آیا نجفی می‌تواند مشکلات آموزش‌و پرورش را حل کند؟

گفت و گو با شهاب الدین غندالی

کد خبر: ۳۳۸۲۱۱

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۹۲ - ۰۱:۳۰

فارغ از مسایل حاشیه‌ای که درجلسه بررسی رای اعتماد دکتر محمدعلی نجفی، مطرح شد دو دغدغه اصلی همواره همراه وزارت آموزش و پرورش بوده است. یکی مساله دغدغه معیشت معلمان و جیب نیمه خالی این قشر زحمت‌کش و دیگری خروجی نظام پرورش وتربیت است که چه بخواهیم و چه نخواهیم در سالهای اخیر با افول مواجه بوده است.از همین رو با توجه به اینکه نجفی از گزینه‌هایی است که بعد دفاع روزگذشته توانست مجلس و نمایندگان را با خود همراه کند، به سراغ یکی از مدیران سابق آقای نجفی یعنی «شهاب الدین غندالی» رفتیم. او که دارای دکترای حقوق مدیریت در آموزش و پرورش است و مدتی نیز در زمان وزارت مرتضی حاجی، معاون وزیر آموزش و پرورش بوده، می گوید« من با تمام وزرای آموزش و پرورش بعد از انقلاب کار کرده ام از ویژگی های آقای نجفی جدای از تدین و اخلاق مداری، نظم و برنامه ریزی در امور است » در ادامه شما را به گفت و گوی تابناک با آقای « شهاب الدین غندالی» دعوت می کنم.

تابناک: حجم کمبودها و مشکلات در وزارت آموزش و پرورش به حدی است که بسیاری از نمایندگان و معلمان این سوال را دارند که آیا نجفی گزینه مناسبی برای این دوران بحرانی است؟ و آیا این تبحر را دارد که هم در بعد آموزشی و هم در بعد معیشتی فرهنگیان بتواند اقدام مثمر ثمری را صورت دهد؟

غندالی: آقای نجفی فردی مقید به مسائل اخلاقی و دینی هستند. من با تمام وزرای آموزش و پرورش بعد از انقلاب کار کرده‌ام از ویژگی های آقای نجفی جدای از تدین و اخلاق مداری، نظم و برنامه ریزی در امور است. وی فردی است که با برنامه کار می‌کند. شاهد گفته من نیز کتاب " 8 سال تلاش" است که در پایان وزارتش کارها و برنامه هایی را که انجام داده بود مدون کرد و در کنار آن نگاه خود به آینده و چشم انداز آموزش و پرورش را نیز مدون کرد و در قالب یک کتاب منتشر کرد. در سایر وزرا چنین عملکردی را نمی بینید. ضمن اینکه برنامه هایی که اجرا کرده است در نوع خود بی نظیر است برنامه ها و اهدافی که برای آینده ای که برای آینده دارد از پیش تعیین شده است و اینها در کنار نظم و تعصبی است که نسبت به کار و سازمان خود دارد.

مسائلی که برخی افراد در مورد وی عنوان می کنند جای تعجب دارد و بی انصافی است در مورد مدیری که در تاریخ آموزش و پرورش بانظم ترین و با برنامه ترین مدیر در ابعاد مختلف بوده، چه در زمینه تکریم معلمان و چه در زمینه مسائل تربیتی و اخلاقی که برای آن اهمیت ویژه قائل هستیم، چنین قضاوت شود. زنگ قران برای اولین بار در زمان آقای نجفی و توسط وی نواخته شد. توسعه اردوگاه های دانش آموزی و کانون های تربیتی و .. از جمله اقدامات تربیتی بود که در زمان مدیریت آقای نجفی  انجام شد. وی نهایت تلاش را در دوره خود داشت و در دوران موفقی را پشت سر گذاشت.

