سرگردانی جوانان با همايش و كنگره حل نمی‌شود

پريسا هاشمی

کد خبر: ۳۴۲۵۶۵

تاریخ: ۱۲ شهريور ۱۳۹۲ - ۰۹:۳۷

موضوع اوقات‌فراغت جوانان اگرچه يكي از موضوعات مهم كشور است و سال‌هاست براي آن همايش و كنگره و برنامه‌ريزي انجام شده اما هنوز اين مشكل به نقطه حل شدن نزديك نشده است. سازمان ملي جوانان و ادغام آن با سازمان تربيت‌بدني و تشكيل وزارت ورزش و جوانان هنوز نتوانسته است گام‌هاي اساسي براي حل ماجرا بردارد.

يكي از مباحث مهم در اين حوزه برگزاري همايش‌ها و كنگره‌هاي سالانه است كه آغاز تابستان‌ها برگزار مي‌شود اما بازتاب نتايج آن در تابستان‌ها كه بيشترين اوقات بيكاري جوانان است ديده نمي‌شود. آيا حل مساله اوقات فراغت جوانان با برگزاري همايش و كنگره‌ها اتفاق مي‌افتد؟ برخي از كارشناسان اجتماعي بر اين باورند كه اينگونه نيست اما بعضي نيز معتقدند اگر همايش‌ها و ... نبود امروز نگاه درستي به مسئله فراغت جوانان نداشتيم براي بررسي اين موضوع به سراغ كارشناسان رفته و موضوع را موشكافي كرده‌ايم.

مرداد ماه سال‌جاري نخستين كنگره ملي «اوقات فراغت وسبك زندگي جوانان» در كشور برگزار شد اما بايد ديد سرنوشت اين كنگره كه به جمع‌آوري راهكارهاي مناسب براي حل معضلات اوقات فراغت و سبك زندگي جوانان اختصاص داشت، به كجا مي‌انجامد.

جوان با مشكلات فراواني دست و پنجه نرم مي‌كند

دكتر جعفر باي در مورد مشكلات جوانان به تهران امروز مي‌گويد: جوانان در شرايط فعلي با مشكلات فراواني دست وپنجه نرم مي‌كنند. دگرگوني نسل‌هاي اجتماعي، تغييرات سريع فرهنگي، تحول در مدل هنجاري و نظام ارزشي، ارائه مدل‌هاي متنوع و... باعث سرگرداني جوانان شده و اين امر مشكلات جدي‌اي را براي آنان فراهم كرده است.

به گفته وي جوانان به راهنمايي‌هاي تخصصي به صورت غيرمستقيم نياز دارند. بايد چالش‌هايي كه جوانان امروزه در آن گرفتار هستند به درستي استخراج شود چرا كه بسياري از مسائلي كه مسئولان به عنوان مشكلات جوانان به آن نگاه مي‌كنند در بين جوانان اهميت ندارد، پس بايد با نگاه عميق مشكل اصلي و واقعي جوان كشف شود.

باي تاكيد مي‌كند:‌ بايد عالمانه، صبورانه و دلسوزانه به دستيابي راه‌حل مشكلات پرداخت. يعني راهكارهايي كه در نظر گرفته مي‌شود نبايد غيرواقعي و شعاري باشند بلكه بايد به گونه‌اي باشد كه در زندگي جوانان محسوس و قابل لمس باشد تا آنها بتوانند از اين چاره بهره‌مند شده و يك راه‌حل كليدي در زندگي به‌ دست آورند و جوانان به‌عنوان راه‌حل كليدي با بكارگيري آن زمينه خروج خود از گرفتاري‌ها را فراهم كنند.

وي مي‌گويد: يكي از روش‌هاي دستيابي به آخرين دستاوردها درخصوص امور تخصصي برگزاري همايش‌هاي علمي، تخصصي و كاربردي است. از اين طريق افزون بر اينكه از خرد جمعي بهره مي‌گيريم، انديشمندان ومتفكران جامعه را در موضوع مورد علاقه خويش دعوت به همكاري و تفكر مي‌كنيم. اما نكته حائز اهميت اينكه بسياري از هيات‌هاي اجرايي همايش كه معمولا به موازات گروه علمي همايش را به مرحله اجرا مي‌گذارند به غلط تصور مي‌كنند كه با اجراي همايش كار به اتمام رسيده است در حالي كه هدف اصلي دريافت مباني نظري تخصصي درخصوص موضوع مورد نظر نيست. بلكه مباني علمي دريافت شده بايد به گزينه‌هاي عملياتي و كاربردي تبديل شود.

