بيماري و روزه داري از نگاه پزشكان

کد خبر: ۳۳۱۴۹۰

تاریخ: ۲۲ تير ۱۳۹۲ - ۰۸:۰۰

ماه مبارك رمضان فرصتي است كه همه دوست دارند در بركت و رحمت گسترده آن شريك باشند، در اين ميان بيماران، سالمندان و افرادي كه وضعيت خاص فيزيولوژيكي دارند بايد براي روزه داري توصيه هاي پزشكي را مورد توجه قرار دهند.

به گزارش ايرنا، كارشناسان حوزه سلامت مي گويند، اگرچه نمي توان براي تمام بيماران مزمن يك حكم كلي صادر كرد و هر بيمار شرايط خاص خود را دارد، با اين وجود نكاتي در مورد هر بيماري وجود دارد كه مي تواند به تصميم گيري درست بيمار و پزشك كمك كند.

مرور اين نكات شايد چند فايده مهم داشته اول اينكه در هر شرايطي روزه گرفتن به صلاح فرد نيست و حتي از لحاظ شرعي نيز توصيه نمي شود و دوم اينكه مي توان با ايجاد برخي تنظيم ها در برنامه غذايي و دارويي و آگاهي از علائم هشدار در بسياري از بيماري ها روزه داري كرد.
يك كارشناس آموزش مركز مديريت حوادث و فوريت هاي پزشكي كشور در خصوص بيماران ديابتي و شرايط روزه داري آنها به خبرنگار اجتماعي ايرنا، گفت: بيماران ديابتي كه بدون انجام مشاوره با پزشك خود روزه مي گيرند در معرض خطر جدي افزايش درازمدت قند خون هستند.

آرزو دهقاني افزود: در محدوده طبيعي، قرار گرفتن قند خون بين ۷۰ تا ۱۲۰ ميلي گرم در دسي ليتر، هدف اصلي در درمان ديابت است واز طرف ديگر نوع تغذيه و بالطبع روزه داري مي تواند روي اين شاخص مهم سلامتي تاثير جدي بگذارد.

اين كارشناس آموزش اورژانس كشور اظهار داشت: قاعده كلي اين است افرادي كه با داروهاي خوراكي كاهنده قند خون يعني قرص هاي ضد قند قادر به كنترل قند خون خود درحد طبيعي هستند با رعايت شرايط خاص و اندازه گيري به موقع قند خون شان مي توانند با سلامت و اطمينان كافي در اين فريضه الهي شركت كنند، اما اين امر مستلزم آن است كه هر بيمار شرايط خود را با پزشك معتمد مطرح و از روزه داري خود مطمئن شود.

وي افزود: نخستين قدم براي روزه داري فرد مبتلا به بيماري ديابت اين است كه تجهيزات لازم براي اندازه گيري قند خون را در منزل داشته باشد چرا كه بدون پايش مداوم قند خون يا تخمين آن از طريق آزمايش ادرار نمي توان از ايمن بودن روزه داري اطمينان كافي داشت.

به گفته دهقاني، ميزان قند خون بيماران ديابتي روزه دار بايد قبل از سحر حداكثر ۱۲۰ ميلي گرم در دسي ليتر، دو ساعت بعداز سحر حداكثر ۱۶۰ ميلي گرم در دسي ليتر، بين ساعت ۱۳تا ۱۵ حداقل ۷۰ ميلي گرم در دسي ليتر، قبل از افطار حداكثر ۱۲۰ ميلي گرم در دسي ليتر و دو ساعت پس از افطار حداكثر ۱۶۰ ميلي گرم در دسي ليتر باشد.

وي يادآور شد: بيماران روزه دار در هنگام افطار قبل از خوردن هر غذايي، بايد قرص خود را خورده و پس از گذشت مدت زمان كوتاهي غذا خوردن را آغاز كنند.

وي در خصوص بيماران تحت درمان با انسولين گفت: از آنجا كه استفاده از اين دارو با احتمال بالاي افت قند خون همراه است، لازم است كه بيماران در فواصل نزديك به هم غذا بخورند به همين دليل روزه داري براي آنها توصيه نمي شود.

دهقاني ادامه داد: در ضمن اين دسته از بيماران، نمي توانند نوبت تزريق خود را مگر در موارد خاص و زير نظر مستقيم پزشك معالج حذف و يا جابه جا كنند.

دكتر محمد مقدري نيز با اشاره به شرايط روزه داري اين دسته از افراد به خبرنگار ايرنا، گفت: مطالعات نشان داده كه افزايش وزن يك خطر بالقوه براي بروز بيماري هاي قلبي است لذا روزه داري مي تواند با كم كردن عوامل خطر، به پيشگيري از بيماري هاي قلبي كمك كند.

اين پزشك عمومي افزود: در طول ماه مبارك رمضان، سطح هموسيستئين خون به مقدار مناسبي كاهش مي يابد و اين اثر در كنار كاهش ميزان چربي هاي خون و حتي تعديل وزن بدن در اين ماه، مي تواند سبب كنترل بيماري هاي قلبي - عروقي شود.