تابناک: یکی از دغدغه‌های اصلی در حوزه آموزش و پرورش مشکلات عدیده معیشتی معلمان و بعضا دو یا سه شغله بودن آموزگارانی است که تربیت و تعلیم فرزندان این مرز و بوم در دست آنهاست. همیشه همه دولتها شعار حمایت از حقوق معلمان کرده انداما به استناد اظهارات فعالان فرهنگی و معلمان متاسفانه تاکنون عملکرد نتیجه بخشی در این حوزه ندیده‌ایم. چه تضمینی است که سخنان آقای نجفی شعاری بیش نباشد؟

غندالی: معیشت فرهنگیان یکی از موضوعات و محورهای برنامه های آقای نجفی بوده و هست. حقوق فرهنگیان باید افزایش یابد اما افزایش حقوق ها همیشه همراه با افزایش تورم بوده است و با کاهش قدرت خرید ثمرات افزایش حقوق از بین می رود و نتیجه‌ای ایجاد نمی کند. آقای نجفی برای حل این مشکل دستور تشکیل صندوق ذخیره فرهنگیان را داد و به اجرا درآمد. مکانیسم آن اینگونه بود که 5 درصد حقوق معلمان کسرمی شد و 5 درصد نیز دولت کمک می کرد و این مبلغ از طرف صندوق به شرکتهایی داده می شد تا با این سرمایه کار کنند و سودش کمکی بود به معلمان. اینگونه کارها و اقدامات باعث افزایش تورم نمی شود و معلمان توانمند می شوند اما متاسفانه این صندوق تاکنون نتوانسته است در جهت اهداف اولیه خود فعال باشد و از برنامه های آقای نجفی این است که صندوق ذخیره فرهنگیان را در مسیری بیاورد که کمکی به معلمان باشد و به طور غیرمستقیم قدرت خرید آنها را افزایش دهد.

نکته بعد بحث بیمه است. اگر بتوان بیمه فرهنگیان را به گونه ای سامان داد که سهم هزینه های درمان از سبد هزینه خانوار فرهنگیان کاهش پیدا کند میزان زیادی از مشکلات معیشتی فرهنگیان کم خواهد شد و آنان می تواند این هزینه را در سایر بخشها هزینه کند. آقای نجفی برنامه تاسیس درمانگاه و بیمارستان فرهنگیان را در همین راستا دنبال کرد تا هزینه معلمان کاهش یابد و یکی از برنامه های آینده نیز توجه به همین موضوع است تا دغدغه معلمان کاهش یابد و معلمان با خیالی آسوده تر به کار بپردازند.

تابناک: دلیل اصرار آقای نجفی بر برنامه های دوره هایی که خود وزیر آموزش و پرورش داشتند، چیست؟

غندالی: از اهداف و برنامه‌های آقای نجفی یکی ادامه برنامه های گذشته است چون اهداف آن برنامه ها همچنان تحقق پیدا نکرده است به این دلیل که دوستانی که پس از آقای نجفی آمدند نسبت به موضوع توجیه نبودند و چون بر این عقیده‌ایم که برنامه‌های گذشته به اهدافی که موردنظر بود دست نیافته است به دنبال این هستیم که این برنامه ها را به اهداف تعیین شده نزدیک کنیم تا معلمان مشکل کمتری داشته باشند.

تابناک: یکی از سوالاتی که مطرح است عدم توجه و اعتقاد آقای نجفی به مراکز تربیت معلم است. آیا آقای نجفی برنامه‌ای برای تقابل با آموزش ضمن خدمت یا آموزش در بدو خدمت در قالب مراکز تربیت معلم در دستور کار دارد؟

غندالی: خیر، در واقع دقیقا مخالف این نظر است. در مورد سطح علمی معلمان و همچنین افزایش شان و جایگاه معلمان و برنامه دولت در این زمینه نیزمی توان به توجه خاص به ارتقا سطح علمی معلمان و توجه به آموزش نیروی انسانی در دوره ایشان اشاره کرد. آقای نجفی به ادامه تحصیل معلمان در دانشگاه اعتقاد خاصی دارد و به دنبال این بوده اند که زمینه این کار را فراهم کنند و نهایتا در سال 75 پیش بینی شد که دانشگاه فرهنگیان تاسیس شود.

