طنز سهميه‌بندي بنزين و حاتم‌بخشي گازوئيل

قيمت گازوئيل در ايران بر خلاف دنيا يک‌ششم قيمت بنزين و مشتريان گازوئيل يک‌سي‌ام مشتريان بنزين برآورد مي‌شوند، روزانه 85 ميليون ليتر گازوئيل مصرف مي‌شود که بخش زيادي از آن توسط خودروهاي پاکستاني، عراقي و ترکيه‌اي با استفاده از پول مردم ايران انجام مي‌شود. سود سرشار، حتي شماري از قاچاقچيان مواد مخدر را به سوي اين تجارت کشانده داده است.

کد خبر: ۳۱۵۳

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۳۸۶ - ۱۱:۳۳

با وجود آن‌که قيمت گازوئيل در ايران بر خلاف دنيا يک‌ششم قيمت بنزين و مشتريان گازوئيل يک‌سي‌ام مشتريان بنزين برآورد مي‌شوند، اجراي سهميه‌بندي بنزين با هزينه گزاف و خودداري از سهميه‌بندي گازوئيل، طنز عجيبي است که باعث شده قاچاق گازوئيل به تنها شغل بسياري از مردم مناطق مرزنشين کشور تبديل شود.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، در حالي که در آستانه پايان شش ماه نخست اجراي سهميه‌بندي بنزين، بنا بر اعلام مسئولان بين 8 تا 9 ميليون کارت هوشمند سوخت براي خودرهاي بنزين‌سوز و بين 5 تا 6 ميليون کارت هوشمند سوخت براي موتورسيکلت توزيع شد، گازوئيل همچنان از سهميه‌بندي معاف است و به رغم درگير بودن حداکثر 500 هزار خانوار با اين حصول، به گفت وزير نفت، روزانه 85 ميليون ليتر گازوئيل مصرف مي‌شود که با اين وصف، بخش زيادي از اين مصرف، توسط خودروهاي پاکستاني، عراقي و ترکيه‌اي با استفاده از پول مردم ايران و سود و واسطه‌گري قاچاقچيان انجام مي‌شود.

بنا بر اين گزارش، ويژگي مصرف‌کنندگان گازوئيل بر خلاف مصرف‌کنندگان بنزين، تعداد بسيار کمتر و قابل شناسايي و مديريت بودن آنهاست؛ چراکه خودروهاي سنگين راه‌سازي و حمل بار، تراکتورها و موتورهاي آب کشاورزي عمده‌ترين مصرف‌کنندگان گازوئيل به شمار مي‌روند و از آنجا که بيشتر آنها با نهادهاي گوناگون همچون وزارت راه و نيرو، جهاد کشاورزي و... مرتبطند، ساماندهي آنها و ارايه گازوئيل مورد نيازشان، به گونه‌اي که منجر به بروز فشار به ويژه بر کشاورزان نشود، بسيار ساده‌تر از بنزين امکان‌پذير است.

اين امر بديهي با تأييد نوذري وزير نفت هم روبه‌رو شده که گفته است: «شناسايي خودروهاي گازوئيلي، بسيار آسانتر از خودروهاي بنزين سوز است، زيرا تعداد آنها نسبت به خودروهاي بنزين سوز کمتر است»، اما مشخص نيست علت مخلافت شديد دولت با سهميه‌بندي گازوئيل و حتي تلاش براي رد اين موضوع در مجلس در مقطع طرح آن چيست؟

اين در حالي است که تعداد خانوارهاي مرتبط با مصرف گازوئيل، حدود 500 هزار نفر است، حال آن که مجموع تعداد کارت سوخت توزيع شده براي بنزين جهت خودروها و موتورسيکلت‌ها به رقم 15 ميليون مي‌رسد.

بر پايه اين گزارش، گازوئيل که هم قيمت تمام‌شده آن با بنزين برابر است و هم قيمت جهاني فروش آن معادل بنزين (حدود يک دلار) است، با قيمت يک‌ششم بنزين، آن هم به صورت نامحدود عرضه مي‌شود و بهترين کالا براي قاچاق به شمار مي‌رود. با اين حساب، قيمت گازوئيل در ايران، يک‌چهلم قيمت جهاني آن است و اين صرفه اقتصادي و سود سرشار، حتي شماري از قاچاقچيان مواد مخدر را به سوي اين تجارت کشانده داده است.

عرضه گازوئيل با قيمت بسيار پايين، در حالي که هم قيمت بنزين تمام‌شده و هم قيمت جهاني آن با بنزين برابر است، باعث شده تا بسياري از مردم براي سيستم‌هاي گرمايشي قديمي و آلاينده خود از اين سوخت استفاده کنند و نيز رانندگان صاحب خودروهاي سنگين قديمي با مصارف سوخت بالا، نسبت به اصلاح خودرو خود اقدام نکنند که اين امر علاوه بر اتلاف منابع کشور، به آلودگي محيط زيست نيز دامن مي‌زند.

گفتني است، تجربه استفاده از کارت هوشمند سوخت، بدون سهميه‌بندي که در ابتداي سال جاري در مورد بنزين استفاده شد، نشان داد اين رويه به دليل فضاي رواني نگراني از کم شدن يا سهميه‌بندي، به افزايش مصرف دامن مي‌زند و مسئولان وزارت نفت بايد پس از يک دوره بسيار کوتاه دو ـ سه‌هفته‌اي براي رفع اشکالات، به سهميه‌بندي گازوئيل با کارت هوشمند بپردازند.