درياچه اروميه كم‌كم از نفس مي‌افتد

کد خبر: ۳۳۱۲۷

تاریخ: ۲۸ دی ۱۳۸۷ - ۱۵:۰۷

در حالي كه بحران زيست‌محيطي درياچه اروميه به اوج خود رسيده و محافل گوناگون از وقوع فاجعه‌اي بزرگ خبر مي‌دهند، همچنان اين تالاب بخت برگشته از سوي نهادهاي گوناگون، مكاني براي تخليه پساب‌هاي خطرناك صنعتي است.

به نوشته «جام جم آنلاين»، پارك ملي درياچه اروميه كه به دليل ويژگي‌هاي منحصر به فرد خود در فهرست زيستگاه‌هاي جهاني يونسكو به ثبت رسيده، امروزه به مكاني براي جبران كاستي‌ها و ناكارآمدي برخي مديريت‌هاي منطقه‌اي تبديل شده است.

در اهميت اين درياچه همين بس كه بنا بر هشدار كارشناسان، هر گونه بحران زيست‌محيطي همچون خشك شدن آب درياچه، كل منطقه شمال غرب كشور را به شوره‌زاري خشك و بي‌آب و علف تبديل خواهد كرد. با اين شرايط تالاب بين‌المللي درياچه اروميه اين روزها به مكاني براي دفع پساب‌هاي خطرناك شيميايي كارخانجات تبديل شده است.

مجتمع صنعتي ياد شده بين شهرستان‌هاي مراغه و بناب از حدود پنج سال پيش فعاليت خود را آغاز كرده و محصول توليدي آن كربنات سديم (ماده اوليه صنايع شيشه، شوينده و كاغذ) است.

اين كارخانه علاوه بر مصرف حجم بسيار زياد آب شيرين، مقدار زيادي آمونياك و نمك به محيط زيست منطقه سرازير مي‌كند. بر پایه گزارش‌هاي محيط زيست، پساب‌هاي صادر شده از اين كارخانه در سال‌هاي پیش به دليل نبود تصفيه‌خانه و عدم ايزولاسيون حوضچه‌هاي تبخير، به آب‌هاي زيرزميني نفوذ كرده و بارها به زمين‌هاي كشاورزي منطقه آسيب وارد كرده است.

صدور پساب‌هاي خطرناك از سوي اين مجتمع به حدي جدي است كه فاطمه واعظ جوادي معاون رئيس‌جمهوري و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست نيز سال گذشته شخصا دستور پيگيري موضوع را صادر كرد.
وي ضمن تاكيد بر آلايندگي مجتمع ياد شده، مديركل محيط زيست آذربايجان شرقي را مامور تعطيلي اين واحد صنعتي كرد.

با اين حال، گرچه از گفته‌هاي رئيس سازمان حفاظت محيط زيست بيش از يك سال گذشته اما تاكنون نه تنها اقدامي مناسب براي رفع اين معضل صورت نگرفته بلكه راهكاري تاسف بار براي ادامه فعاليت كارخانه ياد شده ارائه شده است.

رئيس سازمان حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقي انتقال پساب اين كارخانه را به حاشيه درياچه اروميه، راهكار حل بحران زيست‌محيطي اين كارخانه عنوان كرد!
او يادآور شده است: برنامه‌ريزي براي تخليه پساب توليدي كارخانه ياد شده به حاشيه درياچه اروميه آغاز شده است.

رئيسي با اشاره به مشكلات به وجود آمده در زمين‌هاي كشاورزي مراغه و بناب بر اثر نفوذ پساب‌هاي كارخانه ياد شده مي‌گويد: با انتقال پساب اين كارخانه به حاشيه درياچه اروميه آثار سوء فعاليت اين كارخانه بر محيط زيست به كمترين حد ممكن خواهد رسيد. رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست آذربايجان شرقي درحالي از انتقال پساب‌هاي ياد شده به درياچه اروميه سخن مي‌گويد كه معلوم نيست پسماندهايي كه تا اين درجه خطرناك بوده و تاثيرات نامطلوبي بر زمين‌هاي زراعي داشته اند چه بلايي بر سر درياچه اروميه خواهند آورد. رئيس سازمان حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقي در خصوص آثار مخرب پساب‌هاي صنعتي اين كارخانه گفت: پساب اين كارخانه به دليل داشتن قابليت هدايت الكتريكي بالا به هنگام نفوذ به خاك آثار مخربي بر روي منابع آب‌هاي زيرزميني منطقه دارد.

كارخانه ياد شده به‌رغم تاكيد كارشناسان محيط زيست اقدامي در جهت ايزولاسيون حوضچه‌هاي تبخير انجام نداده بود و به همين جهت نيز پساب‌هاي ياد شده به سفره‌هاي زيرزميني نفوذ كرده و آب‌هاي منطقه را تحت تاثير قرار داده است.

از سوي ديگر فرماندار مراغه كه كارخانه مورد بحث در محدوده اين شهرستان قرار دارد، مي‌گويد: نمي‌توان به راحتي نسبت به تعطيلي يك كارخانه صنعتي بخش خصوصي حكم داد.

بهلول نعمتي كه خودش را موظف به دفاع از يك مجموعه اشتغالزا در محدوده شهرستان مراغه مي‌داند، مي‌گويد: اين مجموعه يكي از معدود مراكز توليد مواد اوليه صنايع شوينده و نيز صنعت شيشه در ايران بوده و تعطيلي آن موجب گراني چنين محصولاتي در كشور خواهد بود.

پساب‌هاي منتشر شده حاوي آمونياك و سرشار از نمك بوده و طي سال‌هاي گذشته بخش عمده زمين‌هاي منطقه را به كوير تبديل كرده است.
يك كارشناس محيط‌زيست در اين زمينه به مهر مي‌گويد: در مقايسه ميزان مصرف آب و نيز صدور پساب اين واحد با اشتغال 300 نفر بايد گفت مجتمع پتروشيمي تبريز با اشتغالزايي 5 هزار نفري روزانه با اين مقدار آب مصرفي، تنها 4800 متر مكعب پساب مي‌دهد.

ضياءالله اعزازي نماينده مردم بناب در مجلس نيز در اين باره مي‌گويد: در قرن بيست و يكم نبايد همه چيز را فداي توليد كرد، جوامع بشري توليد را براي رفاه مردم مي‌خواهند نه به قيمت تهديد محيط زيست و سلامتي افراد جامعه.

اعزازي با اشاره به اين‌كه شهرستان بناب از نظر ارتفاع، پايين‌تر از اين كارخانه قرار دارد، اظهار كرد: همه پساب‌هاي موجود در حوضچه‌هاي غيراصولي اين كارخانه در آبهاي زيرزميني شهرستان بناب نفوذ كرده است.