نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری درباره هدفمندی چه می‌گویند؟

اجرای قانون هدفمندی در مرحله بسیار حساسی قرار گرفته است. در شرایطی که شیوه برخورد با هدفمندی در قانون بودجه سال جاری، به مسأله‌ای پیچیده برای مجلس و دولت تبدیل شده، این گزارش مروری است بر مواضع و معدود برنامه‌های نامزدهای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری خرداد ۹۲ در مورد آینده هدفمندی یارانه‌ها.

کد خبر: ۳۱۵۶۳۲

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۶:۰۵

هم‌اکنون بیشتر نامزد‌ها بر ادامه اجرای هدفمندی در شرایطی مشخص اصرار دارند؛ اما اندازه گام‌ها، میزان پرداخت نقدی به مردم، حمایت غیر نقدی از بخش‌هایی مانند تولید و یا تأمین اجتماعی و مانند آن، ابعادی از مسأله است که مورد توجه نامزد‌ها قرار گرفته است. ترتیب قرارگیری نام نامزد‌ها بنا بر حروف الفباست.

نام

مواضع

برنامه‌های اجرایی اعلام شده

سید محمد حسین ابوترابی

برای اجرای این طرح، نخست باید ‌نرخ ارز تثبیت کنیم و با کنترل تورم، زمینه سیر نزولی آن را فراهم کرده و با به دست آمدن ثبات نسبی در اقتصاد،‌ شرایط مناسبی را برای مرحله دوم اجرای هدفمندی یارانه‌ها آماده کنیم

-

یحیی آل اسحاق

بحث هدفمندی یارانه‌ها کار خوبی بود. جسارت دولت در هدفمند کردن یارانه‌ها واقعا قابل قدردانی است، ولی نحوه اجرای آن باعث ایجاد تورم در کشور شد. در برنامه من، اصل این است که هدفمندی یارانه‌ها ادامه یابد ولی این کار ساماندهی و بازنگری جدی را طلب می‌کند تا به اهداف و چشم‌انداز خود برسد.

-

محمدرضا باهنر

معتقدم که یارانه نقدی، می‌تواند جنسی یا خدماتی هم باشد. به گونه​ای که بخشی از یارانه نقدی با مدیریت قوه مجریه به صورت درمان رایگان به شهروندان کشور ارائه شود.

با یک چهارم پول یارانه هر فرد به مبلغ ۱۰ هزار تومان می‌شود درمان را به طور کامل در کشور رایگان کرد. یک چهارم یا یک پنجم یارانه نقدی را نگیرند اما درمان مجانی و بیمه بیکاری بگیرند.

مصطفی پورمحمدی

متأسفانه این قانون با اجرای غلط و ناتمام مشکلاتی را درست کرد اما باید ادامه داشته باشد. معتقدم حتی برخی‌ها باید یارانه بیشتری بگیرند. یارانه‌ها یک نیاز جدی برای بخش‌هایی از مردم کشور است. به یک‌سری از فعالان کشور باید یارانه پرداخت شود. اما نکته این است که یارانه در زمانی باید اجرا شود که مؤثر باشد و کاملاً در جهت اهدافی که تعیین‌شده خوب مدیریت شود. قشر محروم و قشری که مولد خدمات گران در جامعه هستند، به یارانه نیاز دارند. یارانه این اقشار باید تقویت شود. بیش از ۲۰ میلیون نفر در کشور باید یارانه‌ای بیش از آنچه که الآن می‌گیرند دریافت کنند.

