بررسی دلایل عدم تحقق وعده‌ها

زنان حضور نمایشی در عرصه‌ها را نمی‌خواهند

نگاهی به سرنوشت مدیران ارشد زن نشان می‌دهد انتصاب آن‌ها در کشور در سال‌های گذشته همواره نمادین بوده و هرجا پای اختلاف میان آنها و مقامات بالاتر به میان کشیده شده، زنان از عرصه مدیریتی حذف شده‌اند.

کد خبر: ۳۱۷۴۰۲

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۵:۳۳

نه وعده اشتغال و سهیم کردن زنان در اجتماع در سال‌های گذشته عملی شد و نه به کارگیری زنان شایسته و توانمند در سطح مدیران ارشد.

باور نمی‌کنید، سری به آمارهای رسمی منتشر شده بزنید تا به چشم خود ببینید تنها طی هشت سال، بیکاری زنان دو برابر شده و نرخ اشتغال کارگران زن نسبت به کل آمار کارگران در سال‌های اخیر از 15 تا 17‌‌درصد در نوسان است؛ آماری که در عین افزایش ورود زنان به بازار کار، تغییر نکرده است.

این اعداد و ارقام را بگذارید در کنار موانعی که بر سر راه مدیر شدن زنان وجود دارد. موانعی که برخی آنها را سقف‌های شیشه‌ای نامیده‌اند. گذشته از آن، کارشناسان می‌گویند نگاهی به سرنوشت مدیران ارشد زن نشان می‌دهد انتصاب آن‌ها در کشور در سال‌های گذشته همواره نمادین بوده و هرجا پای اختلاف میان آنها و مقامات بالاتر به میان کشیده شده، زنان از عرصه مدیریتی حذف شده و یک مرد به عنوان جایگزین بر صندلی آنها تکیه زده است.

به گفته طاهره رحیمی دبیر کل جامعه فاطمیون و عضو شورای مرکزی جامعه زینب «اشتغال زنان در هیچیک از برنامه‌های دولت آنطور که باید دیده نشده و حتی در آمارهای مربوط به بیکاری که از مراجع رسمی اعلام می‌شود، زنان بیکار، به حساب نیامده‌اند.» این در حالی است که جامعه شناسان می‌گویند زنان به واسطه داشتن روحیه‌ای مشارکت جو اگر امکان سهیم بودن در فعالیت‌های اجتماعی را نداشته باشند سرخورده شده و نه تنها این امر، دستان نیمی از جامعه را برای اجرای امور می‌ببندد،‌بلکه می‌تواند زنگ خطری برای انتقال یأس به نسل‌های بعدی هم باشد چرا که آنها مسئولیت تربیت نسل‌های بعدی را بر عهده دارند.

توران ولی مراد جامعه شناس، قرآن پژوه و دبیر ائتلاف اسلامی زنان در این‌باره می‌گوید: «مایوس شدن زنان یعنی افسردگی نیمی از جامعه! گذشته از آن وقتی زنان می‌دانند که هر چه شایستگی‌های خود را در محل کار نشان دهند برای پیشرفت آنها محدودیت وجود دارد و قرار نیست آنها مدیر شوند، یعنی توانایی‌های بالقوه آنان به توانایی‌های بالفعل تبدیل نمی‌شود.

زنان عموما حتی مدیر میانی هم نمی‌شوند تا به مدیران ارشد معرفی شوند و روزی بتوانند در قالب یک مدیر ارشد خدمت کنند و این یعنی محروم کردن جامعه از این قابلیت‌های خدادادی.» رحیمی نیز نظری مشابه دارد. او می‌گوید: «مدیر نشدن زنان ناشی از ندیدن زنان و قابلیت‌ها و توانمندی‌های آنان است. متاسفانه به انتخاب مدیر که می‌رسد اصلا زنان دیده نمی‌شوند و به دلیل زن بودن آنها را کنار می‌گذارند و در بین مردان به‌دنبال مدیر می‌گردند. این در حالی است که در برخی موارد حتی مردی را در نظر می‌گیرند و به‌دنبال ایجاد یک جایگاه مدیریتی برای او هستند. اما به راحتی از کنار زنان شایسته می‌گذرند. اما اسلام نه تنها با مدیریت زنان شایسته مشکل ندارد بلکه در قرآن از بلقیس به عنوان ملکه‌ای مدیر و مدبر به نیکی یاد می‌شود.»

*دو شغل با نصف حقوق!
آگهی را به یک تیر چراغ برق چسبانده بودند. آن هم در یکی از میدان‌های شلوغ شهر: «به چرخکار ماهر نیازمندیم!» زنگ در را که به صدا در می‌آورم صدایی مردانه می‌گوید: «اومدم» سه ردیف چرخ خیاطی صنعتی در سالن چیده شده است. مردی که گویی مدیر کارگاه تولیدی است در اتاقی سیمانی نشسته و چند زن که بعد از دیدن آگهی به اینجا آمده‌اند، روی صندلی‌ها به انتظار نشسته‌اند. یک ساعتی طول می‌کشد تا نوبت به من می‌رسد. برای مدیر تولیدی توضیح می‌دهم که راسته دوزی می‌دانم. می‌گوید: «آن را که باید بروی پیش اوس کریم و امتحان بدهی اما باید علاوه بر کار روزانه زمین را تمیز کنی، تی بکشی و ساعت صبحانه چای دم کنی و چای بریزی. وقت ناهار هم باید غذای همه را گرم کنی.» می‌گویم که آگهی برای راسته دوز بوده است! می‌گوید: «راسته دوزی که اصل کار است.» ساعت کاری 8 صبح تا 6 بعد از ظهر است. دستمزد هم 250 هزار تومان!

