قيدهاي سهميه‏اي، محدوديت سازمان سنجش

گفت‌وگو با دكتر خدايي

کد خبر: ۳۴۲۲۳

تاریخ: ۰۷ بهمن ۱۳۸۷ - ۱۰:۵۰

در اين چند سال اخير، يکي از موضوعات مهم در جامعه دانش‏آموزي مباحث کنکور و حاشيه‏هاي مربوط به آن بوده است؛ به همين دليل، براي بررسي و تحليل اين موضوع، گفت‏وگويي با دکتر ابراهيم خدايي، معاونت فني و آماري سازمان سنجش آموزش کشور انجام داديم.

تابناک: اگر موافق باشيد نخست به بحث در مورد کليات کنکور بپردازيم؛ آيا همين نظام کنکوري ما مي‌تواند پاسخگوي نيازهاي امروزي جامعه دانش‌آموزي ما و نيز پوشش کاملي بر اين مبحث باشد؟

خدايي: تشکر مي‌کنم از وقتي که به اين موضوع اختصاص داديد. اگر بخواهيم درباره اين موضوع گفت‏وگو کنيم، بايد نخست به بحث پذيرش دانشگاه‌هاي دنيا و نحوه عمل آن بپردازيم. بايد بگويم تقريبا در همه کشورها از پيشرفته گرفته تا کشورهاي توسعه‌نيافته، تقريبا همين روال استاندارد، به کار گرفته مي‏شود؛ مثلا در خود آمريکا و انگليس نيز چنين سيستمي هست.

در کل دنيا بحث سنجش علمي از مقوله گزينش جداست؛ يعني سازماني هست که فراتر از ارگاني که متولي آموزش است و سنجش مستقلي انجام مي‌دهد و نتيجه سنجش را به خود فرد اعلام مي‌کند و فرد هم بر اساس اين سنجش مراجعه مي‌کند به دانشگاه‌ها و مؤسساتي که مي‌خواهد پذيرش بگيرد. طبيعتا آن دانشگاه مي‌تواند براي پذيرش يکسري پارامترهايي وارد کند و تصميم بگيرد که اين فرد را بپذيرد يا خير. پس خلاصه‌اش چنين مي‏شود که بحث سنجش و پذيرش جدا از هم هستند.

اما در کشور خودمان وضعيت فرق مي‏کند؛ در ايران، مقوله گزينش و پذيرش يک جا جمع شده و آن هم به لحاظ حساسيت‌هايي است که وجود دارد. همچنين ظرفيت‌هاي آموزش عالي کشور به شدت افزايش يافته، منتها ظرفيت‌هاي مطلوب و پرمتقاضي ما تقريبا در ده سال اخير افزايش آنچناني نداشته است؛ يعني مقاطع تحصيلي دوره‌هاي روزانه دانشگاه‌هاي ما پيرامون هشتاد هزار از سال 79 است و چون حساسيت زياد شده، آمده‌ايم سهميه‌ها و قوانين خاصي گذاشته‌ايم که طبيعتا اين مقوله وارد حوزه سازمان سنجش مي‌شود. يکي از مشکلات عمده، اين است که بحث سنجش و پذيرش يکجا انجام مي‌شود اما به استقلال دانشگاه‌ها و مسائل مربوط به آن نپرداختيم. بحث ديگر آن‌که ما، بايد بياييم بحث سنجش را به عنوان يک علم بپذيريم. در اين زمينه، راجع به امتحانات تستي و تشريحي مقالات و کتاب‌هاي بسياري منتشر شده است که هر کدام مزايا و معايب خاصي را بررسي کرده‌اند، اما ما بايد آنها را با واقعيت‌هاي موجود مطابقت دهيم و ببينيم به کدام يک مي‏شود عمل کنيم.