-

اسحاق جهانگیری

اگر نگاه دولت به اجرای مرحله دوم قانون هدفمندی یارانه‌ها همانند مرحله نخست آن باشد که با دریافت منابعی نسبت به توزیع آن اقدام کند، اولا وقتی تورم افزایش می‌یابد که این پدیده به‌ معنای برداشت از جیب فقیرترین افراد جامعه و واریز به جیب مرفه‌ترین اقشار است. درست است که در ظاهر پولی به‌طور یکسان بین همه مردم توزیع می‌شود اما درصورتی که دولت نتواند عملا تورم را کنترل کند این توزیع پول به‌طور 100درصد ضد‌سیاست‌های عدالت‌جویی خواهد بود. با تورم بالا افرادی که سرمایه‌های میلیاردی را در اختیار دارند، پول‌دار‌تر شده و اقشار آسیب‌پذیر جامعه به‌دنبال دستیابی به حداقل امکانات ضروری زندگی سرگردان خواهند ماند. اگر خواستار اجرای مرحله دوم این قانون هستیم باید این قانون در شرایطی اجرا شود که یک مدیریت مستحکم، عاقل و دوراندیش بر کشور حاکم باشد که همه مسائل را پیش‌بینی کرده و آثار و نتایج اجرای مرحله بعدی این قانون را پیش‌بینی کند.

-

غلامعلی حداد عادل

در مجلس گفتیم بر اساس این طرح کسانی که زیاد مصرف می کنند و درآمد زیادی هم دارند کمتر یارانه بگیرند و آنهایی که مصرف کمی دارند و درآمدشان هم پایین است یارانه بیشتری بگیرند اما بعد از ثبت نام همه برای دریافت یارانه و انجام دهک بندی ها همان مبلغی که به یک فرد فقیر داده می شد به فردی که درآمد بالاتری هم داشت داده می شد. اگر قرار است اصلاحاتی در طرح هدفمندی یارانه ها انجام شود باید دهک های پردرآمد را بیشتر حذف کنیم.

-

محسن رضایی

در دولت فعلی، یارانه‌ها کار مثبتی بود که ما آن را با اصلاحاتی ادامه می‌دهیم. من معتقدم مرحله دوم یارانه‌ها را هم باید انجام بدهیم. برآورد من با قیمت‌های گذشته ۱۱۰ هزارتومان بود.

البته مرحله دوم را باید درآمدی اجرا کنیم، نه تورمی. مرحله اول (45 هزار تومان) چون عمل شده، راهی نداریم. به همان شکل باید ادامه یابد، ولی مرحله دوم (65 هزار تومان) را باید درآمدی عمل کنیم؛ با سودی که از تولید و سرمایه‌گذاری اضافه می‌شود به مردم یارانه مرحله دوم ماهانه پرداخت، ولی سه ماهه و شش ماهه برداشت می‌شود تا ابتدا تولید و اشتغال را بالا ببرد.

بدین ترتیب ، هر خانواده چهار نفره شش ماهه یک میلیون و نیم در مرحله دوم و یک میلیون تومان در مرحله اول دریافت می‌کند و لذا طی یکسال هر خانوار چهار نفره پنج میلیون تومان دریافت می‌کند. بنابراین یک وقفه در پرداخت در مرحله دوم است که منابع آن می‌رود و تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری را فعال می‌کند و بعد با یک سود برمی‌گردد که ما در حقیقت با این کار جلوی تورم را می‌گیریم.

یارانه سبز را به ۸ مورد خواهیم پرداخت. برای مکانیزه کردن کشت ما یارانه می‌دهیم. محور دوم پرداخت یارانه صنایع تبدیلی است، یعنی اگر صنایع تبدیلی در کنار محصولات کشاورزی قرار بگیرد، ما به آن یارانه می‌دهیم. این هم اشتغال درست می‌کند و هم درآمد کشاورزان را به صورت گسترده‌ای بالا می‌برد.

حسن روحانی

باید به بحث یارانه کالایی فکر کنیم؛ چون اگر یارانه صرفاً نقدی باشد، مرتب آن یارانه کم‌ارزش می‌شود و تورم آنچنان پیشتاز است که به فاصله چندماه اثر یارانه نقدی را از بین می‌برد.

ما باید کالاهای ضروری و مواد غذایی اساسی مردم را به صورت یارانه کالایی به آنها تحویل دهیم و مردم حداقل برای اقلام اساسی غذایی خود مطمئن باشند.