رحیمی در این باره می‌گوید: «متاسفانه اصلا اشتغال زنان در برنامه‌های دولت دیده نشده و حتی در آمار بیکاری که از مراجع رسمی اعلام می‌شود، زنان را به حساب نمی‌آورند. امتیازی که به عرصه اجرا رسیده باشد، برای زنان و دختران خودسرپرست و سرپرست خانوار در نظر گرفته نشده است. این در حالی است که بسیاری از این زنان باید زندگی کودکان یا پدر و مادر پیر خود را نیز تامین کنند.» او ادامه می‌دهد: «جامعه با شرایط سخت معیشتی روبه روست و آنها از زنان انتظار دارند که در این شرایط بروند در خانه بنشینند اما آمارها این را نمی‌گوید. آمارهای حاصل از پژوهش‌ها نشان می‌دهد زنان به خانه‌ها بازنگشته‌اند. پدیده‌هایی مثل افزایش زنان دستفروش چه در خیابان‌ها و چه در مترو از سر نداری و ناچاری است. وگرنه کدام زن حاضر است با کوله باری سنگین 10 ساعت در روز از این قطار به آن قطار برود و در مترو دستفروشی کند؟ در کارگاه‌های خصوصی نیز وضع بهتر از این نیست. بسیاری از کارفرمایان، زنان را با کار مساوی با مردان به کار می‌گیرند اما با حقوق و مزایای کمتر!‌این نوعی بیگاری و بردگی مدرن است.»

رحیمی می‌گوید: «بر اساس تعالیم قرآنی زن مجبور به اشتغال نیست چون نفقه او بر همسر یا پدرش واجب است اما قرآن حق اشتغال و کسب حلال را از زنان سلب نکرده است. اما در جامعه امروزی عده‌ای وقتی زنان شاغل را می‌بینند، مطرح می‌کنند که این زنان جای مردان را در مشاغل پر‌کرده‌اند و سبب دامن زدن به آمار بیکاری در کشور شده‌اند. این در حالی است که برخی از همین زنان، پدر یا همسری در کنار خود ندارند که نفقه آنان را پرداخت کند. گذشته از آن زنان مستعدی در جامعه داریم که باید استعداد آنها در اختیار جامعه قرار گیرد و کشور از آن بهره مند شود. کنار گذاشتن زنان از مشاغلی که استعداد انجام آن را دارند، نوعی زنده به گور کردن آنان است چرا که این زنان فرهیخته و نخبه سرمایه‌های انسانی و اجتماعی کشور هستند اما با کنار گذاشتن آنها به دلیل جنسیت، به جامعه بشری خیانت می‌شود.»

او ادامه می‌دهد: «عده‌ای استناد می‌کنند به حدیثی از حضرت زهرا(س) که ایشان فرموده اند: بهترین چیز برای زن این است که مردی را نبیند و مردی هم اورا نبیند. اما این موضوع را در نظر نمی‌گیرند که حضرت، فرزند حضرت خدیجه(س) بودند که یک تاجر بین‌المللی بود و بامردان بسیاری در این کار سر و کار داشت. همچنین احادیث فراوانی از زبان حضرت زهرا (س) از صحابه نقل شده است. آنچه از این حدیث و عملکرد ایشان استنباط می‌شود این است که زن باید به دور از جاذبه‌های جنسی و با حفظ وقار و عفت در جامعه حاضر شود.»

*وعده‌های مکرر برای اجرای طرح‌های غیرعلمی
بیرون اتاقک سیمانی زنانی با چهره‌های خسته در انتظار اوس کریم ایستاده‌اند تا امتحان راسته دوزی بدهند. فرزانه یکی از آنهاست. 28 ساله است و خودش می‌گوید که قبلا در تولیدی کار کرده و سابقه کار دارد. از اینکه باید صبحانه را آماده کند و ناهار همه کارگران را گرم کند ناراضی به نظر می‌رسد اما می‌گوید: «یک پسر دارم. 8 ساله است. بچه مدرسه‌ای خیلی خرجش بالاست.»

وقت بیرون آمدن از تولیدی به یاد وعده‌های بی‌سرانجام و دهان پرکنی می‌افتم که در خبرهای پی در پی از زبان مسئولان مرکز زنان و امور خانواده برای بهبود وضعیت زنان ایرانی در رسانه‌ها منتشر می‌شود. طرح‌هایی که به گفته توران ولی مراد نشان از آن دارد که نه تحقیقات علمی برای پیشنهاد دادن آن انجام شده و نه منطبق با نیازها و خواسته‌های روز جامعه است.

منبع: روزنامه تهران امروز