آغاز مذاکرات فنی ایران و آژانس در وین

کد خبر: ۳۱۹۵۱۹

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۳:۳۷

دور تازه مذاکرات فنی و کارشناسی ایران و آژانس روز چهارشنبه در حالی در وین برگزار می‌شود که همزمان با آن ملاقات دو جانبه سعید جلیلی و کاترین اشتون در ادامه مذاکرات سیاسی ایران و 1+5 در آلماتی 2، در استانبول انجام می‌شود.

به گزارش ایسنا، بر اساس گزارش آژانس این دهمین دور از مذاکرات ایران و آژانس است که روز چهارشنبه 25 اردیبهشت در محل نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در وین برگزار می‌شود.

علی‌اصغر سلطانیه، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ریاست هیات فنی کارشناسی ایران را در این مذاکرات بر عهده دارد و هرمان ناکارتس، معاون مدیرکل آژانس در امور پادمان‌ها نیز ریاست هیات آژانس را بر عهده دارد.

این دور از مذاکرات ایران و آژانس در حالی برگزار می شود که استعفای رافائل گروسی، دیپلمات آرژانتینی در یک ماه گذشته حرف و حدیث‌هایی را به همراه داشته است.

برخی دیپلمات‌های غربی، استعفای گروسی را نشانه وجود اختلاف‌های شخصی و داخلی در بین رهبران و مدیران آژانس دانسته‌اند.

بر اساس گزارش رسانه‌های غربی، انتظار می‌رود گروسی اوایل تابستان سمتش را ترک کرده و به عنوان سفیر آرژانتین در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به فعالیت ادامه دهد.

بر اساس اطلاع خبرنگار ایسنا، گروسی در هیات آژانس در مذاکرات روز چهارشنبه حضور دارد.

هم‌چنین پیش از این، آژانس از بازنشستگی هرمان ناکارتس، معاون یوکیا آمانو و رییس هیات مذاکره‌کننده آژانس با ایران خبر داده بود. ترو وارجورانتا، مقام هسته‌یی عالی رتبه فنلاندی جانشین هرمان ناکارتس، معاون مدیرکل آژانس در امور پادمان‌ها در پاییز سال جاری (2013) خواهد شد.

مذاکرات ایران و آژانس از زمستان 1390 در تهران آغاز شد،‌ اما تاکنون 9 دور مذاکره میان ایران و آژانس درباره اسناد ادعایی در رابطه با ابعاد احتمالی نظامی (PMD) نسبت داده شده به برنامه و فعالیت هسته‌یی ایران به نتیجه‌ای که به یک توافق میان دو طرف منجر شود، نینجامیده است.

سلطانیه پس از آخرین دور مذاکرات با آژانس اعلام کرد: ضمن رفع برخی اختلاف‌ها و توافق بر مواردی از متن مدالیته مقرر شد پیرامون پیشنهادهای جدیدی که در این جلسه ارائه شد، دو طرف بررسی و نظرات خود را در جلسه بعد ارائه کنند.

هم‌چنین، هرمان ناکارتس، رییس هیات مذاکره‌کننده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ایران با اشاره به ادامه تلاش‌های دو طرف برای رفع ابهامات پس از مذاکرات تهران در بهمن ماه 91 گفت: برای حل مسایل میان ایران و آژانس نیاز به زمان است.

مذاکرات ایران و آژانس مدت‌هاست تحت‌الشعاع مذاکرات ایران و 1+5، بازدید از سایت نظامی پارچین و توافق بر سر یک مدالیته حل و فصل مسایل ادامه دارد. این بار نیز این مذاکرات همزمان با ملاقات دو جانبه کاترین اشتون، نماینده 1+5 و سعید جلیلی، ‌مذاکره‌کننده ارشد ایران در استانبول برگزار می‌شود.

به گزارش ایسنا،‌ به نظر می‌آید مذاکرات فنی و سیاسی در وین و استانبول مذاکراتی شکلی هستند و نتیجه فوری در بر ندارند. به ویژه در بحث مذاکرات ایران و آژانس با توجه به اختلاف‌نظرهای میان دو طرف بر سر برخی جزییات در بحث رویکرد ساختاری بعید است توافقی بر سر امضای رویکرد ساختاری در این مذاکرات صورت گیرد.

