فرابورس از بورس سبقت گرفت

کد خبر: ۳۰۶۵۶۲

تاریخ: ۱۴ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۴:۲۴

در حالی بورس اوراق بهادار تهران برای امسال واگذاری 15 شرکت را در دستور کار خود قرار داده بود که با واگذاری سهام 2 شرکت نه تنها از سال گذشته عقب ماند بلکه نتوانست برنامه سال جاری خود را نیز محقق کند.

به گزارش ایسنا بورس اوراق بهادار تهران در ابتدای امسال اعلام کرد که قصد دارد طی سال 91 حدود 15 شرکت دولتی و خصوصی را وارد بورس کند اما با نزدیک شدن به پایان سال نه تنها این میزان محقق نشد بلکه بورس تهران علی رغم کسب بازدهی 45 درصدی در سال جاری تنها توانست سهام 2 شرکت را وارد بورس کند.

این در حالی است که بورس تهران با بازدهی 14 درصدی در سال گذشته توانسته بود سهام یک شرکت اصل چهل و چهاری و شش شرکت غیر اصل چهل و چهاری را در بورس پذیرش و عرضه کند اما امسال با وجود افزایش چشمگیر بازدهی بورس و رسیدن آن به عدد 45 درصد، تعداد شرکت‌های واگذار شده کاهش پیدا کرد و بورس تهران تنها موفق به واگذاری سهام 2 شرکت شد.

به این ترتیب مدیر عامل شرکت بورس در ابتدای سال 91 اعلام کرده بود که امسال میزان تقاضای پذیرش از طریق شرکت‌های خصوصی افزایش یافته و این نشان‌دهنده‌ی این است که شرکت‌های غیر دولتی انگیزه حضور در بازار سرمایه پیدا کرده‌اند.

قالیباف اصل گفته بود: پنج شرکت زیر مجموعه ایران خودرو به همراه نفت ایرانول، نفت سپاهان و سیمان خوزستان از شرکت‌های خصوصی هستند که تقاضای پذیرش در بورس داده اند وسهام آن‌ها در سال 91 در بورس تهران عرضه می‌شود همچنین قرار است سهام شرکت‌های هلدینگ خلیج فارس، نفت جی، بیمه ملت، نفت پاسارگاد و پالایشگاه بندرعباس در بورس عرضه شود.

اما با نزدیک شدن به پایان سال شرکت بورس توانست تنها سهام 2 شرکت عرضه کند و از این نظر در تحقق اهداف خود موفق عمل نکرد و از بازار رقیب خود یعنی فرابورس جا ماند زیرا میزان عرضه اولیه سهام شرکتها در بازار فرابورس نشان می دهد که به دلیل قوانین ساده فرابورس بیشتر شرکتها تمایل دارند تا سهام خود را در فرابورس عرضه کنند به طوری که از ابتدای سال تا کنون سهام شرکتهای همچون نفت پاسارگاد،ایرانول،پالایشگاه لاوان،پالایشگاه تهران،پالایشگاه شیراز،قندچهارمحال،روی زنگان،زرین معدن آسیا و توکا ریل در فرابورس ایران عرضه شده و این بازار نو پا گوی سبقت را از بورس تهران ربوده است.

به این ترتیب شرکت بورس تهران که پذیرش و عرضه 15 شرکت را در برنامه سال جاری داشت، تا کنون موفق به عرضه سهام شرکت های پالایشگاه بندرعباس و بیمه ملت و درج سیمان آْبیک در بورس تهران شد و به دلایل مختلف موفق به عرضه و درج بیشتر سهام شرکت‌ها نشد.

موانع واگذاری شرکت‌ها

در این میان محمدرضا عربی - معاون نظارت بر ناشران و اعضا شرکت بورس - در گفت‌وگو با ایسنا گفت: برنامه شرکت بورس پذیرش 15 شرکت در سال 91 بود در حالی که 3 شرکت از ابتدای سال تا کنون واگذار شده است که این میزان از نظر شرکت بورس کافی نیست.