تابناک: اگر امکان دارد، مقايسه‌اي بين امتحانات تستي و تشريحي داشته باشيد؟

خدايي: در امتحانات تستي، ممکن است شانس دخالت داشته باشد و اين يکي از ايرادات آن است ‌که سرنوشت يک داوطلب در دو، سه ساعت آزمون تعيين مي‌شود، ولي از سوي ديگر، مزاياي خاص خودش را دارد؛ مثلا پوشش سؤالات که شما مي‌توانيد در امتحانات تستي داشته باشيد، بسيار بالاتر است، اما در امتحانات تشريحي يک يا دو بخش تحت پوشش قرار مي‌گيرد و همچنين، درصد پوشش کم و سليقه تصحيح‌کننده وارد نمره مي‌شود.

من به عنوان يک معلم که هم اکنون نيز تدريس مي‌کنم، اگر برگه‌اي را صبح تصحيح کنم، يک نمره‌اي به آن مي‌دهم و اگر آخر شب و با خستگي اين کار را انجام دهم، ممکن است نمره ديگر به آن بدهم. سازمان سنجش در گذشته امتحانات تشريحي را تجربه کرده؛ مثلا در آزمون سال 61 و 62 که تشريحي بود، ما بررسي که کرديم، اوراقي را که يک استاد تصحيح کرده بود، دوباره تصحيح کرد و نمرات متفاوتي به آنها داد.

فرض کنيد اگر يک ميليون و پانصد هزار نفر بخواهند امتحان تشريحي بدهند، چقدر زمان مي‏خواهد تا اوراق تصحيح بشود؛ تازه به يک نفر مصحح هم نمي‌شود اطمينان کرد؛ بنابراين بايد به دو نفر مصحح داد و بعد بر پايه ملاک‌هاي علمي، نمرات اينها جمع و ميانگين آنها گرفته شده و در پايان، نمره‌اي به فرد داده شود.

واقعيت اين است که مزاياي امتحان تستي، بسيار است؛ يعني بدون دخالت عوامل انساني نمره داده و دست کم مي‌توان گفت که عدالت نسبي رعايت مي‌شود و به اين ترتيب، شرايطي يکسان براي رقابت همه فراهم مي‌کنيم.
در زمان دولت آقاي خاتمي، طرحي به صورت لايحه از سوي دولت تقديم مجلس شد. بدين صورت که يک عمل تلفيقي داشته باشيم؛ يعني ما يکسري از دروس را که خيلي حساس نيست، به صورت حد نصابي برگزار کرده و در سال چند بار آن را برگزار کنيم تا بتوانيم از استرس‌ها کم کنيم. مثلا امتحانات دروس عمومي حدنصابي بشود و فرد هم بتواند پنج بار امتحان بدهد و ملاک، ورود به امتحانات تخصصي باشد، چراکه وقتي دانش‌آموزي پنج بار فرصت داشته باشد، امتحان بدهد و ملاک ورود به امتحانات تخصصي باشد، طبيعتا استرسي در کار نيست و از استرس تعيين سرنوشت در دو يا سه ساعت نجات پيدا خواهد کرد.

امتحان تخصصي هم دست‌کم دو بار پيش‌بيني شده و حتي براي اين آزمون مثل آزمون‌هاي استاندارد دنيا ـ مانند TOEFL - IELTS و... ـ براي دو سال اعتبار مي‌دهيم و به اين ترتيب، فرد زماني براي پذيرش گرفتن از دانشگاه‌ها را دارد. ما اين بحث را فاز به فاز پيش‌بيني کرده بوديم، چراکه نمي‌شود به يک‌باره سيستم را از صفر تا صد عوض بکنيم. طبيعتا ما نمي‌توانستيم از پزشکي دانشگاه تهران شروع کنيم، ولي دست‌کم مي‌توانستيم در 60 درصد ظرفيت‌هاي آموزش عالي، به راحتي اين بحث را پياده کنيم؛ مثلا ما مي‏توانستيم در رشته‏هاي پيام نور و مؤسسات غيرانتفاعي و دوره‌هاي شبانه و يا 80 درصد از ظرفيت‌هاي دانشگاه آزاد و دوره‌هاي روزانه کم مطلوب اعمال کنيم.

به نظر من، اگر بخواهيم اين مسأله را اساسي حل کنيم، بايد سنجش متمرکز و قابل قبولي براي همه مؤسسات و دانشگاه‌ها داشته باشيم؛ مثلا ما پيشتر چنين چيزي را در آزمون استخدام ادواري يا مثلا آزمون IELTS و TOEFL و SAT و همه آزمون‌هايي که در دانشگاه‌هاي دنيا ملاک پذيرش قرار مي‌گيرند، امتحان کرديم.

