وقتی سران القاعده به جان هم می‌افتند

کد خبر: ۳۲۸۸۲۲

تاریخ: ۰۸ تير ۱۳۹۲ - ۱۵:۱۹

امتناع رهبر «جبهة النصرة»، از الحاق این گروه به شاخه القاعده در عراق و تشکیل سازمان تروریستی جدیدی به نام «امارت اسلامی در عراق و شام» باعث اختلاف شدید در بین سران القاعده شده است.

به گزارش خبرگزاری فارس، خبرگزاری «رویترز» از تعمیق شکاف‌ها و اختلافات بین گروه‌های سلفی جهادی در سوریه و عناصر مسلح وابسته به سازمان تروریستی «القاعده» در عراق خبر می‌دهد و تاکید می‌کند، این اختلافات چنان عمیق شده که هر آن احتمال وقوع درگیری‌های مسلحانه شدید و سخت بین این گروه‌ها وجود دارد، درگیری‌هایی که باید آن را بسیار شدیدتر از درگیری این گروه‌ها با نظام سوریه به شمار آورد.

ریشه این اختلافات را باید در امتناع «ابو محمد الجولانی»، رهبر گروه «جبهة النصرة» که از جمله گروه‌های تروریستی بسیار فعال در سوریه به شمار می‌آید، از الحاق گروه خود به «امارت اسلامی عراق»، شاخه سازمان القاعده در عراق و تشکیل سازمان تروریستی جدیدی به نام «امارت اسلامی در عراق و شام» ملاحظه کرد.

این امتناع الجولانی زمینه‌ساز افزایش شکاف‌ها و عمیق‌تر شدن اختلافات جبهه النصره با «ابو بکر البغدادی»، رهبر امارت اسلامی عراق شد. چون در حالی‌که ابوبکر البغدادی بر ادامه مبارزه با نظام سوریه به عنوان رهبر القاعده در سوریه و عراق پافشاری می‌کرد و اوامر و دستورات «ایمن الظواهری»، رهبر سازمان القاعده را نادیده می‌گرفت، الجولانی ضمن اعلام وفاداری به الظواهری از اوامر ابو بکر البغدادی سرپیچی می‌کرد تا تشدید اختلافات البغدادی و الجولانی دو گروه القاعده را به رویارویی مسلحانه سوق دهد.

در این ارتباط یکی از سرکردگان ارشد جبهه النصره که بر روابط جبهه النصره سوریه و امارت اسلامی عراق اشراف و اطلاع کامل دارد، درباره تداوم تنش بین این دو گروه وابسته به سازمان القاعده می‌گوید: تنش بین جبهه النصره سوریه و امارت اسلامی عراق به نقطه اوج خود رسیده و دو طرف خود را ذی‌حق می‌بینند و همین موجب می‌شود تا احتمال درگیری مسلحانه بین دو طرف هر روز بیش از گذشته افزایش یابد و وقوع چنین امری بسیار نکوهیده و ناپسند است.

بحران سی ماهه‌ای که در سوریه جریان دارد، موجب شده تا عناصری از کشورهای بیگانه به دو گروه جبهه النصره سوریه و امارت اسلامی عراق ملحق شوند.

تلاش‌های «ابو بکر البغدادی»، رهبر امارت اسلامی عراق یا همان شاخه القاعده در سوریه برای متحد و یکپارچه کردن این سازمان با گروه «جبهه النصره» که شاخه سازمان القاعده در سوریه به شمار می‌آید، در زمان حساس و نامناسبی انجام شد و نه تنها موجب اتحاد این دو گروه تروریستی نشد، بلکه موجب بروز اختلافاتی بین آنها شد که هر روز بُعد جدید و به عمق آن بیش از پیش افزوده می‌شود. این درحالی است که در این شرایط برخی از کشورهای غربی نیز از این گروه‌های تروریستی تندرو روی گردان شده و ارسال هرگونه سلاح به آنها را منع کرده‌اند.

در آوریل گذشته ابو بکر البغدادی خبر از تلفیق و ادغام امارت اسلامی عراق با جبهه النصره سوریه را داد که مسئول اغلب حملات تروریستی خونین علیه ارتش سوریه و مردم بی‌دفاع این کشور بود.