او ادامه داد: البته ذکر این نکته ضروریست که میزان شرکت‌هایی که مورد بررسی قرار گرفته و در مراحل مختلف پذیرش و آماده‌سازی بوده‌اند به مراتب بیشتر بوده است ولی شرایط حاکم اجازه واگذاری بیشتر را نداد و مسائلی مانند وضعیت بازار در 6 ماه ابتدای سال و پس از آن تغییرات نرخ ارز و موانع موردی همانند آنچه درعرضه سهام هلدینگ خلیج فارس اتفاق افتاد باعث این امر شد.

وی در پاسخ به این سوال که چرا در 6 ماهه دوم سال که اوضاع بورس بهبود یافت، سهام جدیدی عرضه نشد؟ گفت: پروسه آماده‌سازی برای عرضه از جمله جمع‌آوری و شفاف‌سازی اطلاعات فرایند زمان‌بری بوده و نمی‌تواند ظرف یک هفته و یا حتی یک ماه صورت گیرد ضمن اینکه مواردی از شرکت‌هایی که کاملا آماده برای درج و عرضه بوده‌اند بدلیل عدم تمایل سهامدار امکان عرضه آن میسر نشد.

به این ترتیب به گفته مسئولان بورس، فرآیند ورود شرکت‌ها به خصوص شرکت‌های دولتی به بورس زمان بر است و شرکت‌ها باید قانون بازار سرمایه را رعایت کنند.این در حالی است که شرکت بورس بر اساس دستورالعمل پذیرش عمل کرده و سهام شرکت‌ها را بر اساس این دستورالعمل پذیرش می کند.بر این اساس اگر فرایند شرکت‌ها روشن و شفاف باشد و دستورالعمل پذیرش را اجرا کنند قطعا وارد بورس می شوند.

عرضه اولین شرکت اصل چهل و چهاری در بورس

این در حالی است که پس از گذشت دو سال از فرآیند آماده سازی پالایشگاه بندرعباس، این شرکت با سرمایه 1380 میلیارد تومانی در روز 27 اسفند 90 با نماد " شبندر" به عنوان چهارصد و هفتاد امین شرکت بورسی درج شد و فعالان بازار سرمایه امیدوار بودند تا سهام این شرکت را در سال جدید خریداری کنند.

بر این اساس اولین شرکت اصل چهل و چهاری که در سال 91 موفق به عبور از دروازه بورس شد، شرکت پالایشگاه بندرعباس بود که از سال 89 در حال آماده سازی و طی کردن مراحل نهایی برای ورود به بورس بود ولی به دلایل مختلف و ارائه نکردن اطلاعات مورد نظر پشت درهای بورس باقی ماند و نتوانست در سال 90 وارد بورس شود.

این شرکت بعد از پذیرش و درج نام ، جلسه معارفه‌ ای در روز 28 فروردین 91 برگزار کرد اما در این جلسه که با استقبال کم سهامداران همراه بود صورت‌های مالی شرکت به صورت کامل تشریح نشد و موجب نارضایتی سهامداران شد که عدم ارائه اطلاعات صحیح و سپرده نکردن سهم موجب عرضه نشدن سهام این شرکت شد.

به این ترتیب بعد از کش و قوس فراوان و ارائه اطلاعات این شرکت اصل چهل و چهاری درمعاملات 4 تیر ماه وارد بورس تهران شد و 5 درصد از سهام آن معادل 690 میلیون سهم به قیمت 114 تومان به فروش رفت و سهامداران حقوقی و شرکت‌های سرمایه‌گذاری اقدام به خریداری سهام این شرکت کردند.

