شهردار قدیم و جدید تهران در گذر زمان؛

از فرمانده جوان تا مدیری که در آستانه رکورد شکنی‌ست

انتخاب محمدباقر قالیباف پس از ناکامی در انتخاباتی که تا پیش از آغاز شانس زیادی برای پیروزی او تصور می‌شد، اتفاقی بود که هیچ کس نمی‌توانست از رقم خوردن آن تا پیش از برگزاری نشست امروز با قطعیت سخن بگوید تا جایی که حتی در نشست امروز هم کار تعیین شهردار در دور نخست رأی‌گیری مشخص نشده و سرانجام در دور دوم رأی‌گیری بود که قالیباف برای بار سوم به شهرداری تهران رسید و از این نظر رکورد خود را دست نایافتنی‌تر کرد.

کد خبر: ۳۴۳۸۳۹

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۹:۴۵

با انتخاب قالیباف برای سومین بار، او فرصت آن را ‌دارد که چهار سال دیگر در این سمت فعالیت کرده و در پایان، رکورد مدت حضور به عنوان شهردار را بشکند؛ البته این تنها رکورد شکنی او نیست.

به گزارش «تابناک»، با پایان ماجرای دامنه‌دار انتخابات همزمان یازدهمین دوره ریاست جمهوری و چهارمین دوره شوراهای شهر و روستا و به دنبنال آن، بر سر کار آمدن دولت جدید، ماجرای شورای شهر و انتخاب شهردار، به ویژه در پایتخت، تبدیل به مهم‌ترین چالش سیاسی کشور شده بود؛ چالشی که یک سوی آن اصلاح‌طلبان بودند و سوی دیگر، اصولگرایان، ولی همه در تلاش بودند تا آن را غیر سیاسی نشان دهند.

بدین ترتیب، می‌توان تعیین تکلیف اعضای هیأت رئیسه شوراهای شهر و روستا در آخرین روزهای هفته گذشته و انتخاب شهردار تهران در روز جاری را نقطه پایانی بر ‌هیاهوی‌های مطرح در ماه‌های اخیر دانست.

این در حالی است که انتخاب محمدباقر قالیباف پس از ناکامی در انتخاباتی که تا پیش از آغاز، شانس زیادی برای پیروزی او تصور می‌شد، اتفاقی بود که هیچ کس نمی‌توانست از رقم خوردن آن تا پیش از برگزاری نشست امروز با قطعیت سخن بگوید تا جایی که حتی در نشست امروز هم کار تعیین شهردار در دور نخست رأی‌گیری مشخص نشده و سرانجام در دور دوم رأی‌گیری بود که قالیباف برای بار سوم به شهرداری تهران رسید و از این نظر رکورد خود را دست نایافتنی‌تر کرد.

از طرقبه تا فرماندهی در جنگ

محمدباقر قالیباف متولد یکم شهریور ماه سال ۱۳۴۰ در طرقبه (یکی از شهرهای شهرستان طرقبه شاندیز، استان خراسان رضوی) از پدری از اهالی طرقبه و مادری اهل نیشابور است. او پس از پیروزی انقلاب‌ در سال ۵۸ وارد سپاه شد تا با آغاز جنگ تحمیلی، راهی جبهه‌ها شده و قابلیت‌هایی از خود بروز دهد که در سال ۶۱ به سمت فرماندهی تیپ امام رضا (ع) رسیده و سرانجام یک سال بعد با حکم محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه پاسداران به سمت فرماندهی لشکر ۵ نصر خراسان برسد.

او که در عین جوانی (۲۲ سالگی) علاوه بر مسئولیت بزرگی که عهد‌دار شده بود، نقش همسری را نیز پذیرفته بود، به همراه لشکر ۵ نصر در عملیات‌های فراوانی شرکت کرد و همرزم شهدای بزرگی بود و تا پایان جنگ تحمیلی در این سمت ماند.

