حاشیه خلیج‌فارس، سهم ایران را در اوپک می‌قاپد!

در حالی که درآمد نفتی اوپک در سال ۲۰۱۲ ‌افزایشی بیش از ۹ درصد داشته و ‌رکورد تاریخی دیگری بر جای گذاشته است، کشورهای حاشیه خلیج‌فارس با استفاده از فرصت تحریم ایران، سهم خود از این درآمد را افزایش داده‌اند و در عین حال، سهم درآمدی ایران نسبت به سال گذشته با کاهشی اساسی روبه‌رو شده است.

کد خبر: ۳۳۵۲۸۰

تاریخ: ۰۸ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۲:۳۲

به گزارش «تابناک»، درآمد کل سازمان کشورهای صادر کننده نفت در سال ۲۰۱۲ به‌ رکورد جدیدی دست یافته ‌و این در حالی است که درآمد برخی از اعضا به شکل محسوسی کاهش یافته و در عین حال، نیازهای بودجه‌ای متفاوت منجر به عمیق شدن شکاف بین کشورهایی که از بهای بالای نفت سود برده و آنهایی که از این قافله عقب مانده‌اند، شده است.

و این گونه بود که بیش از همه، باعث آن شد که سال گذشته، اوپک به دنبال بازبینی میزان تولید خود پس از پنج سال و بررسی کاهش آن بیفتد.

گزارش سالیانه اوپک که به تازگی منتشر شده، یادآور شده است که درآمدهای صادرات نفتی این سازمان‌، شامل نفت، گاز طبیعی و مشتقات پالایشگاهی نفتی، با افزایشی ۹.‌۲ درصدی به ۱.‌۲۶۱ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۲ رسیده ‌که در مقایسه با سال گذشته ـ که این درآمد برابر با ۱.‌۱۵۵ تریلیون دلار بود‌ ـ ‌رکورد جدیدی به شمار می‌رود.

بنابراین، با توجه به آمار این گزارش، مشخص است که کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس بیشترین سود را از این درآمد داشته و از شکاف پدید آمده به دلیل تحریم‌های ایران بیشترین سود را برده‌اند؛ برای نمونه، بنا بر آمار این گزارش، در حالی که درآمدهای عربستان سعودی در این سال شاهد افزایش ۶ درصدی بوده، درآمد نفتی ایران نزدیک ۱۲ درصد کاهش داشته است.

همچنین بر پایه این گزارش مشخص می‌شود که کاهش صادرات برخی از اعضا به شدت بر وضعیت مالی آن‌ها تأثیر گذاشته است. چندی پیش نیز در گزارشی که آپیکورپ به همراه شرکت سرمایه گذاری نفتی عرب ـ که هر دو توسط صادرکنندگان عرب اوپک بنیان نهاده شده، منتشر کردند، بر این اشاره شده بود که ایران برای متعادل کردن بودجه خود در سال ۲۰۱۳ به نفتی برابر با ۱۴۴ دلار در هر بشکه نیازمند است، در حالی که این رقم برای سال پیش، برابر با ۱۲۷ دلار در هر بشکه بوده است.

این در حالی است که همین آمار در خصوص عربستان سعودی، حاکی از آن است که رقم تعادلی برای عربستان در سال ۲۰۱۳، ۴ دلار افزایش یافته و از ۹۴ دلار در سال قبل به ۹۸ دلار در سال جدید رسیده است.

در همین رابطه علی الساوی مشاور ارشد آپیکورپ گفته است که این شکاف عمیق بین نیازهای بودجه‌ای دولت‌های عضو اوپک حاکی از آن است که باید در توان این سازمان به عنوان یک سازمان هماهنگ و یکدست کننده تجدید نظر کرد. به باور وی کشورهایی که بودجه سالانه آن‌ها نیازمند قیمتی بالا‌تر برای هر بشکه نفت است، تلاش خواهند که طرف‌های دیگر را متقاعد به کاهش سقف تولید این سازمان کنند.

بنا بر این گزارش، هم‌اکنون سقف تولید اوپک ۳۰ میلیون بشکه در روز در نظر گرفته شده است؛ اما نمایندگان کشورهای عضو بر این باورند که به دلیل پیش بینی کاهش تقاضای جهانی در سال آینده، این میزان باید کاهش پیدا کند.

در همین حال، وضعیت تولید نفت ایران در اوپک نیز یکی از مسائلی است که وضعیت تراز بودجه‌ای کشور را در عین حال که رقبای حاشیه خلیج فارس در حال افزایش سهم درآمدی خود هستند، به شدت به چالش کشیده است.

بنا بر آمار موجود، هم‌اکنون نفت ایران نزدیک ۱۰۵ تا ۱۰۷ دلار در هر بشکه به فروش می‌رسد و چنانچه تحلیل آپیکورپ درست باشد، فاصله‌ای تقریبا ۴۰ دلاری در هر بشکه نفت برای متعادل سازی بودجه کشور را می‌بینیم.

این در حالی است که میزان فروش پیش بینی شده در بودجه سال ۹۲ یعنی حداقل ۱.‌۳ میلیون بشکه در روز محقق شود.

علی مروی، نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌وگو با تابناک، ضمن اشاره به وابستگی ایران به نفت در بودجه گفت: در طول تاریخ بودجه نویسی ایران، تنها دو سال بودجه بدون نفت نوشته شده است. امسال به دلیل تحریم تا حد زیادی کاهش وابستگی به بودجه در دستور کار قرار گرفته است.

وی در پاسخ به این که هم‌اکنون وضعیت صادرات نفت کشور ‌چگونه است، گفت: در حال حاضر میزان پیش بینی شده برای صادرات نفت در بوده ۹۲ محقق شده است و ایران روزانه ۱.‌۳ میلیون بشکه نفت صادراتی را وارد بازار جهانی می‌کند.

وی اشاره کرد: البته در این میان مسلما مشکلاتی بر سر راه صادرات نفت کشور وجود دارد و تحریم کنندگان فروش نفت ایران را با چالش مواجه می‌کنند؛ اما اکنون میزان تعیین شده در بودجه برای صادرات و فروش نفت، رعایت می‌شود.

‌این در حالی است که قرار است روز چهارشنبه یا پنجشنبه مجلس ایالات متحده طرح تحریم کامل فروش نفت ایران را به ‌رأی گذارد که بنا بر گزارش‌های ۳۷۴ تن از مجموع ۴۳۵ نماینده مجلس ایالات متحده، پیش از این، این طرح را امضا کرده‌اند.

گفتنی است، بر پایه این طرح دولت آمریکا موظف می‌شود ‌تا سال ۲۰۱۴ با ‌تدابیر لازم، میزان فروش و صادرات نفت ایران را از ۱.‌۲۵ میلیون بشکه فعلی به ۲۵۰ هزار بشکه در روز کاهش دهد.