بعد از عرضه اولیه این شرکت در روز 29 آبان ماه بلوک 17 درصدی پالایشگاه بندرعباس در بازار دوم بورس عرضه شد ولی هیچ کس حاضر به خریداری این سهم نشد و با به فروش نرفتن این سهم حلقه ناکامی های سازمان خصوصی سازی در عرضه های بلوکی تکمیل شد.

به این ترتیب در روز 29 آبان ماه 17 درصد از سهام پالایشگاه بندرعباس توسط سازمان خصوصی سازی عرضه شد و نماد این شرکت با قیمت پایه 410 تومان مورد بازگشایی قرار گرفت اما تا پایان زمان معاملات کسی حاضر به خریداری 2 میلیارد و 346 میلیون سهم این شرکت با قیمت پایه نشد و بلوک"شبنر" به دلیل افزایش قیمت پایه و گران بودن هر سهم این شرکت روی دست سازمان خصوصی سازی باقی ماند.

اما طولی نکشید که این شرکت همانند سایر شرکتهای پالایشگاهی حاضر در بورس به دلیل نوسانات نرخ ارز با رشد روز افزون قیمت و افزایش تقاضا مواجه شد به طوری که پالایشگاه بندرعباس که در روز عرضه اولیه با استقبال چندانی مواجه نشده بود،در مدت کوتاهی لیدر بازار شد و سهامداران به تبعیت از افزایش یا کاهش قیمت این سهم تصمیم گیری می کردند تا جایی که قیمت هر سهم این شرکت از 114 تومان به 446 تومان رسید و موجب خوشحالی سهامداران شد.

اما سازما ن بورس اوراق بهادار تهران به عنوان مقام ناظر به دلیل رشد چشمگیر قیمت این شرکت در روز 9 دی ماه اقدام به توقف نماد پالایشگاه بندرعباس به همراه نماد 6 شرکت دیگر کرد که این اقدام موجب نارضایتی سهامداران شد؛ دلیل سازمان بورس این بود که نماد "شبندر" به عنوان لیدر بازار مطرح شده و در بازده زمانی مشخصی از رشد قابل توجهی برخوردار بوده است در حالی که اطلاعات لازم را ارائه نکرده است لذا نماد آن به منظور بررسی وضعیت مالی شرکت و شفاف سازی بسته شد.

توقف نماد این شرکت در حالی موجی از اعتراض را در بین سهامداران ایجاد کرد و موجب توقف رشد روز افزون بورس شد که هنوز بعد از گذشت 2 ماه نماد این شرکت بورسی به دلیل ابهام در اطلاعات ارائه شده بازگشایی نشده است و هر روز وعده های متفاوتی از زمان بازگشایی نماد آن ارائه می شود و سهامدارانی که سرمایه شان بلوکه شده است بی صبرانه منتظر بازگشت این سهم به تالار شیشه ای هستند.

عرضه پنجمین شرکت بیمه ای در بورس

اما سومین شرکت درج شده در بورس نیز که به دلیل تعهد سهامدارعمده پشت دروازه های بورس ایستاده بود سرانجام با توجه به احراز شرایط پذیرش در تاریخ سوم خرداد ماه با نماد «ملت» و به عنوان 471 امین شرکت پذیرفته شده در بازار دوم بورس درج شد.

به این ترتیب 10 درصد از سهام شرکت بیمه ملت به عنوان دومین شرکت قابل واگذاری و پنجمین شرکت بیمه ای در روز 19 تیر ماه در بورس تهران عرضه شد و 150 میلیون سهم آن به قیمت 132 تومان و یک ریال به فروش رفت.

این شرکت که پیش بینی سود هر سهم سال مالی منتهی به 30 اسفند 91 را با سرمایه 150 میلیارد تومانی مبلغ 234 ریال اعلام کرده است،بعد از کشف قیمت روند نزولی در پیش گرفت و حرکت پر فراز و نشیبی داشت به طوری که در آبان ماه تا قیمت 107 تومان نزول کرد اما از آن روز به بعد رشد آرامی را آغاز کرد و تا قیمت 125 تومان افزایش یافت که در حال حاضر کمتر از قیمت کشف شده در بورس تهران معامله می شود.