در بحث گزينش نيز اوضاع آشفته‌تر از بحث سنجش است. در بحث سنجش چون بحث تخصصي‌تر است، افکار عمومي قضاوت نمي‌کند و ايده‌آل‌ترين حالت اين است که گزينش بر حسب نمره باشد که از نفر نخست شروع کنيم تا به آخر، ولي وقتي قانونگذار با قيدهاي گوناگون، محدوديت‌هايي ايجاد مي‌کند، مثل بحث سهميه‌هاي گوناگون و گزينش بر پايه جنسيت (زن و مرد) و نيز مسأله نظام وظيفه، بحث گزينش مقداري پيچيده مي‌شود، چراکه هر قيد محدودکننده‌اي که وارد سيستم مي‌شود، نمره را تحت‌الشعاع قرار مي‌دهد. پس نبايد در چنين فضايي، انتظار داشت که چون نمره من بالاتر است، حق ورود با من است، چراکه با اين قيدهاي محدود‌کننده نمره تحت تأثير قرار مي‌گيرد.

تابناک: علاوه بر نمونه‌اي که آورديد، آيا سازمان سنجش درباره گزينه جايگزين ديگر براي سيستم کنکور مطالعاتي داشته يا دارد؟

خدايي: در سال 81 سمينار تخصصي توسط سازمان سنجش، خانه رياضيات ايران، مرکز پژوهش‌هاي مجلس و چند مؤسسه ديگر برگزار و درباره آنها بحث شد. لايحه سنجش و پذيرش ـ که عرض کردم ـ نيز از آن سمينار سرچشمه گرفت. آنها با يک کار علمي به اين نتيجه رسيده بودند که بهترين شيوه پذيرش، مي‌تواند اين باشد که سازمان سنجش هم با آن لايحه موافقت دارد.

تابناک: اين لايحه مربوط به چه سالي است؟

خدايي: مربوط به سال 82 يا 83 که حتي به کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس هفتم رفت و بر سر آن بحث هم شد و پذيرفته شد، ولي گمان مي‏کنم در صحن علني مجلس هفتم رأي نياورد و به هر ترتيبي بود، تصويب نشد.

ما به عنوان سازمان سنجش، در بحث سنجش و گزينش، نگاهمان، نگاه‌ سنجشي است. طبيعتا با آمدن هر قانون و قيدي، وقتي به گزارش‌هاي کارشناسي سازمان سنجش نگاه کنيم، مي‌بينيم با هر قيدي که عدالت آموزشي را تحت‌الشعاع قرار دهد، مخالفت شده است.

وقتي قانونگذار به مسائل نگاه مي‌کند، مسائل ديگر را نيز در نظر مي‌گيرد و ما نمي‌گوييم که کاملا نظر ما درست است. به نظر ما، طرحي که در همان سال 83ـ82 مطرح شد، طرحي ايده‌آل بود که مي‌توانست به همه ظرفيت‌هاي کشور ما پاسخ دهد. در آن طرح، حتي بحث سوابق تحصيلي هم ديده شده بود.
حال بحثي که هست، بحث تفاوت بين امتحانات ما با امتحانات آموزش و پرورش است.

يکسري از امتحانات، ملاکي هستند و کاري به ظرفيت ندارند؛ مثلا امتحانات وزارت آموزش و پرورش. ولي امتحانات سازمان سنجش از نوع رقابتي است؛ يعني مي‌کوشيم حداکثر پراکندگي را ايجاد کرده تا بتوانيم افراد برتر را جدا کنيم. فرض کنيم اگر رتبه هزار در تجربي دويست نفر باشد، واويلاست، چون نمي‌توانيم اين افراد را از هم جدا کنيم. پس طبيعتا بايد امتحاناتمان را به گونه‌اي برگزار کنيم که بر پايه حداکثر پراکندگي باشد و بتوانيم دهک‌ها را کاملا از هم جدا کنيم و شاهد رقابت کاملي باشيم.

