روانگردان‌ها، جايگزين اعتياد تزريقي در ايدز

دكتر مسعود مرداني، متخصص بيماري‌هاي عفوني و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در اين رابطه به همشهري اين طور توضيح مي‌دهد: متأسفانه در سال‌هاي اخير هنوز هم مهم‌ترين راه شايع انتقال ايدز در كشور ما استفاده از سرنگ مشترك در معتادان تزريقي است.

کد خبر: ۳۳۴۵۴

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۳۸۷ - ۰۸:۲۳

«براساس آمار جمع‌آوري شده از دانشگاه‌هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني سراسر كشور توسط وزارت بهداشت، در 3‌ماهه گذشته بيش از 560‌نفر به جمع مبتلايان به ايدز افزوده شده و 145‌نفر نيز در 3‌ماهه گذشته در اثر ابتلا به اين بيماري در‌گذشته‌اند.»

خبر قرباني شدن 145‌نفر از مبتلايان به بيماري ايدز در 3‌ماهه گذشته طي چند روز گذشته از سوي رسانه‌ها و خبرگزاري‌ها پخش شد و متعاقب آن نيز كارشناسان و مقامات صاحب‌نظر وزارت بهداشت در مورد افزايش روند ابتلا به ايدز در ايران و در 3‌ماهه اخير هشدارهايي دادند.

يكي از اين هشدارها هم مثل روال سابق اين بود: اعتياد تزريقي در كشور همچنان قرباني مي‌گيرد. اما طي همين روزهاي اخير و در ميان اين هشدارها، خبر جديدتري از زبان دكتر عباس صداقت، رئيس اداره ايدز وزارت بهداشت شنيده شد. خبر اين بود: داروهاي روانگردان عامل اصلي افزايش آمار ايدز در ايران است.

رئيس اداره ايدز وزارت بهداشت ضمن هشدار نسبت به استفاده برخي جوانان از داروهاي روانگردان گفته بود: اين داروها تهديد بزرگي در انتقال بيماري ايدز از طريق روابط جنسي است.اما اگرچه در ذهن اكثر اقشار جامعه، اعتياد تزريقي حرف اول را در ابتلا به اين بيماري مهلك مي‌زند، شايد جاي سؤال باشد كه داروهاي روانگردان در اين ميان چه نقشي را قرار است ايفا ‌كنند؟

روانگردان‌ها بيماري‌هاي مقاربتي را احيا مي‌كنند!

ولي طي اين سال‌ها به‌علت سهولت دسترسي به داروهاي روانگردان مثل آمفتامين‌ها و مت‌آمفتامين‌ها (شيشه)، داروهايي مثل اكستازي يا كراك (هروئين خالص كمپرس شده) ميزان ابتلا به ايدز، افزايش يافته است.

وي در ادامه تصريح مي‌كند: سيستم تهاجمي اين داروها در افرادي كه از آنها استفاده مي‌كنند، افزايش مي‌يابد؛ به‌طوري كه اين افراد مايل به برقراري رابطه جنسي هستند، علاوه بر اينكه بعد از استفاده از اين داروها ديگر رعايت هيچ‌گونه مسائل اخلاقي و استفاده از وسايل پيشگيري را نخواهند كرد.

وي با بيان اينكه حتي در خيلي از موارد تعداد شركاي جنسي هم در اين افراد كه عمدتا معتادان تزريقي هستند، افزايش مي‌يابد، خاطرنشان مي‌كند: البته اين اتفاق فقط مخصوص كشور ما نيست چون در ايالات متحده آمريكا هم اگرچه تا سال 2000 سيفليس از جمله بيماري‌هايي بود كه ديگر رو به فراموشي مي‌رفت ولي از سال 2004‌به‌دنبال استفاده از داروهاي روانگردان، اين بيماري باز هم سير صعودي پيدا كرد.

اين در حالي است كه دكتر صداقت نيز نسبت به استفاده برخي جوانان از داروهاي روانگردان هشدار داده و مي‌گويد: مصرف روانگردان‌ها باعث مي‌شود كه فعاليت جنسي افراد افزايش يابد در نتيجه آموزش‌هاي پيشگيري از ايدز هيچ تاثيري در چنين مواقعي ندارد.

اما در حالي كه به عقيده مسئولان وزارت بهداشت، اين وزارتخانه در كاهش موارد جديد ابتلا به ايدز به‌خصوص در ميان معتادان تزريقي موفق عمل كرده، دكتر مرداني معتقد است: ما در حال حاضر بيم اين مسئله را داريم كه داروهاي روانگردان جاي استفاده از سرنگ مشترك و اعتياد تزريقي را بگيرند و مهم‌ترين عامل در ابتلا به بيماري ايدز محسوب شوند و اين يعني فاجعه.

ايــن متــخصـص بيماري‌هاي عفوني معتقد است: سال‌هاي اخير به‌علت استفاده از برنامه راهبردي كشوري كنترل اعتياد تزريقي و استفاده از برنامه‌هاي كاهش آسيب به‌خصوص در زندان‌ها و آموزش عدم‌استفاده از سرنگ مشترك، موارد جديد ابتلا به ايدز در ميان معتادان تزريقي به حداقل رسيده است ولي متأسفانه همين افراد به‌دليل استفاده از داروهاي روانگردان در حال ابتلا به اين ويروس هستند.