درج یک شرکت بدون عرضه

همچنین بورس تهران در روز 18 تیر ماه موفق به درج سیمان آبیک با نماد «سابیک» در فهرست نرخ‌های بازار دوم بورس اوراق بهادار تهران شد اما به دلیل اختلاف در نرخ ارز هیچگاه مجال حضور در بورس را پیدا نکرد.

به این ترتیب مدت زمان شش ماهه این شرکت برای عرضه در بورس به دلیل عدم ارائه صورت‌های مالی 6 ماهه و بودجه حسابرسی شده به اتمام رسید و بر اساس دستور‌العمل پذیرش باید مجددا درخواست پذیریش در بورس تهران را مطرح کند.

سه شرکت پذیرش شدند

این در حالی است که در سال جاری شرکت‌ها پذیرش هلدینگ خلیج فارس و هلدینگ نفت و گاز تامین و در بورس تهران پذیرش شدند ولی با نزدیک شدن به پایان سال از عرضه سهام این شرکتها خبری نیست. علاوه بر این سهام شرکتهای همراه اول از فرابورس به بورس منتقل شده و در بورس تهران پذیرش شد و قرار است تا پایان سال نماد آن در بورس بازگشایی شود.

عرضه بزرگ ترین شرکت بورسی در ابهام

اما در سال جاری همواره از عرضه بزرگ ترین شرکت بورسی نام برده شد و زمان های متفاوتی برای آن اعلام شده است به طوری که ابتدا قرار بود 5 درصد از سهام هلدینگ خلیج فارس ابتدا در خرداد،سپس شهریور،مهر،آبان،22 بهمن،هفته اول اسفند و در جدید ترین تاریخ هفته دوم اسفند ماه واگذار شود اما هنوز از عرضه جدی این شرکت خبری نیست.

به این ترتیب بعد از برطرف شدن بحث های مربوط به شورای رقابت که واگذاری این شرکت را با تاخیر مواجه کرده بود، مجوز افزایش سرمایه این شرکت توسط سازمان بورس صادر شده و این شرکت در بورس تهران پذیرش شده است اما درج و عرضه 5 درصد از سهام این شرکت در بورس منوط به ثبت افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکتها و ارائه صورتهای مالی تلفیقی شش ماهه و بودجه حسابرسی است که تا کنون صورت نگرفته است و مشخص نیست آیا این شرکت تا پایان سال در بورس عرضه می شود یا نه.

در حالی که واگذاری این شرکت بستگی به آماده شدن شرایط مذکور دارد که مسئولان وزارت نفت در خصوص وضعیت خوراک این شرکتها نگرانی هایی دارند با این حال مسئولان سازمان خصوصی سازی از برطرف شدن نگرانی وزارت نفت در واگذاری این شرکت و واگذاری "هلدینگ" در نیمه دوم اسفند ماه خبر داده اند و مسئولان شرکت بورس نیز در تلاش هستند تا قبل از پایان سال سهام هلدینگ خلیج فارس را در بورس عرضه کنند اما باید دید آیا وزارت نفت در مدت دو هفته باقی مانده تا پایان سال به عرضه بزرگ ترین شرکت بورسی قبل از پایان سال رضایت می دهد؟

به این ترتیب شرکت‌های زیادی از سال گذشته تاکنون در لیست انتظار ورود به تالار شیشه‌ای قرار دارند که هر کدام از آنها با مشکلاتی مواجه شدند و از ابتدای سال تاکنون مجال حضور در تالار شیشه‌ای را پیدا نکرده‌اند که امید است با پیگری های مسئولان بورس این شرکتها به همراه شرکتها بیشتری در سال 92 وارد تالار شیشه ای شوند و موجب جذب سرمایه گذاران و افزایش بازدهی بورس در سال آینده شوند.