آنها نبود. ده سال پیش تنها در خیابان اصلی این شهر مردم در مغازه هایی کوچک اجناس کم حجم می فروختند که معمولا بخاطر حمل با الاغ و قاطر دچار فرو رفتگی و آسیب شده بودند.

مردم از اقصی نقاط کشور به این شهر آمده اند این موضوع را براحتی می توان از گویش های متفاوت آنها فهمید. متوسط تفاوت قیمت یک تلویزیون «ال ای دی» با نمایندگی های« سونی» ،« ال جی» و« سامسونگ» در تهران حداقل یک میلیون تومان است. همواره گفته می شد که نداشتن برگه گارانتی باعث این تفاوت قیمت است اما این روزها می توان در بانه هر کالایی را با یک تفاوت پنجاه هزارتومانی با برگه ضمانت خرید.مردی میانسال که از اصفهان برای خرید آمده است می گوید: « موضوع برگه ضمانت را با یک نمایندگی در شهرمان در میان گذاشته ام و هیچ مشکلی ندارد.» او تلویزیونی 55 اینچی به قیمت چهار میلیون و 200 هزار تومان خریداری کرده است که، نمایندگی ها باید برای آن هشت میلیون تومان مطالبه می‌کنند.

برای نوجوانان این شهر مرزی در آمد صدهزار تومانی برای هر روز ارضا کننده نیست. ناتوان ترین افراد با ایستادن در کنار میدان ها و اجاره دادن خانه به این درآمد دست پیدا می کنند. بانه نیز مانند هر رشد متوازن دیگری دچار بدقواره گی شده است. هرشب صدها و هزاران مسافر به این شهر می آید اما هیچ فکری برای اسکان و اقامت آنان نشده است. در حاشیه خیابان ها از ورودی شهر تا درون میدان ها چادر است که برپا شده ، در حیاط مدارس – در فصل تابستان – جایی برای سوزن انداختن نیست و اجاره یک اتاق و آشپزخانه ای کوچک به شبی صد هزار تومان رسیده است. یک مقایسه ساده نشان می دهد که مالک یک آپارتمان چهل میلیونی در بانه به اندازه آپارتمانی چهارصد میلیونی در تهران درآمد دارد.

در جنب میدان آزادی بانه فروشنده یک مغازه صوتی و تصویری می گوید: «در روز به طور معمول چهارصد تا پانصد میلیون تومان فروش دارد.»اما این وضعیت همه شهرهای مرزی در غرب کشور نیست. هژیر یک فروشنده در بازارچه مرزی سردشت در پاسخ به سر بودن رونق تجارت در این شهر به نسبت بانه می گوید:«هنگ مرزی در اینجا اجازه هیچ کاری را به ما نمی دهد.» این وضعیت باعث شده تا بسیاری از جوانان منطقه برای کار به بانه بروند. بدون تردید گردش مالی در این شهر که به بیش از چند صد میلیون تومان در روز می رسد بیشتر از سنندج مرکز استان کردستان است.

اما در بانه خیلی چیزها در حال تغییر است که یکی از مهمترین آنها اخلاق و خلق و خوی مردم است. فرهنگ سرمایه داری و حاکم شدن پول بر عملکردها باعث شده تا فرهنگ مردم شهر کاملا متاثر شود. اگر در سرتاسر خطه آذربایجان غربی و کردستان از کسی سراغ محل اقامتی را بگیرید بدون شک از شما دعوت خواهند کرد -حتی به تعارف و زبان - تا در منزل آنها رحل اقامت بگزینید اما در بانه حرف اول و آخر را پول می زند. هیچ کس در هیچ شرایطی حاضر نیست یک ریال کمتر بپذیرد ومانند هرجایی که عرضه کم باشد وتقاضا زیاد رشد غیر واقعی قیمت های خدمات را شاهدیم. فروشندگان شهر معمولا از «سر سیری» با مردم معامله می کنند و خبری از روی گشاده و مهمان نواز کردها که همواره زبانزد بود دیده نمی شود.

مددی یک تاجر خرده پا دربانه است. او می گوید؛ اجناس خود را در دوبی به مقصد عراق خریداری می کند.دربندر عباس بار تخلیه شده و از طریق تریلر به مریوان منتقل و از طریق مرز وارد عراق می شود، سپس از طریق بانه همان اجناس وارد کشورمی شود. به عبارت دیگر آنها تنها عوارض ترانزیت بار از کشور را می پردازند و براحتی از حق گمرک که می تواند درآمد بزرگی نصیب کشور کند طفره می روند. اما وضعیت بازار بانه را باید بالاتر از رفتار یک تاجر خرده پا محاسبه کرد ؛ جایی که گفته می‌شود پای بزرگانی نظیر مسعود بارزانی رییس حکومت خود گردان کردستان عراق در میان است!

در پیاده روهای این شهر فروش اقلام قاچاق براحتی انجام می شود. زمزمه فروش گیرنده ماهواره، شوکر و اسپری فلفل و پاسور و مشروبات الکلی را در هر کجا براحتی می توان شنید. یک فروشنده در بلوار شهرداری می گوید؛ در روز شش جعبه شش تایی رسیور ماهواره می فروشد. در ایستگاه های بازرسی نیروی انتظامی کمتر سخت گیری انجام می شود و بطور اتفاقی خودروها بازرسی می شوند.

فارغ از مباحث مطرح پیرامون گمرک و حمایت از محصولات داخلی و عرق ملی در خرید کالاهای وطنی ، بانه امروز به یکی از نمادهای قاچاق رسمی کالا به  کشور مبدل شده است. اگر چه همواره مباحث امنیتی در نحوه تعامل حکومت با مرزنشینان مطرح بوده است ،اما هیچ عقل سلیمی نمی پذیرد که ایجاد اشتغال و توسعه از راه های نادرست بتواند امنیت پایدار را برای منطقه فراهم آورد.