در قانون جديد که به تازگي تصويب شده، از افراط به تفريط حرکت کرديم؛ يعني آمديم جاي سد را عوض کرديم. يک زماني امتحانات کنکور، سد بود حالا آمديم امتحانات دبيرستان را تبديل به سد کرده‌ايم. نوع امتحاناتي که در دبيرستان برگزار مي‌شود، با نوع امتحاناتي که در آزمون‌هاي رقابتي برگزار مي‌شود، کاملا فرق مي‌کند و هميشه هم از اين مسأله در رنج بوديم.

تابناک: طرحي که در مجلس هشتم تصويب شد، آيا با طرح مجلس هفتم، تفاوت دارد؟

خدايي: صد درصد تفاوت دارند. در آنجا بحث تلفيقي ديده و سنجش‌هاي متنوع در نظر گرفته شده و بسيار هم معقول بود، ولي در اين طرح، همه بحث‌ها منحصرا به آموزش دوره متوسطه برده شده است.

تابناک: سازمان سنجش آموزش کشور، وظيفه خود را سنجش مي‌داند يا گزينش؟

خدايي: من که عرض کردم ما تنها دوست داريم وارد مقوله سنجش شويم.

تابناک: آنچه از عملکرد شما ديده مي‌شود، کارکرد گزينشي شماست. وقتي کسي مي‌بيند در آزموني پذيرفته نشده، اين برمي‌گردد به کارکرد گزينشي شما. يکي از مواردي که در اين بحث مطرح بوده، اين است که خيلي‌ها ديگر به بحث سنجشي شما کار ندارند و درباره کارکرد گزينشي‌تان قضاوت مي‌کنند؛ مثلا بسياري به نمره تراز علمي خود اعتراض داشته‌ و گفته‌اند که هيچ تأثير و تغييري در اعتراض ما ديده نشده است.

خدايي: اين پرسش‌هاي شما مربوط به همان دو بحث سنجش و گزينش است. در بحث سنجش، ملاک‌هاي ما بسيار روشن است. عوامل انساني هم دخيل نيستند بلکه اين پاسخنامه فرد است که دو، سه بار توسط دستگاه‏هايي با حساسيت‏هاي گوناگون خوانده مي‌شود و يک نمره‌اي براي فرد ساخته مي‌شود. البته اينها به صورت چشمي هم کنترل مي‌شوند. مثلا اگر شما گزينه‌اي را علامت بزنيد و آن را خوب پاک نکنيد، دستگاه ممکن است آن را هم بخواند. اين در حالي است که ما قبلش توضيح داده بوديم که بايد خوب پاک کنيد و مواظب باشيد و ملاک‌هايمان را گفته بوديم. چنين اتفاقي نيز غيرممکن است که فردي بگويد من درس زبان را خالي گذاشتم، ولي براي من درصدي ذکر شده است.

ما مي‌خواهيم از بين يک ميليون و 507 هزار نفر،150 نفر براي پزشکي دانشگاه تهران انتخاب کنيم، پس طبيعت کار معترض‌ساز است.

ما امسال چهل هزار پاسخنامه روي سايت گذاشتيم، منتها توانايي‏هايي ما از لحاظ سخت‌افزاري محدود است؛ چرا که گذاشتن پاسخنامه براي يک ميليون و پانصد هزار نفر روي سايت از لحاظ امکانات براي ما بسيار مشکل است. اما اگر از لحاظ فني مشکلي نداشتيم، در بهتر شدن اين روند مي‌کوشيم. ما در سال 86، ده هزار پاسخنامه روي سايت گذاشتيم و سال گذشته بيش از چهل هزار نفر و به همين ترتيب حرکت مي‌کنيم. ما همچنين در آزمون‌هاي کوچک مثل آزمون معادل ارشد -که به تازگي برگزار کرديم- نمره فرد، پاسخنامه و کليد را روي سايت گذاشتيم.

