دلایل سقوط اعتبار اسب‌سواری ایران در جهان

کد خبر: ۳۱۹۲۶۵

تاریخ: ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۳:۲۰

در بسیاری از كشورها به ورزشكاران ایرانی اجازه نمی‌دهند اسب‌های خود را در مسابقات شركت دهند چراكه نحوه نگهداری اسب‌ها در ایران را قبول ندارند.

پیشکسوت سوارکاری استان خراسان با سابقه 3 دهه فعالیت در این رشته ورزشی، از فراز و نشیب سوارکاری در خراسان و تلاش های خود برای قوام بخشیدن و توسعه این ورزش جذاب می‌گوید.

به گزارش ایلنا، علی عرفانیان در ابتدا به شرح مختصری از زندگینامه خود پرداخت و گفت: در سال 1327 در یکی از محله‌های قدیمی مشهد و در یک خانواده ورزشکار به دنیا آمدم. به دلیل فعالیت پدر و پدر بزرگم در ورزش پهلوانی از سن 10 سالگی وارد گود زورخانه طوس در نزدیکی محل زندگی‌ام شدم و اندکی بعد زیر نظر پدرم کشتی را به عنوان ورزش حرفه‌ای ادامه دادم و در کنار آن به اسب سواری نیز می‌پرداختم.

وی افزود: پس از اخذ مدرک دیپلم از دبیرستان فردوسی مشهد، برای ادامه تحصیل به مدرسه عالی ورزش رفتم و همزمان در سال 1350در دانشگاه پلیس قبول شدم، مدرسه عالی را رها کردم اما به دلیل مناسب نبودن وضعیت دانشگاه پلیس در آن زمان، از این دانشگاه نیز خارج و بلافاصله به خدمت دوره ضرورت اعزام شدم.

پیشکسوت سوارکاری استان که 2 عنوان قهرمانی کشتی خراسان در رده‌های سنی جوانان و بزرگسالان را در بین سال‌های 1340 تا 1343 در کارنامه ورزشی خود دارد، بیان کرد: در دوران آموزشی خدمت ضرورت نیز عنوان قهرمانی کشتی نیروهای مسلح کشور در سال 1352 را به دست آوردم و پس از پایان دوره آموزشی برای ادامه خدمت به عنوان نخبه ورزشی به باشگاه افسران مشهد منتقل شدم.

عرفانیان خاطر نشان کرد: در سال 1356 به صورت کاملا اتفاقی با سرهنگ شادانلو فرمانده خدمات لشکر 77 در یکی از سازمان‌های دولتی ملاقات داشتم که حاصل آن، معرفی من به سرهنگ رخشانی‌مقدم رییس وقت انجمن سوارکاری مشهد بود.

وی در رابطه با چگونگی پیدایش مجموعه سوارکاری مشهد بیان کرد: این مجموعه در زمینی به مساحت 63 هکتار در سال 1352 بنا شده بود و به دلیل عدم تبحر مربیان ایرانی در آن زمان، مدیران مجموعه از مربیان هندی و پاکستانی که شناخت بیشتری از اسب داشتند، استفاده می کردند.

وی افزود: با توسل به قوای جسمانی مناسب توانستم نظر مساعد سرهنگ رخشانی‌مقدم را جلب کنم و او نیز پس از گذشت کمتر از 10 روز از حضورم در مجموعه سوارکاری مشهد، مرا برای گذراندن دوره 3 ماهه مربیگری به تهران اعزام کرد.

عرفانیان ادامه داد: پس از سپری کردن دوره شبانه‌روزی آموزش مربیگری و کسب تجارب بسیار ارزنده در تهران، به عنوان مربی انجمن اسب ایران در مشهد کار خود را آغاز کردم و بعد از گذشت چند ماه، به منظور گذراندن کلاس‌های درساژ و پرش از مانع به کشورهای فرانسه و انگلستان اعزام شدم.

وی بیان کرد: فعالیت مجموعه سوارکاری مشهد پس از حضور من در آنجا، تنها یکسال به طول انجامید چراکه در سال 1357 انقلاب اسلامی به پیروزی رسید و همزمان با این اتفاق بزرگ، بسیاری از باشگاه‌های ورزشی تعطیل شدند.

مربی با سابقه سوارکاری خراسان رضوی افزود: به دلیل نگرش منفی مردم آن زمان نسبت به سوارکاری که آن را به نوعی ورزش سلطنتی محسوب می‌کردند، متاسفانه این رشته ورزشی پس از انقلاب مورد غضب مردم قرار گرفت و تقریباً خیلی زود به دست فراموشی سپرده شد.

او ادامه داد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی تمامی مراکز سوارکاری کشور، با مصوبه شورای انقلاب به سازمان تربیت بدنی واگذار شد و اندکی بعد مجموعه سوارکاری مشهد به دستور استاندار وقت در اختیار دانشگاه فردوسی قرار گرفت و این دانشگاه نیز در مدت کوتاهی مجموعه 67 هکتاری سوارکاری مشهد را به منظور پرورش محصولات مختلف کشاورزی و تحقیق بر روی احشام به دانشکده کشاورزی تحویل داد.