علیرضا زاکانی

هدفمندی یارانه و اصلاح اقتصادی از آرزوهای کسانی است که شرایط بهتر را دنبال می‌کنند اما یکی از مشکلات ما در این حوزه به بی‌قانونی باز می‌گردد و از این منظر ما هفت گام را در خصوص یارانه‌ها مدنظر قرار دادیم. معتقدم در بازه زمانی مناسب مرحله دوم هدفمندی فراهم شود و در واقع در این خصوص باید جامعه هدف را به خوبی شناخت اما در حال حاضر این پول بین صد درصد جامعه توزیع می‌شود که این عین بی‌عدالتی است. ما برای هدفمندی یارانه ها مطالعات جدی انجام داده ایم و حدود ۷ گام برای آن پیش بینی کرده ایم که در ارائه برنامه هایمان حتما آنها را به مردم خواهیم گفت.

-

حسن سبحانی

هدفمند کردن یارانه‌ها مسأله اقتصاد ما نبود. من چند ماه قبل از اجرای این طرح مقاله‌ای نوشتم و از اجرای آن انتقاد کردم. عنوان مقاله من "افسون یارانه‌ها” بود. اصلا ما در کشور یارانه نداشتیم، اسم این طرح "افزایش قیمت حامل‌های انرژی” بود. قطعا تعیین قیمت حامل‌های انرژی نباید افزایش هزینه تولید را در بر داشته باشد.

آنچه را دولت فعلی می‌دهد من قطع نمی‌کنم چون قانون است که باید پرداخت شود. درهر حال کسانی که در این مدت به این پول عادت کرده‌اند و زندگی‌شان را با آن تنظیم کرده‌اند، قدرت خریدشان به صفر می‌رسد در هیچ شرایطی نمی‌شود این را رها کرد. باید به نحوی هوای قدرت خرید آنها را داشته باشیم.

من از اول به قانون هدفمندی انتقاد داشتم و مخالف اجرایی شدن آن بودم. اما اکنون اعلام می کنم دولت قانون تشکیل می دهم و همین قانونی که به آن انتقاد دارم و موجب وارد شدن خسارات به کشور می دانم را اجرا می کنم؛ اما بلافاصله نسبت به اصلاحش از طریق مجلس اقدام می کنم تا هم قانون را اجرا کرده باشم و هم قانون اصلاح شده را.

-

محمد سعیدی‌کیا

یارانه دادن به دهک‌های بالا و سرازیر نشدن یارانه به سمت تولید از مشکلات طرح هدفمندی یارانه‌هاست. چون پرداخت یارانه‌ها را قول دادیم باید اجرا کنیم. مگر قانون نیست؟ پس نمی‌توان آن را اجرا نکرد. من در این مورد پیشنهادی دارم.

می‌توانیم این پول را صرف قسمتی از سبد هزینه خانوار که سلامت و درمان است کمک کنیم. یعنی یک تامین اجتماعی پایه برای همه مردم کشور تدارک ببینیم و این پول را صرف این کار کنیم.

محمد شریعتمداری

امروز صحبت از اینکه آیا بنده با اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها موافقم یا مخالف، تنها به وسیله کسی انجام می‌شود که هدفمندی یارانه‌ها را نشناسد. سؤال درست این است که هدفمندی یارانه‌ها را که مضمحل شد و دوباره از اول باید درباره آن گفت‌وگو کنیم چطور می‌توان دوباره اجرا کرد.

تأمین برخی از قیمت‌های افزایش یافته‌ ناشی از اجرای هدفمندی یارانه‌ها به صورت نقدی قطعاً ادامه پیدا خواهد کرد. یارانه نقدی و دیگر انواع یارانه مورد توجه ماست. بخشی از پرداخت‌ها در اجرای هدفمندی یارانه‌ها قطعاً پرداخت یارانه نقدی خواهد بود که حداقل آن‌ همان چیزی است که در پایان دولت کنونی پرداخت می‌شود.

بخشی از یارانه‌ها هم باید آثار ضدتورمی داشته باشد که جلوی افزایش بیش از حد قیمت‌ها را بگیرد تا مردم دچار ضایعات ناشی از افزایش قیمت کالاهایی که یارانه از آنها برداشته می‌شود، نشوند.