بايد بگويم که معمولا در ده روز نخست، هر اعتراضي که مي‌آيد، سريعا تصوير پاسخنامه ‌استخراج مي‏شود و يک تيم بيست، سي نفره بررسي مي‌کنند؛ بنابراين وقتي حتي يک مورد تخلف از لحاظ سنجشي ديده نمي‌شود، پس مي‌شود گفت که در اين بحث، مشکلي نيست و نيازي به بررسي اعتراضات ديگر هم نيست و اگر قرار باشد اشتباهي رخ دهد، يک اشتباه کلي است که آن هم تأثيرش روي يک فرد نيست، بلکه بر نفرات است.

تابناک: آيا تعدد آزمون‏هايي که سازمان سنجش برگزار مي‌کند، روي کيفيت کاري آن تأثير منفي نمي‌گذارد؟

خدايي: سازمان سنجش، سازماني است که به آموزش و پرورش و آموزش عالي متصل است.ما حدود چهار هزار عضو هيأت علمي همکار داريم و از لحاظ طراحي سؤال و... هيچ مشکلي نداريم. مثلا در همين آزمون کارشناسي ارشد که بهمن ماه برگزار مي‌شود، در حدود چهل هزار پرسش طرح شده است.

تابناک: در چند روز اخير در مورد بحث کنکور 87 و مسائل مربوط به آن، سخنان زيادي مطرح بود، از جمله آقاي دکتر عباسپور، رياست محترم کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس هشتم، مسائلي همچون کارگروه ماده 4 را مطرح کردند و مثل اين‌که معتقد بودند تشکيل نشده است؟!

خدايي: آخرين جلسه کميته ماده 4 در تاريخ 11/10/87 با حضور اعضاي کارگروه (وزير علوم، وزير آموزش و پرورش، وزير بهداشت، رئيس دانشگاه آزاد اسلامي، رئيس سازمان سنجش) تشکيل شده است. گزارش مکتوب چهار جلسه نخست هم به آقاي دکتر عباسپور در تاريخ 16/9/87 با امضاي آقاي دکتر پورعباس ارسال و در هشت ماه شش جلسه تشکيل شده که به نظر من بسيار خوب بوده است.

بحث پذيرش ماهيتا بحث بزرگي است. مسائل اجرايي، مسائل هماهنگي و... آن فوق‌العاده حساسيت‌برانگيز و سخت است و من خود به شخصه ـ نه از ديد سازمان سنجش ـ اعتقاد دارم همه مسائل مشکل زا و چالش‌برانگيز قانون به عهده همين کارگروه ماده 4 گذاشته شده است. يکي از مسائل تصميم‌گيري مهم که بر عهده کميته گذاشته شده، تطبيق سوابق تحصيلي است.

فرض کنيم در کنکور امسال کسي نمره نمي‌آورد. خب سال بعد شرکت کرده و آن را جبران مي‌کند، ولي اگر فردي امسال معدلش 19 يا 18 يا... شد و هم دانش‌آموز بسيار خوبي باشد، ولي تا آخر عمرش نمي‌تواند وارد رشته‌هاي پزشکي شود براي اين‌که تمرکز نمرات بالاي 19 بسيار زياد است، حال براي اين‌که قانونگذار اين مسأله را برطرف کند، مي‌گويد که کميته ماده 4 چگونه سوابق تحصيلي‌اش را جبران مي‏کند. هم اکنون اگر کسي در مقطع پيش‌دانشگاهي باشد و بخواهد نمرات سال دومش را جبران کند، خيلي مشکل‌زا مي‌شود يا بحث ترميم معدل يا بحث عده‌اي از دانش‌آموزان که سوابق تحصيلي ندارند.

تابناک: چه دانش‌آموزاني سوابق تحصيلي ندارند؟

خدايي: ديپلمه‌هاي سال 84 به قبل، سوابق تحصيلي استاندارد ندارند و دانش‏آموزاني که در غير گروه آزمايشي‌شان شرکت مي‏کنند. اگر بخواهيم سابقه تحصيلي تهيه کنيم، بايد چگونه اين تفاوت سال‌ها با چه ملاک علمي معادلسازي کنيم؟ دانش‌آموز فارغ‌التحصيل يک مدرسه غيرانتفاعي، يک سابقه تحصيلي دارد و ديگري که در مدرسه نمونه‌دولتي بوده، يک سابقه تحصيلي ديگر.