دكتر باي با اشاره مقالاتي كه به اين همايش‌ها فرستاده مي‌شود و هدف برگزاري اين كنگره‌ها مي‌گويد: از آسيب‌شناسي محتواي بيشتر اين همايش‌ها مي‌توان به اين نكته پي برد كه متاسفانه ارائه طريق و پيشنهاد عملي و مدل كاربردي در آنها بسيار كم است. اگر از نويسندگان مقالات خواسته شود كه از متن و محتواي مقاله نوشته شده دو الي سه پيشنهاد اجرايي ارائه دهند مستأصل خواهند بود. هدف اصلي برگزاري اين همايش‌ها دستيابي به مدل‌هاي اجرايي و عملياتي براي ايجاد تغييرات اساسي و بنياني در پيكره سنتي، تكراري و قديمي موضوع مورد مطالعه است.

برگزاري همايش و قرائت مقاله‌هاي تدوين شده از اهداف اصلي همايش نيست بلكه همايش‌هاي اجرا شده بايد با مراسم اختتاميه تولد دوباره‌اي داشته باشند و دوره جديدي را آغاز كنند.به گفته وي پس از برگزاري همايش بايد پيشنهادهاي اجرايي و عملياتي كه از آن استخراج شده به صورت كدهاي عملياتي درآيند و اجرايي شوند.

اين جامعه شناس در مورد افرادي كه مي‌توانند اين راهكارها را به اجرا دربياورند نيز مي‌افزايد: متاسفانه بسياري از همايش‌ها با برگزاري مراسم اختتاميه، اهداي جوايز و چاپ مقالات خاتمه مي‌يابد و كتاب منتشر شده فقط زينت‌بخش ويترين اتاق مديران شده يا مدت‌ها روي ميز رئيس خاك مي‌خورد. مقالاتي كه به اينگونه همايش‌ها راه پيدا مي‌كنند هيچ گونه كاربرد اجرايي و عملياتي پيدا نمي‌كند و هزينه‌هاي انجام شده به نتيجه نهايي خود نمي‌رسند.

به گفته وي تجربه سال‌هاي گذشته و برگزاري همايش‌هاي مختف و پر هزينه نشان داده كه دانشگاهيان به تنهايي نمي‌توانند آسيب‌شناسي درستي در مورد وضع موجود داشته باشند،‌ همچنين مديران اجرايي هم نمي‌توانند به تنهايي نسبت به حل مشكلات اقدام مناسبي انجام دهند. پس براي استخراج راهكار صحيح، تجارب و آراي اين دو گروه لازم و ضروري به نظر مي‌آيد. مديران اجرايي با طرح مشكلات و مسائل از دانشگاهيان راهكارهاي علمي را طلب كنند. دانشگاهيان نيز به مدد آخرين يافته‌هاي علمي نسبت به كشف راه‌حل‌هاي اساسي نكته شفابخشي را تجويز كنند تا شاهد حل گرفتاري‌ها و مشكلات بخصوص درمورد جوانان باشيم.

مطالعات 10 ساله به مرحله اجرا رسيد

اما دكتر محمد تقي حسن زاده، رئيس مركز مطالعات و پژوهش‌هاي راهبردي وزارت ورزش و جوانان معتقد است كه مطالعات 10 ساله درخصوص اوقات فراغت جوانان با همين همايش‌ها و كنگره‌ها به نتيجه رسيده است، وي مي‌گويد: امروزه در بحث جوانان اهداف اساسي و كلان مد نظر است. سه راهبرد بنيادي ارتقاي هويت ديني، ملي و انقلابي جوانان، توانمند‌سازي جوانان در امور زندگي آنها و غني‌سازي دوره جواني توام با نشاط و شادي حائز اهميت است كه اين سه راهبرد 17 موضوع اساسي جوانان مانند خانواده، مشاركت اجتماعي، اشتغال و مهارت‌آموزي، اوقات فراغت، فضاي مجازي، تربيت بدني و ورزش جوانان و... را دربر خواهد گرفت. همچنين مطالعات زيرساختي و آسيب‌شناسانه‌اي انجام شد تا در راستاي تحقق اين ماموريت چالش‌هاي جوانان راشناخته و راهكارهاي آن را پيدا كنيم.

حسن زاده با اشاره به اين نكته كه اوقات فراغت به صورت شبانه‌روزي شده،‌مي‌گويد:‌ به دليل وجود مشاغل خاص ديگر نمي‌توان براي اوقات فراغت كه به‌عنوان بخشي از حقوق افراد تلقي شده است، زمان مشخصي را تعريف كرد.