وي اظهار داشت: اما درباره افرادي كه مبتلا به بيماري هاي مختلف قلبي شده اند، چون بايد داروهاي خاص خود را راس ساعت مشخص مصرف كنند، ممكن است اجازه روزه داري به آنها داده نشود. چرا كه به دليل حساسيت اين بيماران به انواع استرس ها، حتي در معرض گرسنگي قرار گرفتن نيز براي شان مناسب نيست و در هر صورت مشاوره با پزشك تحت درمان الزامي بوده و اين بيماران نيز نبايد خودسرانه اقدام به روزه داري كنند.

اين پزشك درباره افراد داراي فشارخون، چربي و اوره بالا و شرايط روزه داري آنها، گفت: در صورتي كه بيمار بتواند بدون هيچ نوع عارضه اي داروهايش را در دو وعده سحري و افطار مصرف كند، محدوديتي در اين باره وجود ندارد.

مقدري اظهار داشت: مطالعات نشان مي دهد كه در طول روزه داري سطح كلسترول بد و تري گليسيريد كاهش چشمگيري پيدا كرده، ميزان كلسترول خوب بالا مي رود و تا حدودي فشار خون بالا تعديل مي شود، به همين دليل افراد با رعايت پرهيزهاي غذايي خود در دوران روزه داري مي توانند حتي به كنترل بيماري خود، تا حد زيادي كمك كنند.

وي يادآور شد: البته بيماراني كه اوره بالايي دارند، از اين امر مستثني هستند چرا كه امساك از غذا سطح اوره را در خون بالا مي برد و بنابر اين روزه داري و تحمل گرسنگي براي اين بيماران توصيه نمي شود.

دكتر احمدرضا شجيعي نيز با اشاره به بيماري هاي گوارشي در ميان روزه داران به خبرنگار ايرنا، گفت: بسياري از افراد به دليل اندكي ناراحتي گوارشي از روزه گرفتن اجتناب مي كنند در حالي كه با رعايت چند نكته تغذيه اي مي توان اين عوارض را به حداقل رساند.
وي افزود: به اين افراد توصيه مي شود از مصرف مواد غذايي سرخ كرده، پر از ادويه، روغن و شكر بالا پرهيز كنند.

وي اظهار داشت: از آنجا كه در هنگام روزه داري اسيديته معده بالا مي رود مصرف اين گونه مواد غذايي مي تواند احساس سنگيني در معده، ترش كردن و ديگر مشكلات گوارشي را به همراه داشته باشد در حاليكه مواد غذايي حاوي فيبر نظير ميوه و سبزيجات مي تواند از توليد بيش از اندازه اسيد در معده جلوگيري كند.

وي درباره افراد داراي زخم معده و اثني عشر، گفت: در بيماراني كه زخم فعال دارند يا پيش از اين دچار عوارض اين زخم ها، تنگي و خونريزي از معده و دستگاه گوارش شده اند، روزه گرفتن مخاطره آميز خواهد بود و نبايد روزه بگيرند و پيش از روزه داري بايد با پزشك خود مشورت كنند.

اين پزشك گفت: در مورد افراد دچار سوء هاضمه كه با عوارضي همچون ترش كردن، سوزش پشت جناغ همراه است و همچنين رفلاكس(بازگشت اسيد معده به مري) راههايي پيشنهاد مي شود كه با رعايت آنها به راحتي مي توان روزه گرفت.

وي افزود: اين افراد بايد در موقع افطار و سحر غذا كم بخورند و بلافاصله پس از افطار به حالت درازكش در نيايند و بعد از افطار سيگار نكشند.
وي تصريح كرد: همچنين افرادي كه دچار اين مشكلات هستند، بايد از خوردن غذاهاي پرچرب و ادويه دار، سس (بخصوص سس گوجه و آب گوجه)، مركبات، شكلات، ترشي ها و قهوه پرهيز كنند.
شجيعي اظهار داشت: مطالعات نشان داده براي افرادي كه دچار كوليت و يبوست شديد هستند، بيماري كه با عوارضي چون درد شكمي، احساس دفع (مدفوع شل يا سخت و تكه تكه) و تغيير در دفعات و قوام اجابت مزاج، نفخ زياد و گاه احساس پري همراه است، روزه داري زيان آور است.

وي با اشاره به ناقلان هپاتيت B گفت: افرادي كه ناقل هپاتيت B هستند نيز دسته ديگري از بيماران هستند كه بايد در مورد بي خطر بودن روزه توجه لازم را داشته باشند.

شجيعي خاطرنشان كرد: افرادي كه هپاتيت مزمن دارند كه به سيروز كبدي منجر شده نبايد روزه بگيرند زيرا كبد قادر به ساخت گلوكز از گليكوژن نيست.