توسعه مناطق آموزش و پرورش تحت نظر دانشگاه فرهنگیان و باعنوان پردیس های دانشگاه فرهنگیان از برنامه های دوره جدید است که هم تربیت معلم ها تقویت شود و هم به گونه دانشگاه فرهنگیان نقش ایفا کند و فرهنگیان بتوانند ادامه تحصیل دهند و رشد علمی داشته باشند.

ما معتقدیم که ورود به آموزش و پرورش باید با لیسانس باشد و پس از آن در دانشگاه فرهنگیان 2 سال دوره مهارت آموزی معلمی را داده شود و این دوره یک مقطع تحصیلی بالاتر تلقی شود و مراکز تربیت معلم به عنوان مراکزی باشند که معلمان این دوره دو ساله مهارت آموزی را در آنجا طی کنند. در برنامه های آتی پیش بینی شده است که مراکز تربیت معلم و دانشگاه فرهنگیان به گونه ای سامان پیدا کنند و در مسیری حرکت کند که معلم از جهت افزایش دانش تخصصی و دانش روز دچار کمبود نباشد.

تابناک: همانگونه که شما هم مستحضرید، رکن آموزش و پرورش در کشور، خروجی سیستم یعنی دانش آموزانی است که در مدارس این کشور تربیت می شوند. اما در سالهای اخیر به نظر می رسد، سیستم معلم و دانش آموز با اخلال مواجه شده است و به گونه ای نظام آموزشی پیش رفته است که رابطه مقدس «استاد و شاگردی» کمرنگ شده و عملا به معلم به عنوان یک کارمند در مقابل ارباب رجوع  نگریسته می‌شود. برای این مساله چه برنامه ای وجود دارد؟

غندالی: دانش آموز در آموزش و پرورش اصل است و تمام تلاش ما برای دانش آموزان و تربیت نسل آینده است. به هر حال تا معلم شان و جایگاه واقعی خود را نداشته باشد نمی تواند نسل آینده کشور را پرورش دهد. معلم باید این توانمندی را داشته باشد که دانش آموزان را بر اساس نیازهای کشور تربیت کند و آن را برای ورود به جامعه و پذیرش مسئولیت به عنوان یک نیروی متعهد و ارزشی و توانمند آماده کند و پیش از این خود معلمان باید این توانمندی ها را داشته باشند.

لذا توجه به معلمان از نظر دانش و شخصیت و کرامت باید اصل باشد. مانند وضو است که به خودی خود واجب نیست اما زمانی که مقدمه امر واجبی مانند نماز می شود واجب می شود. تربیت معلم و افزایش کرامت و شخصیت معلم برای آماده کردن نسل آینده واجب است و آموزش و پرورش باید به این امور توجه کند. آقای نجفی در این زمینه نگاهی مثبت دارد و بر این موضوع که معلمان از لحاظ درک، شخصیت و دانش و توانمندی و مهارت  توانمندی لازم را کسب کنند، تاکید دارد.

ما معلمان معتقدیم و بر این موضوع باور داریم که آقای نجفی فردی توانمند است و توانمندی و تجربه و شناخت وی نسبت به آموزش و پرورش می تواند آموزش و پرورش را دچار تحول کند و با سرعت بیشتری به سمت پیشرفت و تعالی سوق دهد. مسائل و مشکلات بسیاری وجود دارد که باید به آنها پرداخته شود اما این توانمندی در وی وجود دارد که این مشکلات را حل کند تا آنچه در شان نظام جمهوری اسلامی است تحقق یابد و دانش آموزان بر اساس ارزش ها و اموزه های دینی تربیت شوند.

بسیاری از نمایندگان مجلس آموزش و پرورشی هستند و به آقای نجفی رای خواهند داد و وی وارد صحنه آموزش و پرورش خواهد شد. بیش از 80 درصد فرهنگیان منتظر ورود آقای نجفی به آموزش و پرورش هستند و با شوق و ذوق منتظر رای مجلس به وی هستند و از این موضوع استقبال می کنند و امیدواریم این مهم محقق شود و پاسخ شایسته‌ای به خواست معلمان داده شود.