اما مشكل مهمي كه در اين زمينه وجود دارد خود افراد هستندچرا كه به‌دنبال يك برنامه منظم براي اوقات فراغت خود نيستند و نمي‌دانند كه اوقات فراغت چه تاثير عميقي بر كل زندگي انسان مي‌گذارد. بنابراين اين اوقات نبايد با بي‌هدفي بگذرد. فردي كه به‌دنبال آرامش و تفريح خوب است بايد يك مهارت، تجربه يا دانش جديدي به دست بياورد.

وي به شناخت وضعيت جوانان اشاره كرده و مي‌گويد: طبق آمار سال 90 جمعيت جوان كشورمان 31.53 درصد جمعيت كشور را تشكيل مي‌دهند كه در سن 15 تا 29 سال قرار دارند.پس بايد براي شناخت و آگاهي كامل از وضعيت فعلي آنها برنامه‌ريزي دقيقي داشته باشيم. استفاده از ابزارهاي دقيق علمي و تحليل درست و دقيق از آنچه در جامعه مي‌گذرد روي ديگر ماجراست كه با بهره گيري از اصلاح ساختار نظام اداري، اجتماعي، فرهنگي از طريق نظارت راهبردي برنامه‌هاي پيوسته و جامع ظرفيت‌سازي اساسي در كشور بايد عملياتي شود.

رئيس مركز مطالعات و پژوهش‌هاي راهبردي وزارت ورزش و جوانان مي‌گويد: اصلاح نگرش عمومي و فرهنگ مثبت انديشي نسبت به جوان كه به عنوان يك چالش مهم و اساسي مطرح است. به همين دليل بايد در خانواده‌ها و مسئولان فرهنگ مثبت انديشي را تقويت و براي رشد فكري، علمي و ارتقاي سطح مشاركت همه جانبه جوانان زمينه‌سازي كنيم و جوانان را وارد بخش اجرايي كارها و حتي چالش‌هاي مربوط به خودشان كنيم.

وي درخصوص برنامه‌هاي وزارت ورزش و جوانان مي‌گويد: رسالتي كه بر عهده ماست پوشش فراگير جوانان در حوزه‌هاي 17 گانه براساس مطالعات 10 ساله سازمان است كه بايد مورد توجه مسئولان باشد. اين راهكارها را به همه دستگاه‌هاي مسئول ارائه و ابلاغ كرديم و در همين راستا هم ستاد ملي ساماندهي را تشكيل داديم كه بر اجراي اين برنامه‌ها نظارت مي‌كند تا با نظارت راهبردي نقاط قوت و ضعف دستگاه‌ها را بشناسيم و براي رفع مشكلات اجرايي اين تصميمات اقدام كنيم.

به گفته دكتر حسن زاده اوقات فراغت فرصتي در اختيار دولت‌ها و ملت هاست. چرا كه اگر مردم اوقات فراغت خوبي را بگذرانند شاهد كاهش آسيب‌هاي اجتماعي در جامعه مي‌شويم و اين موضوع در توسعه اقتصادي نيزنقش بسزايي ايفا خواهد كرد. اوقات فراغت در اشتغال و مهارت‌آموزي نيز مهم و تاثير‌گذار است. زيرا اگر فردي شغل يا رشته تحصيلي خود را دوست داشته وفقط به جهت تامين معيشت وارد آن حرفه نشده باشد بهره‌وري بالاتري خواهد داشت و باعث رشد اجتماعي خواهد شد. به گفته وي به دليل ضعف‌هاي زيرساختي‌اي كه وجود دارد افراد فقط به دليل داشتن تحصيلات عاليه و نه به دليل علاقه به آن رشته به دانشگاه مي‌روند و اين موضوع به وجود آورنده آسيب‌هاي زيادي است كه مسئولان بايد توجه خاصي به آن داشته باشند.

چالش‌هاي پيش روي وزارت ورزش و جوانان

رئيس مركز مطالعات و پژوهش‌هاي راهبردي وزارت ورزش و جوانان با اشاره به اين نكته اين وزارت‌خانه دو چالش پيش رو دارد، مي‌گويد: چالش اوقات فراغت و چالش برنامه‌ريزي مديريتي از چالش‌هاي پيش روي وزارتخانه است. همچنين چالش‌هاي برنامه‌ريزي مديريتي مانند نگاه هزينه‌اي به اوقات فراغت بدون توجه به جنبه اقتصادي فراغتي و اشتغال زايي كه در اوقات فراغت وجود دارد، ناهماهنگي دستگاه‌ها كه هر كدام تصميم خود را اجرايي مي‌كنند، عرضه محور بودن تصميمات به جاي تقاضايي بودن آن و نارسايي در اطلاع‌رساني و آگاهي از نحوه دسترسي به امكانات اوقات فراغتي از مشكلات موجود در اين بخش است.

منبع: تهران امروز