از پيروزي مقاومت تا درس‌هايي براي ديپلماسي ما

محمد قادري

کد خبر: ۳۳۴۷۶

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۳۸۷ - ۱۸:۵۴

پس از 23 روز از مقاومت قهرمانانه حماس و مردم مظلوم غزه در برابر تهاجم بي‌رحمانه رژيم صهيونيستي، سرانجام وعده الهي تحقق يافت و ارتش صهيونيستي با زبوني و اعتراف به شکست در رسيدن به اهداف از پيش تعيين شده‏اش، از ديروز با اعلام يک آتش‏بس شکننده، شروع به عقب‏نشيني زميني کرد و اکنون نيز در حال بازگرداندن نيروهاي خود به بيرون از مرزهاي غزه است.

در جريان اين تهاجم گسترده و غير انساني که با نام عمليات «سرب داغ» از سوي کابينه اولمرت آغاز شد، هرچند تلفات جاني و خسارات مالي سنگين و فراواني به مسلمانان غزه وارد آمد، لکن رشادت‏ها و باورهای مستحکم سران حماس و گروه‏هاي مقاومت فلسطيني به یاری خدا، سرانجام پيروزي غرورآفرين آنها را به دنبال داشت و همان‌گونه که پيش‏بيني مي‌شد، بار ديگر هيمنه پوشالين اسرائيل را شکست و با تحميل 99 کشته و 411 زخمي ـ البته به روايت ديگري 256 کشته و 1372 زخمي ـ آن را تحقير کرد و اين مسأله تا جايي ادامه پيدا کرد که الجزيره در گزارشي بيان داشت گروه‏هاي مقاومت با اعلام توقف عمليات تلافي جويانه خود، به رژيم صهيونيستي يک هفته مهلت دادند تا نظاميان متجاوز خود را از نوار غزه بیرون کند.

همچنين نشانه‌هاي ديگر شکست رژيم صهيونيستي در جنگ نابرابر عليه مقاومت و مردم غزه، شب گذشته در سخنان ايهود اولمرت، نخست‏وزير اين رژيم نمايان شد. او گفت که در تلاش است تا آنچه را در صحنه جنگ و حملات وحشيانه خود عليه غزه به دست نياورده است، در صحنه سياسي با ايفاي نقش محوري مصر و کشورهاي غربي و برخي کشورهاي عربي و ابومازن، رئيس سابق تشکيلات خودگردان فلسطين محقق کند؛ ضمن آنکه اين شکست، بازتاب‏هاي بسیاري نيز در درون سرزمين‏هاي اشغالي داشته است.

اظهارات «دورون روزينبلم»، پژوهشگر و نويسنده اسرائيلي در مقاله‌اي در روزنامه «هاآرتص» اين گونه بود که جنگ غزه هزينه بسيار هنگفتي داشت و خسارت‏هایي به حكومت وارد آورد كه جبران شدنی نيست و يا اينکه جنگ اخير غزه، خسارت‏هاي سنگيني به اسرائيل وارد آورد، به گونه‌اي كه ديگر بازسازي چهره این رژیم در ميان ملت‏ها غيرممكن است و این خود شاهدي بر همين مدعاست.

در واقع، اين شکست ناپذيري مردم غزه و دولت مردمي حماس، بيش از آنکه مرهون جنگ‏افزارها و ابزارآلات نظامي گروه‏هاي مقاومت باشد، بدون شک، مرهون روحيه مقاومت و شهادت طلبي جوانان مؤمن و مسلماني است که دادن جان خويش را بر زندگي ذلت‏بار و سازشکارانه زیر سلطه صهيونيست‏ها ترجيح داده و با اميد به وعده یاری خدا در راه حفاظت از دين و سرزمين خويش گام برداشتند.

اين عرصه اما روي ديگري هم داشت که در آن، دولت‌ها و ملت‌هاي جهان و به ویژه جهان اسلام هر يک به نوعي امتحان خويش را پس داده و در همراهي کردن یا نکردن مظلومان غزه، وجهه خود را بيش از پيش نمايان کردند. در ميان کشورهاي اسلامي و عربي، هرچند تقريباً بیشتر مردم از مردم غزه دفاع و پشتيباني گسترده کردند و با راهپيمایي‏ها و کمک‏هاي مادي، حضور پررنگ و تأثيرگذاري در اين میدان داشتند، اما اين مسأله درباره دولت‏هاي اسلامي و عربي به گونه‌اي ديگر بود؛ چنانچه حمايت عريان و بي پرده حکام مصر، عربستان و اردن از رژيم صهيونيستي در میدان‏های گوناگون سياسي ـ ديپلماتيک، اطلاعاتي، رسانه‌اي و مالي، چهره پلید و خائنانه اين مثلث شوم را به آزاديخواهان عالم نشان داد.