درست است که تعداد اعضاي کميسيون ماده 4، پنج يا شش نفر است، ولي هميشه با شانزده - هفده نفر جلسه تشکيل مي‌شود، چرا که همه اعضا با يک تيم کارشناسي در جلسات شرکت مي‌کنند. در بحث اجراي همين سوابق تحصيلي هم شما فرض کنيد که ما پذيرفتيم امتحانات در خرداد ماه تمام مي‌شود و مي‌خواهيم حداکثر تا شهريورماه بچه‌ها به دانشگاه معرفي شوند؛ بنابراين بايد در سطح کشور نمرات جمع شده و تحت حفاظت بيايند که البته من فکر مي‌کنم دست‌کم شش ماه فرصت مي‌خواهم تا اين نمرات جمع‌آوري شود.

در برگزاري آزموني دوساعته، 120 هزار عامل اجرايي درگير اين مسأله هستند؛ وزارت علوم، بهداشت، آموزش و پرورش، به تازگي دانشگاه آزاد اسلامي، نيروي انتظامي، وزارت اطلاعات وزارت کشور و حتي وزارت نيرو و... مثلا فرض کنيد هواشناسي پيش‌بيني مي‌کند استان سيستان و بلوچستان ممکن است سيل و بارندگي بيايد؛ بنابراين با استانداري مکاتبه مي‌شود که يک بالگرد آماده‌ باشد تا ديرکردي براي فرستادن سؤالات به حوزه‌ها نباشد. سؤالات تحت حفاظت نيروي انتظامي برده و آورده مي‏شود و همه قرنطينه‌هاي ما در نظارت وزارت اطلاعات و دادستاني است. بايد گفت که همه اين مسائل و تجربه چهل ساله براي اين است که با روي سفيد به مردم پاسخ دهيم.

تابناک: شما بزرگترين عيب بحث قانون حذف کنکور تا سال 90 را سوابق تحصيلي مي‌دانيد يا مشکلات ديگري هم در اين زمينه وجود دارد؟

خدايي: در اينجا هم بحث ارزشيابي است و هم بحث اجرا. ما کاملا از منظر عدالت آموزشي و بحث پاسخگويي و بحث تفکيک به مسئله نگاه مي‏کنيم.

تابناک: نظر شما درباره اين بحثي که برخي از کارشناسان اعتقاد دارند که در بحث سوابق تحصيلي، نمره مدنظر است نه معدل کل، به چه صورت است؟

خدايي: وقتي براي پزشکي دانشگاه تهران که همه داوطلبان گروه تجربي اين رشته را معمولا انتخاب مي‏کنند -485 هزار نفر شرکت کننده و کل ظرفيت پذيرش ما 150 نفر است- و ما دويست نفر با معدل بيست داشته باشيم، اين مشکل‌زاست. نمرات ترکيب خطي معدل هستند. وقتي نمرات بيست باشند معدل هم بيست مي‌شود، ديگر چه فرقي مي‌کند.

تابناک: بحثي هم که تا الان هم دامنه‌دار شُده، بحث کنکور 87 بوده و مسائل و حواشي آن مثلا در مورد ابهاماتي که درباره سهميه رزمندگان و سهميه بومي بود.

خدايي: وقتي به مسائل با ديد باز و با اطلاعات کامل نگاه مي‌کنيم، شايد بتوانيم راحت‌تر قضاوت کنيم و بدانيم که چه اتفاقي افتاده است. کسي که اعتقاد دارد 40 درصد مربوط به سهميه رزمندگان است و 2 درصد از آن استفاده مي‌شود و 38 درصدش به داوطلبان آزاد تعلق مي‌گيرد، کاملا حق دارد؛ البته 2 درصد نيست، بلکه در کل کشور 8 / 2 درصد است؛ ما437609 نفر پذيرفته شده داريم که از اين تعداد 12341 نفر ايثارگرند.