مربی کهنه‌کار سوارکاری استان تصریح کرد: به دلیل فاصله 15 کیلومتری مجموعه سوارکاری از شهر و عدم رغبت مسوولان به احیای سوارکاری در مشهد، تلاش‌ها که اغلب با صرف هزینه و وقت بسیار صورت می‌پذیرفت بی نتیجه ماند و در نهایت با به حراج گذاشتن نزدیک به 40 راس اسب کاملا آماده مجموعه سوارکاری مشهد و تغییر بسیاری از قسمت‌ها توسط مسوولان دانشکده همه چیز از دست رفت و به نوعی سوارکاری استان به دست فراموشی سپرده شد. من نیز پس از این 2 رخداد مهم و البته تاسف‌برانگیز به عنوان مسوول اماکن ورزشی دانشگاه فردوسی مشهد، در سال 1358 به این دانشگاه معرفی شدم.

عرفانیان ادامه داد: با وجود تمام ناملایمات با هم از تلاش دست نکشیدیم و طی یکسال که از واگذاری مجموعه سوارکاری مشهد می‌گذشت پیوسته با نامه نگاری و پیگیری‌های حضوری خواستار بازگردانی این مجموعه به سازمان تربیت بدنی بودیم.

وی تصریح کرد: در نهایت پس از گذشت حدود 2 سال در اردیبهشت 1359 با نشستی که در گود زورخانه طوس با حسن غفوری‌فرد استاندار وقت داشتیم موفق به جلب نظر مساعد او را به منظور باز پس گیری ساختمان مجموعه سوارکاری مشهد شدیم و بعد از گذشت مدت زمان کوتاهی یک سوم از مجموعه سوارکاری مشهد به اداره تربیت بدنی استان بازگردانده شد و با آغاز فعالیت این مجموعه من نیز به دستور شعیب مهرانی رییس وقت انجمن اسب ایران به عنوان سرپرست مجموعه سواركاری مشهد انتخاب شدم.

عرفانیان كه در سال 1360 به عنوان رییس هیات سواركاری استان منصوب شد، در ادامه سخنان خود از شرایط سخت ابتدای دهه شصت نیز سخن به میان آورد و گفت: به دلیل حراج همه اسب‌ها و جدا شدن بیش از دو سوم زمین مجموعه سواركاری مشهد شروع كار سخت بود به طوری كه مجبور بودیم برای تهیه كردن اسب های وی‍ژه مسابقات به اقصی نقاط كشور سفر کنیم.

وی با بیان اینکه یکی از دغدغه‌های فكری من در آن زمان تغییر دادن نگرش عموم مردم به سواركاری و وارد كردن این رشته پویا به جامعه بود، افزود: به این منظور در رویدادهای عمومی مثل راهپیمایی 22 بهمن كه از اهمیت بسیار زیادی برای مردم برخوردار بود، با صرف وقت، هزینه و تمرین‌های چند ماهه با اسب‌های تعلیم دیده شركت و با بهره‌گیری از توان سواركاران نظر مردم را به خود جلب می كردیم.

پیشکسوت سوارکاری خراسان تصریح كرد: با بهره گیری از اینگونه نوآوری‌ها به مرور بر میزان علاقه‌مندان به این رشته افزوده شد و پس از مدت زمان کوتاهی شاهد مراجعه افراد زیادی به مجموعه برای عضویت و آموزش سواركاری بودیم.

وی در ادامه از كسب اولین عنوان قهرمانی تیم منتخب استان در مسابقات قهرمانی كشور در سال 1363 سخن گفت و افزود: با بازگشت آرامش و ثبات نسبی به مجموعه اسب سواری مشهد و افزایش علاقه مندان به این رشته در سطح استان و مشهد، تیم قدرتمند و یكپارچه‌ای را تشكیل دادیم و با تمرین‌های فشرده و البته منظم توانستیم برای اولین بار از بدو تاسیس مجموعه سواركاری در مشهد، در مسابقات قهرمانی پرش با اسب و درساژ كشور در شهر تهران، مقام قهرمانی را از آن خود كنیم.

این پیشكسوت سواركاری كشور به مدت 13 سال ریاست هیات سواركاری استان را بر عهده داشت و در دوران طولانی مسوولیتش، عناوین ارزشمند بسیاری نصیب استان خراسان شد.

این پیشکسوت سوارکار همچنین به عنوان اولین رییس اداره تربیت بدنی شهرستان مشهد نیز شناخته می‌شود و بسیاری از بزرگان سواركاری استان و كشور كه سابقه حضور در تیم ملی سواركاری ایران را نیز در كارنامه دارند، از شاگردان او محسوب می‌شوند، صادق كنویسی، كاظم حقیق، برادران نیكویی، حمید سجادی، فرزاد لطیفیان و عاطفه عرفانیان(دختر استاد علی عرفانیان و اولین بانوی خراسانی كه در سن 13 سالگی موفق به كسب عنوان قهرمانی كشور شد و در مسابقات قهرمانی قطر در سال 2004 عضو تیم ملی ایران بود.) تنها تعدادی از این شاگردان نام آشنای او محسوب می‌شوند.