-

محمدرضا عارف

هدفمند کردن یارانه ها یک طرح اساسی و ضروری برای توزیع عادلانه‌تر ثروت و کاهش فاصله دهک‌های است و اجرای دقیق قانون بخصوص پرداخت سهم ۳۰ درصد تولید را از محل منابع این طرح برای رونق تولید و تشویق تولیدکنندگان ضروری است. دولت هنوز فاز نخست را به صورت کامل اجرا نکرده است بنابراین از نظر من فعلاً نباید دنبال اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانه‌ها باشیم.

-

محمدباقر قالیباف

معتقدم که هدفمندی یارانه ها با یک دهه تاخیر آغاز شده است. اصل اجرای هدفمندی درست است اما این موضوع یک بسته کامل و جامعی است که باید همه آن را اجرا کرد. هدفمندی یارانه ها باید ادامه یابد اما به صورت هدفمند که در این راستا یک سری از یارانه ها باید به صورت مستقیم و یک سری دیگر‌ غیر مستقیم پرداخت شود.

بخشی از جامعه که درآمد بالایی دارند بعید به نظر می رسد نیاز به افزایش یارانه نقدی داشته باشند، اما برای سرمایه گذاری و تولید باید نسبت به تسهیل این روند به آنها کمک کرد و در این حوزه یارانه های مشخص برای آنها در نظر گرفت.

در روستاها هم نیازمند ارائه یارانه مستقیم برای تامین معیشت و هم نیازمند پرداخت یارانه غیر مستقیم برای توسعه کشاورزی و تولید محصولات هستیم. بخشی از جامعه هم که اقشار حقوق بگیر هستند که برای عدم احساس تورم و جبران برخی اضافه هزینه ها نیازمند دریافت یارانه هستند. برای اقشار کم برخوردار جامعه به ویژه در روستاها یارانه کار می‌دهم تا بوسیله یارانه کار، به مقوله کشاورزی رونق داده شود.

کامران باقری لنکرانی

آنچه ‌قانون هدفمندی یارانه‌ها را به عنوان الزام عملی حتمی می‌کند این است که باید تلاش‌  کنیم در فضای واقعی زندگی کنیم و معتقدم یارانه‌ها فضای کسب و کار کشور را غیر واقعی می‌کنند. شیب اجرای هدفمندی یارانه‌ها باید مناسب باشد و امرار و معاش خانواده‌های ضعیف به عنوان یک رکن قرار گیرد. پرداخت نقدی یارانه‌ها در جوامع روستایی و عشایری کمک کننده بوده و اثرات خوبی هم داشته، مثلا برخی جوامع با در اختیار داشتن یارانه نقدی و برنامه‌ریزی روی آن زندگی خودشان را تغییر دادند؛ اما پرداخت یارانه‌ نقدی برای کسانیکه در جامعه شهری زندگی می‌کنند، مناسب نبوده است.

با توجه به ارزش انرژی به دلیل افت ارزش پول شرایط مشابه قبل از هدفمندی را پیدا کرده‌ایم و به نوعی برگشت به عقب داشته‌ایم یعنی نه اینکه حرکت رو به جلو داشته باشیم.

-

منوچهر متکی

هدفمندی یارانه‌ها کار خوبی بود و باید کارهای دیگری مانند آن به صورت علمی و کارشناسی شده انجام شود، ولی در این شرایط حساس حق اشتباه نداریم.

-

علی‌اکبر ولایتی

هدفمندی حتما باید ادامه یابد، اما در عین حال نباید از صنعت غفلت شود. چون هزینه های صنایع هم افزایش می‌یابد، کمک به آنها در واقع کمک به طبقه کارگر هم هست، چراکه مانع از آن میشود که کارخانجات از فعالیت خود باز بمانند و کارگران بیکار شوند.

در شرایط فعلی پرداخت یارانه نقدی کمترین کمکی است که دولت می‌تواند برای جبران بخشی از هزینه تحمیلی ناشی از اجرای ناقص این طرح به مردم پرداخت کند. در واقع اجرای این سیاست نباید موجب شود که مردم به دولت یارانه دهند.