وقتي دوره‌ها را نگاه مي‌کنيم، اين 2 درصد در آنها فرق مي‌کند؛ مثلا اين در دوره روزانه 5 / 6 درصد، در دوره شبانه 5 / 4 درصد، پيام نور، 6 / 1 درصد مي‏شود و طبيعتا نکته مهم اين است ‌که استقبال افراد متقاضي سهميه ايثارگران از رشته‌هاي کم‌مطلوب، به شدت کم است. مثلا اين 2 درصد کل پذيرش در مهندسي صنايع مي‌شود 7 درصد در کل کشور، در مهندسي پزشکي کل کشور مي‌شود 4 / 18 درصد؛ بنابراين وقتي ما با آن 2 درصد تحليل مي‌کنيم، تحليلمان اشتباه مي‌شود، ولي هنگامي که ما رشته‌هاي مطلوب را بررسي مي‌کنيم، درصد پذيرفته‌شدگان ايثارگر از کل پذيرفته‌شدگان با آن 2 درصد اختلافات فاحشي دارد.

در رشته‌هاي علوم انساني، اين 2 درصد در مديريت 16 درصد، الهيات 10 درصد و يا در گرايش‌هاي ديگر، بينايي سنجي 3 / 14 درصد، دندانپزشکي 5 / 17 درصد، داروسازي 1 / 10 درصد يا حقوق 14 درصد، روانشناسي 12 درصد ميشود. وقتي به وضعيت پذيرش دانشگاه‌ها نگاه مي‌کنيم يک مقداري وضعيت بدتر مي‌شود.

در دانشگاه شريف آن سهميه 2 درصد به 10 درصد تبديل مي‌شود، دانشگاه علوم پزشکي تهران 13 درصد، دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي 4 / 8 درصد، پس مي‌بينيد وقتي کساني مي‌گويند 38 درصد از سهميه ايثارگران خالي است براي سهميه آزاد درست مي‌گويند ولي اين درصد از کل است. اگر به آمارهاي ارايه‌شده توجه کنند، مي‌بينند که مثلا 20 درصد از سهميه پذيرفته‌شدگان دندانپزشکي دانشگاه تهران مربوط به آن سهميه مي‌شود يا حقوق دانشگاه تهران به 40 درصد مي‌رسد.

و اين بحث، خالي مانده سهميه رزمندگان واقعا مسکوت بوده و يکي از دغدغه‌هاي ما اين است که واقعا اين طرح ساماندهي شود.

لازم است من درباره اين بحث‌هاي تخلف در کنکور 87 و حذف کنکور تا سال 90 لازم است از آقاي دکتر عباسپور تشکر کنم که ايشان بالاخره رضايت دادند و گفتند که خطا، تنها در اطلاع‌رساني بوده است، که تازه آن بحث اطلاع‌رساني هم در جلسه شب عيد فطر شوراي انقلاب فرهنگي، چهار ساعت در اين مورد بحث شد که ما توضيحاتمان را به طور کامل داديم و رأي‌گيري شد و به اتفاق آرا، عملکرد سازمان سنجش توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي تأييد شد و به صورت يک مصوبه درآمد. حتي، عدم اطلاع‌رساني سازمان سنجش مطرح شد ولي رأي نياورد.

نگاه ما در سازمان سنجش، به مسائل، نگاه يک مجري است؛ دقت مي‌کنيم که ضوابط و قوانين و مصوبه‌ها را اجرا مي‌کنيم. ما در قضيه کنکور 87، دو وظيفه سنگين بر عهده‌ داشتيم؛ يکي پاسخگويي و ديگري دفاع از قانون موجود که واقعا کار بسيار سنگيني بود.

تابناک: يکي از مسائلي که در کنکور 87 بسيار بر آن بحث شد، گزارشي بود که از بخش خبري 20:30 پخش شد اول گزارشي پخش شد از تخلفات و بعد هم گزارشي تکميلي آمد. برخي از مردم اين قضايا را مشکوک مي‌دانستند و بر اين باور بودند که گزارش تکميلي بايد پخته‌تر کار مي‌شد. توضيح شما در اين‌باره چيست؟