وی همچنین با ابراز تاسف از وضعیت كنونی سواركاری استان، بیان كرد: به عنوان یكی از زحمت‌كشان این رشته ورزشی از آنچه اكنون هستیم به هیچ‌وجه راضی نیستم، چراكه با وجود امكانات مناسب در مقایسه با سال‌های گذشته، در چند سال اخیر جایگاه سوارکاری استان در سطح كشور دچار تزلزل شده است.

رییس سابق هیات سوارکاری استان یكی از دلایل این اتفاق تلخ را عدم وجود همدلی در میان افراد مرتبط با این رشته اعم از مسوول و ورزشكار دانست و تصریح كرد: در گذشته نه چندان دور كه سوارکاری خراسان رتبه اول یا دوم كشور را داشت، مجموعه‌ای یكدست داشتیم و تمامی نفرات بدون در نظر گرفتن منافع شخصی كاملا در اختیار تیم، مجموعه و در نهایت ورزش سواركاری استان بودند و در پاره ای از اوقات حتی با وجود اسب‌های نه چندان آماده، نتایج بزرگی را رقم می‌زدیم.

مربی باسابقه سواركاری خراسان ادامه داد: در آن زمان كه سواركاران استان افتخارآفرینی می‌كردند ما تنها یك مجموعه سواركاری داشتیم اما در حال حاضر 8 مجموعه و باشگاه در خراسان رضوی فعال هستند كه این امر به خودی خود باید موجبات پیشرفت محسوس این ورزش را در سطح استان و كشور فراهم آورد.

عرفانیان رشته سواركاری را یك رشته ملی و اسلامی معرفی كرد و در همین راستا گفت: این رشته ریشه در مذهب ما دارد و بزرگان ما نیز در همه حال از وجود اسب بهره برده‌اند و دیگران را نیز به داشتن و نحوه بهره‌مندی از آن تشویق كرده اند.

وی كه به زودی نگارش كتاب خاطرات خود در رشته سواركاری را آغاز خواهد كرد یكی از راه‌های رسیدن به دوران طلایی سواركاری استان را توجه بیشتر به این رشته دانست و اظهار داشت: علاقه مندان بسیار زیادی در اقصی نقاط استان از استعداد فراوانی در این رشته ورزشی برخوردارند که می توانند در آینده‌ای نزدیك اعتبار سوارکاری خراسان رضوی را به آن بازگردانند.

او با اشتباه دانستن تفكیك دو رشته سواركاری و چوگان به دلیل نزدیكی این دو رشته به یكدیگر، خاطرنشان كرد: ایران خواستگاه چوگان در جهان است و سواركاری نیز از دیرباز در ایران وجود داشته و چون در این دو ورزش، اسب نقشی انكارناپذیر دارد، نباید مدیریت آنها را از یكدیگر تفكیك كرد.

پیشكسوت سواركاری كشور كه بین سال های 77 و 78 به عنوان مدرس رشته پرورش اسب در مركز علمی كاربردی شهید هاشمی نژاد جهاد كشاورزی خراسان به فعالیت می پرداخت، ایران را خاستگاه چند نژاد برتر اسب در دنیا معرفی كرد و افزود: اسب‌های تركمن، تروبرد، عرب ایرانی و كرد از نژادهایی محسوب می‌شوند كه در سطح جهان به عنوان نژادهای اصیل ایرانی شناخته شده و از ارزش بسیار بالایی برخوردار هستند.

عرفانیان جایگاه سواركاری ایران در سطح جهان را به دلیل وجود برخی محدودیت‌ها نه چندان مطلوب ارزیابی كرد و گفت: در بسیاری از كشورها به ورزشكاران ایرانی اجازه نمی‌دهند اسب‌های خود را در مسابقات شركت دهند چراكه نحوه نگهداری اسب‌ها در ایران را قبول ندارند.

وی افزود: به همین دلیل سواركاران ایرانی مجبورند با اسب‌هایی كه كشور میزبان در اختیار آنها قرار می‌دهد مسابقه بدهند كه اینگونه برخوردهای غرض‌ورزانه سبب تنزل و سقوط اعتبار اسب سواری ایران در مجامع بین المللی می‌شود.

مدرس سابق مركز آموزش اداره كل تربیت بدنی استان در پایان گفت: ورزش سواركاری یك ورزش خانوادگی‌ است چراكه در این رشته، خانواده‌ها می‌توانند برخلاف بسیاری از رشته‌های ورزشی، در تمرینات فرزندان خود شركت كنند و از نزدیك شاهد پیشرفت اعضای خانواده خود باشند و در صورتی كه جامعه سواركاری استان بتواند با استفاده از ابزارهای مختلف در جهت گسترش این رشته ورزشی گام بردارد، به طور قطع شاهد پیشرفت چشمگیر، در سواركاری استان خواهیم بود.