ملاقات دو جانبه اشتون و جلیلی در ادامه مذاکرات ایران و 1+5 در "آلماتی 2" که 16 و 17 فروردین برای دومین‌بار در آلماتی قزاقستان برگزار شد انجام می‌شود.

قرار بود کاترین اشتون پس از مذاکرات "آلماتی 2" ظرف چند روز با وزیران خارجه گروه 1+5 مشورت کرده و پاسخ لازم درباره پیشنهاد ایران را به طرف مقابل ارائه کند. اما با گذشت حدود یک ماه از مذاکرات، ایران هنوز پاسخی به پیشنهادهایش دریافت نکرده است.

ایران انتظار دارد این پاسخ را در نشست دو جانبه 25 اردیبهشت که در استانبول برگزار می‌شود، دریافت کند.

به نظر می‌آید کشورهای 1+5 تحت تاثیر انتخابات ریاست جمهوری در ایران که در یک ماه آینده برگزار می‌شود سعی دارند در مذاکرات بعدی با ایران تاخیر بیندازند، در حالی است که ایران همواره بر انجام مذاکرات بدون تاخیر اعلام آمادگی کرده است.

در همین راستا، عباس عراقچی از اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌یی ایران که به تازگی به عنوان سخنگوی وزارت خارجه منصوب شده است روز سه‌شنبه 24 اردیبهشت گفت: انتخابات به صورت کلی تاثیرات خود را بر موضوع هسته‌یی ایران خواهد گذاشت، نه از این جهت که تغییراتی در مواضع اصولی ما صورت گیرد، زیرا مواضع ایران در بحث هسته‌یی اصولی و غیر قابل سازش است و هر دولتی که در پی انتخابات بر سر کار آید مسلما این روند را ادامه خواهد داد و از منافع اصولی ایران و حقوق ملتمان در بحث هسته‌یی دفاع خواهد کرد. تفاوت آن فقط این است که با حضور گسترده و مشارکت مردم در انتخابات حماسه سیاسی که خلق خواهد شد دولت بعدی با قدرت و اقتدار و عزت بیش‌تری در مذاکرات حاضر خواهد شد و مسلما دست بالاتری در دفاع از حقوق ملت ایران خواهد داشت.

او ادامه داد: اگر طرف‌های 1+5 ترجیح می‌دهند تا پس از انتخابات ایران صبر کنند، مربوط به خودشان است، اما از نظر ما روند مذاکراتی می‌تواند مسیر طبیعی خود را طی کند.

بر اساس اظهارات مقامات ایران و آژانس که تاکنون درباره مسایل مورد بحث منتشر شده است، در نتیجه چندین دور مذاکره ایران دو طرف بر روی موارد در چارچوب "رویکرد ساختاری" به توافق رسیده‌اند که البته هنوز در برخی موارد گفت‌وگوها ادامه دارد.

سلطانیه، رییس هیات فنی و کارشناسی ایران پس از مذاکرات با آژانس در 27 دی 91 با اشاره وجود اختلاف‌نظرها میان دو طرف اظهار کرد: اگر آژانس ملاحظات و عبارات مدنظر ایران را در سند نهایی درج کند می‌توانیم به جمع‌بندی برسیم.

وی گفت که ما باید ملاحظات امنیتی و سیاسی خود را در نظر داشته باشیم.

انتظار است، آن‌چه میان ایران و آژانس در نهایت به توافق می‌رسد، مورد تایید آژانس و سندی قانونی و حقوقی باشد.

به گزارش ایسنا‌ یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس در گزارش آبان‌ماه 91 خود درباره ایران به جزییات بیش‌تری از درخواست‌هایش از ایران درباره حل همه مسایل باقی‌مانده مربوط به برنامه هسته‌یی اشاره کرد:

1- آژانس به دنبال توافق با ایران درباره یک رویکرد ساختاری برای شفاف‌سازی همه مسایل باقی‌مانده با تمرکز بر مسایل ترسیم شده در ضمیمه سند GOV/2011/65 بوده است.