خدايي: ما در سازمان سنجش که ريشه‌يابي کرديم، شايد 80 درصد اين مسائل و بحث رسانه‌اي شدن و در افکار عمومي آمدن را در دو دليل ديديم؛ يکي گزارش 20:30 و ديگري نيز مصاحبه‏هاي غيرکارشناسي و غيرفني. گزارش 20:30 را من ديدم و با خودم هم گفت‌وگو کردند. گفتند: مطمئنيد اشتباهي نشده است؟ من هم در پاسخ گفتم: با اطمينان مي‌گويم که هيچ اشتباهي نشده است. منتها بعدها پيامدهاي اين مسأله بسيار سنگين شد. مثلا کسي در مصاحبه مي‌گويد که رتبه‌اش 41 است و چرا اسمم درنيامد؟ کسي مي‌گويد رتبه‌ام 300 است و پذيرفته نشده‌ام، رتبه 191 قبول نشده‌ام.

تابناک: خب پس رتبه‌هاي اصلي اينها چند بوده؟

خدايي: رتبه کسي که ادعا مي‌کند رتبه‌اش 300 بوده، در اصل 347 بوده در منطقه 2. رتبه کشوري او بالاي هزار بوده و الان پزشکي اهواز مشغول به تحصيل است. آن رتبه 41 هم، رتبه 41 زيرگروه شيمي است. زيرگروه مهندسي برقش 197 است و ايشان هم‌اکنون در دانشگاه صنعتي شريف در رشته هوافضا مشغول به تحصيل است.

تابناک: اين اعلام قبولي آنان پيش از افزايش ظرفيت 10 درصدي بود يا پس از آن؟

خدايي: خير، اعلام قبولي اينها پيش از مصوبه افزايش 10 درصدي بود. ما از صداوسيما به اصرار مي‏خواستيم، بايد پاسخ ما هم در کنار آن باشد. مثلا دانش‏آموزي در رشته هنر مي‌گفت که قبول نشده. درست مي‌گفت، ولي تنها دو انتخاب کرده بود و ما هم اعلام کرديم؛ بنابراين به سازمان صداوسيما هم گفتيم که بايد يک گزارش تکميلي تهيه شود. ما همه تلاشمان را کرديم تا افرادي که اعتراض داشتند شناسايي کنيم. يکسري را تا لحظه گزارش شناسايي کرديم و اعلام نموديم و گفتيم و يکسري افراد هم پيدا نکرديم.. همه کامنت‌ها اين بود که رتبه حدود 300 مي‏گويد رتبه‌ام 300 و چرا قبول نشده است. همه اين افراد بعدا با سازمان تماس گرفتند و گفتند که منظورشان عدم قبولي در رشته مورد نظرشان بوده نه عدم قبولي مطلق. شما يک موقعي مي‌گوييد پزشکي اصفهان قبول نشده‌ام يک موقع مي‌گويد اصلا قبول نشده‌ام که اين صحبت‏ها از لحاظ مفهومي کاملا با هم فرق دارند. حتي به سازمان از يکسري مراجع گفتند که سازمان شکايت کند اما سازمان باتوجه به سياستهايش شکايت نکرد.

آن افرادي که مصاحبه کرده بودند، همه بدون استثنا از پذيرفته‌شدگان ما بودند. ما چهار نفر رتبه زير هزار کشوري داشتيم که قبول نشده بودند و با اطلاعاتي که داشتيم سه نفرشان را پيدا کرديم و مشکلشان را در کميسيون موارد خاص حل کرديم ولي يک نفر را متأسفانه هرچه تماس گرفتيم، پيدا نکرديم. هم اکنون نيز من حاضرم تک‌تک آن افراد را اينجا بياورم و به آنها ثابت کنم که مطلبي را که گفتند، درست نبوده است.

تابناک: چه کساني فشار مي‌آوردند که از اين افراد شکايت کنيد؟

خدايي: بهتر است حالا از اين بحث بگذريم، ولي ما اين سخنان اين افراد را نوعي تشويش اذهان عمومي مي‌دانيم. شما بگوييد که در رشته دلخواهم قبول نشده‌ام، نه اين‌که بگوييد اصلا قبول نشده‌ام. من به هر حال به عنوان يک مجري اميدوارم، تمامي مشکلات اين بحث به صورت کاملا کارشناسي و بدون هيچ قصد و غرضي، بررسي شود.