به هيچ وجه موفق نبوديم!

«نبود كنترل و آموزش باعث افزايش آمار ايدز در 3 ماه گذشته شده است.»
اما اگرچه بنابر اظهارات رئيس اداره ايدز وزارت بهداشت، اين وزارتخانه در اجراي برنامه‌هاي كنترلي خوب عمل كرده است، رئيس مركز تحقيقات ايدز كشور، افزايش آمار مبتلايان به ايدز و اچ‌آي‌وي را ناشي از عدم‌كنترل اين بيماري مي‌داند.

دكتر مينو محرز در ارتباط با افزايش آمار مبتلايان به ايدز مي‌گويد: البته انتظاري جز اين نمي‌رود چون وقتي كنترل صورت نمي‌گيرد و آموزش را فراموش كرده‌ايم در نتيجه آمار ابتلا به اين بيماري افزايش مي‌يابد.

رئيس مركز تحقيقات ايدز كشور با عنوان اين مطلب كه در حال حاضر بيشترين راه شيوع بيماري ايدز از طريق تماس جنسي رخ مي‌دهد و با انتقاد از عدم‌آموزش مقابله با شيوع ايدز از طريق تماس جنسي خاطرنشان مي‌كند: متأسفانه رسانه‌ها از اين بحث غافل مانده‌اند و در خانواده‌ها، مدارس و... نيز هيچ آموزش و اطلاع‌رساني در زمينه انتقال بيماري از طريق جنسي صورت نمي‌گيرد. اين در حالي است كه به گفته دكتر مرداني هم هنوز اين آگاهي به خانواده‌ها داده نشده كه مواد‌مخدري مثل كراك و شيشه علاوه بر خاصيت اعتيادزايي مي‌توانند چه نقش مؤثري در ابتلا به ايدز از طريق رابطه جنسي پرخطر داشته باشند.

آخرين آمارهاي وزارت بهداشت

مقايسه ارقام ارسال شده از سوي روابط عمومي وزارت بهداشت، نشان مي‌دهد كه در 3 ماه گذشته 561 نفر به جمع مبتلايان به ايدز كشور افزوده شده است.

همچنين براساس آمار ارسال شده از سوي روابط عمومي وزارت بهداشت تا اول دي ماه 87 مجموعا 18هزار و 881 نفر مبتلا به HIV يعني افرادي كه ويروس ايدز وارد بدنشان شده، در كشور شناسايي شده‌اند كه 5/93‌درصد آنان را مردان و 5/6‌درصد را زنان تشكيل مي‌دهند.اين در حالي است كه براساس آمار ارائه شده از سوي وزارت بهداشت در نخستين روز مهرماه سال‌جاري 18‌هزار و 320‌نفر دچار اين عارضه شده‌اند.

بررسي تطبيقي اين آمارها حاكي از آن است كه طي 3‌ماه گذشته به‌طور متوسط ماهانه 187‌نفر به ويروسHIV مبتلا شده‌اند. اما براساس آمار منتشر شده از سوي وزارت بهداشت تا‌كنون هزار و 730‌نفر مبتلا به ايدز شناسايي شده و 2‌هزار و 945‌نفر از افراد مبتلا فوت كرده‌اند كه مقايسه اين آمار با آمار 3‌ماهه گذشته نشان‌دهنده مرگ 145‌نفر در اثر ابتلا به اين بيماري است.

پيش از اين رئيس گروه موضوعي ايدز و اچ‌آي وي سازمان ملل متحد در ايران با اشاره به اينكه آمار 80 هزار نفر مبتلا به ايدز در ايران رقم تخميني دولت و سازمان ملل در جهت تدوين برنامه‌هاست در دوازدهمين روز آذر ماه سال‌جاري گفته بود: تعداد مبتلايان به ايدز در ايران كه وجود آنها به ثبت رسيده 18‌هزار و 320‌نفر است.

براساس گزارش ارسالي وزارت بهداشت 6/39‌درصد از مبتلايان به HIV در گروه سني 25‌تا‌34‌سال قرار دارند كه بالاترين نسبت در بين گروه‌هاي سني را به‌خود اختصاص مي‌‌دهند.

همچنين علل ابتلا به HIV در بين كل مواردي كه از سال 1365 تا كنون در كشور به ثبت رسيده‌اند به‌ترتيب تزريق با وسايل مشترك در مصرف‌كنندگان مواد 3/69‌درصد، رابطه جنسي 8درصد، دريافت خون و فرآورده‌هاي خوني 3/1‌‌درصد و انتقال از مادر به كودك 6/0‌درصد بوده است.

همچنين راه انتقال در 8/20‌درصد از اين گروه نامشخص اعلام شده است. در مقايسه اين آمار با مواردي كه ابتلاي آنان در سال‌1387 گزارش شده است، اعتياد تزريقي 6/78‌درصد، برقراري روابط جنسي 8/11‌درصد و انتقال از مادر به كودك 6/0درصد را تشكيل داده است.

در 9‌درصد از موارد شناسايي شده در سال‌جاري هم راه انتقال، نامشخص بوده و هيچ مورد جديد ابتلا از راه خون و فراورده‌هاي خوني گزارش نشده است.