2- آژانس درخواست کرده که ایران اظهارات اولیه در ارتباط با مسایل تعیین شده در بخش C ضمیمه GOV/2011/65 را به آژانس ارائه کند.

آمانو اضافه می‌کند که "ایران نگرانی‌های آژانس در ارتباط با مسایل تعیین شده در بخش C ضمیمه را رد کرد و آنها را مبتنی بر ادعاهایی بی‌اساس خواند."

3- آژانس به عنوان بخشی از رویکرد ساختاری، 13 موضوع را تعیین کرده است که منطبق با موضوع‌های مندرج در ضمیمه سند GOV/2011/65 است که لازم است به آن‌ها پرداخته شود.

4- آژانس مدعی است توضیحاتی در مورد ماهیت نگرانی‌های آژانس و اطلاعات در دسترس آن، در مورد پارچین و کارشناس خارجی به ایران ارایه کرد و سوالاتی اولیه‌ را در این راستا به ایران ارائه کرده است که ایران تاکنون به آن‌ها پاسخی نداده است.

5- آژانس در مواقع مختلف، از 26 ژانویه 2012 به این طرف، دسترسی به سایت (نظامی) پارچین را درخواست کرده است. ایران بر خلاف قطعنامه GOV/2012/50 هنوز دسترسی به این سایت را برای آژانس فراهم نکرده است.

آژانس در حالی بر درخواستش برای بازدید و بازرسی از سایت پارچین اصرار می‌ورزد و درباره پاک‌سازی این سایت از مواد هسته‌یی جوسازی رسانه‌یی به راه می‌اندازد که بسیاری از کارشناسان و متخصصان این امر را غیرممکن می‌دانند.

اخیرا مجموعه آزمایشگاهی "سایبرسدورف" اتریش با اشاره به خواسته‌ آژانس برای بازدید از تاسیسات پارچین و ادعاهایی که درباره آن مطرح می‌شود، به نقل از استفان فوگت، یک رییس آزمایشگاه نمونه‌ای محیطی آژانس که از او با عنوان "شرلوک‌ هلمز" آژانس یاد می‌کند، گزارش داد که ذرات (رادیواکتیو) را نمی‌توان به طور کامل از یک تاسیسات که در آن ابزار اورانیوم استفاده شده است، حذف کرد. او معتقد است که نمی‌توان با پاکسازی از شر آن‌ها خلاص شد، نمی‌توان آن‌ها را در حدی دقیق کرد که ما نتوانیم از آن نمونه‌برداری کنیم. فقط مساله زمان است.

"شرلوک هلمز" آژانس گفت: ممکن است اولین باری که به جایی می‌رویم آن را پیدا نکنیم. اما هربار که برویم احتمال یافتن آن‌ها در یک گوشه، روی یک میز، در برخی لوله‌کشی‌ها بیش‌تر می‌شود.

در این رابطه اولی‌ هاینونن، بازرس پیشین آژانس نیز با اشاره به پارچین گفته است که اگر در واقع از مواد هسته‌یی استفاده شده باشد پاکسازی کامل آن بسیار دشوار خواهد بود.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکنون دو بار در سال 2005 از پارچین بازرسی و بازدید کرده است

اولی هاینونن پس از دو دور بازرسی آژانس از پارچین اعلام کرد که تمام ابهامات مربوط به پارچین رفع شده و این سایت دیگر بخشی از تاریخ است.

وی اخیرا نیز درخواست آژانس برای بازدید از پارچین را غیراستاندارد عنوان کرد.

مقامات ایرانی همواره اظهار کرده‌اند که پارچین یک سایت نظامی است و درخواست بازدید از آن در محدوده اختیارات آژانس نیست و اگر قرار باشد ایران مجوز بازدید از این سایت نظامی را صادر کند این کار فقط از راه مدالیته جدید با آژانس ممکن است.