تبدیل شدن به مدیر اجرایی و سیاسی پس از جنگ

پس از جنگ، قالیباف ۲۹ ساله فرماندهی لشکر ۲۵ کربلا را عهده‌دار بود که زلزله بزرگ و مخرب منجیل و رودبار اتفاق افتاد تا با بسته شدن راه‌های ارتباطی بین تهران و شمال، تیم اعزامی این لشکر نخستین گروهی باشد که با ۱۵ کیلومتر پیاده‌روی خود را به محل حادثه رسانده و کار امداد و نجات را آغاز کند.

این شاید سرآغاز ورود قالیباف به امر سازندگی بود که در ادامه و با انتصاب وی در قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا در سال ۷۳، ‌‌رسما پی گرفته شد تا فرمانده میانسال آن روز‌ها، گام در راهی بگذارد که پایان آن تبدیل وی به مدیری قدرتمند در عرصه اجرا بود.

در کنار این فعالیت‌ها، تحصیل در رشته جغرافیای سیاسی تا مقطع کار‌شناسی ارشد در دانشگاه تهران، از قالیباف مدیری سیاسی ساخت ولی همچنان ‌یک نظامی شناخته می‌شد و یونیفرم می‌پوشید.

از فرمانده نیروی هوایی سپاه تا کسب عناوین «خلبان» و «دکتر»

وی در سال ۷۶ و به دستور مقام معظم رهبری، فرماندهی نیروی هوایی سپاه را عهده دار شد تا همین سمت زمینه ساز آن شود که طی دوره‌ای عازم فرانسه شده و مجوز خلبانی با ایرباس، به تخصص‌های قالیباف افزوده شود؛ مجوزی که به معنای اضافه شدن پیشوند «خلبان» در ابتدای نام وی بود ولی چندان به طول نیانجامید چراکه پذیرش در دکترای دانشگاه تربیت مدرس، لقبی را به نام وی پیوند زد که امروزه به مراتب بیشتر از القابی مانند «سردار» یا «خلبان» برای وی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

البته دفاع وی از تز دکترا و رسمیت یافتن این لقب در سال ۸۰ به وقوع پیوست تا به یمن این اتفاق، عضویت وی در هیات علمی دانشگاه تهران رقم خورده و ردای استاد دانشگاهی هم بر تن قالیباف دیده شود.

این در حالی بود که از سال ۷۹ و با حکم مقام معظم رهبری، قالیباف به فرماندهی نیروی انتظامی منسوب شد تا اغلب آنچه مردم از دوران نظامی‌گری او به یاد می‌آورند، به دوران حضور او در ناجا بازگردد؛ از تشکیل سامانه‌های ۱۱۰ و ۱۹۷ و راه اندازی پلیس+۱۰ گرفته تا تجهیز پلیس به خودروهای مرسدس بنز و راه اندازی گشت‌های ضربت و... .

از همکاری با دولت تا کاندیداتوری ریاست جمهوری

سال ۸۳ سرآغازی بود برای پیوند خوردن نام قالیباف با دولت و در ادامه، تلاش وی برای تکیه زدن بر کرسی رئیس دولت. در این سال قالیباف که ‌نماینده سید محمد خاتمی، رییس جمهور وقت بود، در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز و به سمت ریاست این ستاد آغاز به کار کرد تا حدود یک سال بعد در حکم ‌چهره‌ای مستقل وارد کارزار انتخابات ریاست جمهوری شده و هرچند موفق به کسب چهار میلیون رأی شود، در ‌‌نهایت یکی از ناکامان بزرگ انتخابات سال ۸۴ لقب بگیرد، به ویژه ‌که شواهد و قرائن، حکایت از هزینه زیاد صورت گرفته توسط وی در آن دوره داشت.