این اقدام یکجانبه به جای اینکه این دو گروه را متحد و یکپارچه کند، موجب روی شدن اختلافات و تشدید آنها بین رهبران دو گروه شد، به ویژه این موضوع با مخالفت رهبران جبهه النصره مواجه شد که تصور می‌کردند، این اقدام امارت اسلامی عراق تلاشی از سوی البغدادی برای اعمال سیطره مطلق خود و گروهش بر جبهه النصره است، این در حالی است که این اقدام البغدادی با مخالفت ایمن الظواهری نیز همراه شده بود که از البغدادی خواسته بود، برای دامن نزدن به اختلافات فیما بین و رو شدن آن آنها اقدام اتحاد و یکپارچگی را متوقف کند.

اما البغدادی توصیه‌های الظواهری که رهبری سازمان القاعده از زمان مرگ «اسامه بن لادن» در سال 2011 تاکنون برعهده دارد، را نادیده گرفت و در پاسخ به الظواهری گفت که «امارت اسلامی عراق و شام تا زمانی که خون در رگ‌های ما جریان داشته باشد، برقرار خواهد بود و از این اتحاد و یکپارچگی چشم پوشی نخواهیم کرد.

این مخالفت البغدادی بر جبهه النصره گران آمد و موجب شد تا یکی از مسئولان این جبهه در واکنش به این اقدام رهبر امارت اسلامی عراق بگوید که البغدادی با رد خواست الظواهری دیگر برادر ما در سازمان القاعده به شمار نمی‌آید و تشکیل جبهه‌ای به نام «امارت اسلامی عراق و بلاد شام» جبهه‌ای غیر مشروع است.

همچنین یک منبع نزدیک به ابو محمد الجولانی، رهبر جبهه النصره در این ارتباط گفت که مخالفت البغدادی با الظواهری برای ما به عنوان عناصر جبهه النصره گزینه‌ای جز رویارویی و مقابله با البغدادی نمی‌گذارد، مگر اینکه الظواهری خود با البغدادی و گروهش برخورد کند، اما درحال حاضر دستور این است که این موضوعات و قضایا نادیده انگاشته شود، اما اگر البغدادی به نحوی در سوریه تعامل کند که به منافع النصره آسیب برساند، با استفاده از زور و قدرت او و گروهش را از سوریه بیرون خواهیم کرد.

با وجود این تهدید به نظر می‌رسد، عناصر جبهه النصره در حال حاضر در موضعی نیستند که بتوانند به مقابله با نیروهای البغدادی بپردازند و آنها هم اکنون نیازمند متحد کردن صفوف خود و یافتن هم پیمانان و متحدانی برای النصره میان دیگر عناصر مسلح سوری و غیر سوری فعال در سوریه هستند.

یکی از سرکردگان گروه‌های تروریستی وابسته به جبهه النصره در استان «ادلب» در شمال غربی سوریه درباره اختلافات سازمان القاعده در سوریه و عراق می‌گوید: در صورتی که هم اکنون بین دو طرف درگیری روی دهد، عناصر البغدادی خواهند توانست بر عناصر النصره پیروز شوند.

وی در ادامه می‌افزاید: این تلفیق و پس از آن تقسیم و اختلاف جبهه النصره را تضعیف کرد و این نه تنها برای الجولانی بلکه هر فرد دیگری که جای وی باشد، احیای مجدد النصره را بسیار سخت می‌کند.

این واکنش‌های الجولانی و گروهش جبهه النصره، البغدادی و نیروهایش که اکثر آنها را عناصر بیگانه و خارجی تشکیل می‌دهند، را به مصادره سلاح‌های جبهه النصره و عدم ارسال سلاح برای گروه‌های وابسته به این جبهه و تهدید آنها واداشت و به همین دلیل بسیاری از عناصر جبهه النصره ترجیح دادن با جدا شدن از آن به خانه‌های خود باز گردند یا به دیگر گروه‌های سلفی جهادی فعال در سوریه ملحق شوند.

اما یکی از منابع نزدیک به الجولانی در این ارتباط گفت: با توجه به اینکه اکثر عناصر وابسته به البغدادی را افراد غیر سوری تشکیل می‌دهند، به همین دلیل آنها در میان سلفی‌های جهادی در سوریه منزوی خواهند شد، آنها بیش از آنکه به سرنگونی نظام در سوریه توجه داشته باشند، به تشکیل امارت اسلامی در سوریه توجه دارند.