اين خيانت به مردم غزه و حمايت بي‏شایبه از اسرائيل، به اندازه‏ای روشن بود که «روني شاکيد»، تحليلگر روزنامه «يديعوت آحارونوت» در تحليل خود از اعلام آتش‏بس از سوي اولمرت، اين گونه بيان کرد: اعلام آتش‏بس با وجود خشم اولمرت، باراک، ليوني، مبارک و محمود عباس، حماس را به قدرت و ادامه حاکميت در غزه بازگرداند.

در اين سوي جبهه سياسي و ديپلماتيک، اما ديپلماسي فعال سران کشورهاي ترکيه، سوريه، لبنان و جمهوري اسلامي ايران و تلاش گسترده رسانه‌اي آنان در اين حوزه، اثرات فراواني در هموار کردن راه پيروزي حماس در پي داشت.
اما نکته مهمي که البته باید درباره تلاش‏هاي ديپلماتيک سران جمهوري اسلامي گفت، این که در کنار رفت و آمدهاي زياد و تشکيل نشست‏ها و ديدارهاي فراوان، عملاً آنچه از ايران به عنوان محور مبارزه عليه اسرائيل و صهيونيسم و حمايت از مظلومان فلسطيني انتظار مي‌رفت، آنچنان که بايد و شايد برآورده نشد، چرا که ايران از پس اين همه تکاپوي ديپلماتيک نتوانست طرحي کارساز و کارآمد براي پایان دادن به کشتار و خونريزي در غزه در اندیشد و بر آن مبنا حرکت و سازماندهي کند.

به بيان بهتر، در کنار موضعگيري دشمن‏افکن و شجاعانه مقام معظم رهبري، حمايت‏هاي گسترده اقشار گوناگون مردم در قالب راهپيمایي‏ها، برگزاري نشست‏ها و نمايشگاه‏هاي گوناگون، تلاش عظيم رسانه‌اي و تبليغاتي رسانه‌هاي داخلي و برون مرزي و تلاش گسترده حاکميت در میدان ديپلماسي، تلاش‏هاي گستره مجلس شوراي اسلامي و رياست آن در تشکيل تروئيکاي بين‏المجالس آسيايي و همچنين نشست کميته اجرايي بين‏المجالس اسلامي، بدون شک، جاي خالي يک طرح جامع و اقناع کننده در عرصه سياسي و ديپلماتيک، به گونه‌اي که بتواند با راضی کردن سران کشورهاي اسلامي و عربي براي حمايت از دولت قانوني حماس، در عرصه بين‏المللي نيز از طريق نهادهاي حقوقي، پيگير مسأله باشد و با فشار بر حاميان رژيم صهيونيستي، اين مسأله را پایان دهد، به روشني نمايان بود.

در این باره باید افزود که دستگاه ديپلماسي ايران، مي‌توانست با تأکيد بر سه محور پایان دادن به کشتار و نسل کشي مردم غزه، پایان دادن به اشغال و حضور نظامي ارتش اسرائيل در مرزهاي غزه و سرانجام پایان دادن به محاصره و بازگشايي مرزهاي غزه از سوي رژيم صهيونيستي طرحي را تدوين کرده و بنا بر همان و نیز با يک برنامه‏ريزي دقيق حرکت کند؛ ضمن آن که ايران اين توان را داشت که با دعوت از ديگر کشورهاي غير عربي ـ در هر پوششي ـ جبهه ديگري را براي فشار بر صهيونيست‌ها باز کند.
اما همه اینها در حالي است که طرح مصر و قطر در اين زمينه، گوي سبقت را از ما ربود و مانور به مراتب بهتري را در میدان ديپلماتيک به نمايش گذاشت.

نکته مهم ديگر اما تقابل جريان عربي همگام با اسرائيل و موضعگيري آن نسبت به ايران، در اين مسأله است که با بهره‏گيري از همين کم‏کاري صورت مي‌گيرد، به گونه‌اي که پس از تشکيل اجلاس دوحه که در آن ايران، ترکيه، سوريه، لبنان، قطر و نمايندگان حماس محوريت کار را بر عهده داشتند، اجلاس شرم الشيخ بدون حضور ايران و نمايندگان حماس و با حضور سران آلمان، انگليس، فرانسه، ايتاليا و ترکيه به دنبال حذف جمهوري اسلامي ايران از گردونه بازي است تا بلکه بتواند با اين بهانه که در نهايت صلح از کانال آنها صورت پذيرفته است، ملت‏هاي عرب را نسبت به عملکرد خائنانه خود در اين 22 روز توجيه کرده و در پايان نيز اين گونه القا نمايد که ايران با پشتيباني از حماس و تأکيد بر مقاومت، تنها آمار تلفات و کشته‌هاي مردم غزه را افزايش داده است، در حالي که سران عرب با همراهي تشکيلات خودگردان، آتش جنگ و خونريزي را فرونشانده و صلح و امنيت را به مردم منطقه و غزه هديه داده‌اند.