این شکست انتخاباتی، سرآغاز ورود قالیباف به عرصه مدیریت شهری بود. وی در آن سال با رأی شورای شهر تهران به سمت شهردار تهران منصوب شد تا با تجدید این انتخاب در سال ۸۸، نخستین شهردار پس از انقلاب لقب بگیرد که توانسته دو بار انتخاب در این سمت را تجربه کند؛ هرچند هنوز برای رسیدن به رکورد حضور ۱۲۰ ماهه کرباسچی در شهرداری تهران، راه زیادی پیش روی داشت.

این اتفاق در حالی رخ می‌داد که مدت زمان حضور او در این پست با تغییرات زیادی در چهره پایتخت کشور همراه بود تا نام قالیباف با پسوند مدیر موفق عجین شده و شهرت شهردار تهران در سطح کشور فراگیر شود. در این دوره (سال ۱۳۸۷ هجری خورشیدی معادل ۲۰۰۸ میلادی) بود که قالیباف از طرف سایت شهرداری‌های جهان‌ هشتمین شهردار بر‌تر دنیا معرفی شد.

از شکست دوباره در انتخابات تا رکورد شکنی

با همه این تفاسیر و به رغم آنکه شهردار موفق تهران در انتخابات سال ۸۸ ریاست جمهوری کاندیدا نشد، عطش حضور وی در این پست چیزی نبود که پنهانی شدنی ‌باشد تا ‌‌نهایت امر این اتفاق بار دیگر در سال جاری تکرار شود؛ با این تفاوت که این بار نه فرمانده نام آشنای نیروی انتظامی، که شهردار موفق تهران پس زمینه این کاندیدای ریاست جمهوری را شکل می‌داد تا شانس وی برای پیروزی در کارزار انتخاباتی بسیار بالا توصیف شود؛ هرچند این اتفاق هرگز روی نداد تا قالیباف این بار بزرگ‌ترین ناکام انتخابات ریاست جمهوری لقب بگیرد.

اما این همه ماجرا نبود، چراکه همزمان با انتخابات ریاست جمهوری، ترکیب شورای شهر هم به شدت دستخوش تغییر شد تا قالیباف در آستانه خروج از شهرداری قرار بگیرد ولی کارزار سخت امروز در شورای شهر در ‌‌نهایت و در دور دوم رأی‌گیری، پیام پیروزی قالیباف را راهی خروجی رسانه‌های مختلف کرد تا مدیر ۵۲ ساله برای بار سوم به سمت شهردار تهران منصوب شده و نه تنها رکورد خود در دوران پس از انقلاب را دست نایافتنی‌تر کرده باشد، بلکه از حیث دفعات انتخاب برای این سمت، نام وی در کنار نام غلامحسین ابتهاج، شهردار سه دوره‌ای سال‌های پیش از انقلاب قرار گیرد.

البته این تنها رکورد شکنی قالیباف نیست چراکه با انتخاب او برای سومین بار، او فرصت آن را ‌دارد که چهار سال دیگر در این سمت فعالیت کرده و در ‌‌نهایت رکورد کرباسچی با ۱۰۸ ماه حضور به عنوان شهردار را شکسته (این رکورد پیش از انقلاب و در زمان سرتیپ کریم بوذرجمهری، ‌ شهردار مستبد انتخاب شده توسط رضاخان ۱۲۰ ماه ثبت شده است) و رکورد منحصر به فردی (۱۴۴ ماه در صورت حضور وی تا پایان سومین دوره حضور در شهرداری) در این راستا به ثبت برساند.

این در حالی است که انتخاب قالیباف برای سومین بار تا همین جای کار هم اتفاقی کم سابقه در کشور به شمار می‌آید، چراکه کمتر دیده‌‌ایم که مدیری در این سطح، بار‌ها و بار‌ها با اقبال مواجه شده و در سمت خود بماند؛ هرچند انتخاب امروز قالیباف را شاید بتوان کم رمق‌ترین انتخاب این مدیر در ‌زندگانی وی نامید و قرار دادن ذره‌بین بر عملکرد آتی او را دور از تصور ندانست.