نارضایتی از عناصر البغدادی در سوریه یادآور خط مشی و عملکرد سازمان القاعده در عراق بود که موجب بروز نفرت از آنها میان بسیاری از عناصر مسلح اهل سنت در عراق هنگام اشغال عراق توسط نظامیان آمریکایی شد و اگر چنین نفرتی در سوریه هم از عناصر البغدادی شکل گیرد، دیگر گروه‌های مسلح سلفی جهادی فعال در سوریه را تشویق می‌کند تا در کنار النصره به مقابله با گروه البغدادی بپردازد.

این منبع نزدیک به الجولانی در ادامه می‌گوید: البغدادی و کسانی‌که به اندیشه‌ها و دیدگاه‌هایش باور دارند، اغلب از عناصر بیگانه هستند و به صورت مستقل در سوریه فعالیت می‌کنند.

وی در ادامه می‌افزاید: النصره دوباره وارد عمل می‌شود و الجولانی بار دیگر به فرماندهان گروه‌های تروریستی وابسته به النصره دستور داده تا عملیات‌های مسلحانه خود را بار دیگر از سر گیرند.

با وجودی‌که جبهه النصره نفوذ خود در برابر عناصر البغدادی در مناطق شمالی سوریه و به ویژه استان‌های حلب و رقه را از دست داد، با این حال جبهه النصره سعی می‌کند، در جنوب سوریه مانند استان «درعا» که در نزدیکی مرزهای اردن قرار دارد، فعال است. اگرچه قدرتمند شدن جبهه النصره در سوریه کمک‌های نظامی کشورهای غربی از گروه‌های مسلح در سوریه را پیچیده‌تر و با مشکلات بیشتر مواجه خواهد کرد، چون این کشورها خواهان افتادن کمک‌های تسلیحاتی و نظامی خود به دست گروه‌های وابسته به جبهه النصره نیستند.

آمریکا از جمله کشورهایی بود که در مسلح کردن گروه‌های تروریستی در سوریه تردید داشت، چون می‌ترسید، مبادا این سلاح‌ها به دست گروه‌های سلفی جهادی همچون جبهه النصره برسد که از جمله گروه‌های مخالف غرب هستند، اما پس از موفقیت‌هایی که ارتش سوریه اطراف دمشق و در نزدیکی مرزهای لبنان به دست آورد، سرانجام واشنگتن تصمیم گرفت که کمک‌های نظامی خود به این گروه‌ها را افزایش دهد.

یکی از سرکردگان ارشد جبهه النصره در دمشق می‌گوید که جبهه النصره بر این باور است که این سرزمین و کشور آنهاست و آنها حق دارند که رهبری نبردها و مبارزات در آن را به دست داشته باشند.

با وجود تمام آنچه گذشت، منابع نزدیک به سازمان القاعده که از افکار و اندیشه‌های این سازمان مطلع و آگاه هستند، می‌گویند: تلاش البغدادی برای تلفیق دو شاخه سازمان القاعده در سوریه و عراق تعارض و تناقضی با دیدگاه‌های الظواهری ندارد که سلسله مراتب هرمی در سازمان اعتقاد دارد و براین باور است، این سلسله مراتب زمینه را برای شکل‌گیری امارت اسلامی قدرتمند وابسته به سازمان القاعده هموار می‌کند.

برعکس اسامه بن لادن که بر این باور بود، ماموریت و وظیفه سازمان القاعده آموزش عناصر مسلح و ارسال آنها برای اجرای عملیات‌های نظامی در سراسر نقاط جهان است، برخلاف الظواهری که به اصل تسلسل هرمی در سازمان و میان رهبران آن اعتقاد و باور دارد، اما عدم روی آوردن البغدادی به رایزنی با الظواهری در عملیات ادغام دو شاخه القاعده در سوریه و عراق و بالا رفتن محبوبیت الجولانی میان عناصر مسلح فعال در سوریه موجب شد تا این روند ادغان به روند غیر مقبولی تبدیل شود.

منبعی که به الجولانی، رهبر جبهه النصره نزدیک است، می‌گوید: الجولانی از فرزندان سوریه است و تاکنون عملکرد قابل قبولی برای فراهم کردن زمینه تاسیس امارت اسلامی در سوریه انجام داده بود که یک‌باره تصمیم البغدادی تمام اقدامات الجولانی در این راه را تباه ساخت.