بدون شفاف‌سازی هر اقدام اصلاحی نقض غرض است

کد خبر: ۳۰۵۸۴۶

تاریخ: ۱۱ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۰:۱۲

یک اقتصاد‌دان با تاکید بر لزوم وجود ثبات اقتصادی در کشور گفت: تا هنگامی که در بودجه نظام بانکی و فضای ارزی شفاف‌سازی انجام نشود، هرگونه اقدامی اصلاحی نقض غرض است.

به گزارش ایسنا دکتر عباس شاکری با بیان این‌که اقتصاد ایران رو به دلاری‌شدن پیش می‌رود، گفت: سال‌هاست که آمریکا توانسته پول کشور خود را به سایر کشور‌ها دیکته کند؛ از این‌رو در شرایطی که تورم بالایی بر اقتصاد یک کشور حاکم می‌شود، مردم ترجیح می‌دهند که به جای نگهداری پول داخلی که هر روز ارزش خود را بیشتر از دست می‌دهد، دلار را جایگزین کرده و به عنوان ذخیره ارزش پول خود خریداری و پس‌انداز کنند.

وی با اعتقاد به این‌که اقتصاد کشور خواسته یا ناخواسته به سمت جانشینی دلار در حال تغییر است، افزود: از سویی مردم عادی برای حفظ ارزش پول خود و انتظار سودآوری برای خرید دلار اقدام می‌کنند و از سویی دیگر پرتفو‌های بزرگ که در بازار سهام و سکه نیز فعال بوده‌اند، به‌طور گروهی وارد بازار ارز شده و سوداگری‌ها را تشدید می‌کنند، این درحالی است که اقتصاد محکوم به پرداخت هزینه‌های این بی‌ثباتی‌ها است.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر این‌که مدیران اجرایی و اقتصادی آنقدر که لازم بود نتوانستند بازار ارز را کنترل و نظارت کنند، بیان کرد: همواره از بالا رفتن نرخ ارز سخن گفته می‌شود و خبرهای پر سروصدایی از آن منتشر می‌شود؛ اما آیا مسوولی می‌گوید که چرا ارز گران‌شده و یا چرا نتوانسته‌اند و یا نمی‌خواهند که قیمت را کنترل و کاهش دهند؟ به‌طور یقین هیچ کس نمی‌تواند اثبات کند که در 10 سال گذشته تاکنون سیاست منطقی و مطابق با اصول اقتصاد برای کاهش نرخ ارز اندیشیده و اجرا شده است.

او ادامه داد: بهانه‌هایی نظیر حمایت از تولید و یا صادرات برای بالا‌بودن و یا نوسان نرخ ارز توجیه اقتصادی ندارد و می‌توان ریشه بسیاری از تلاطم‌های حاکم در ارز را در درآمد‌های ارزی نفتی کشور جست‌وجو کرد.

به گفته شاکری بی‌ثباتی پولی و ارزی به هیچ عنوان مناسب تولید و صادرات یک کشور نیست.

او هم‌چنین با بیان این‌که فساد در اقتصاد قابل توجیه نیست و نباید ارز به وسیله‌ای برای رانت‌خواری عده‌ای در کشور تبدیل شود، عنوان کرد: مدیریت ارزی باید به گونه‌ای باشد که با وجود محدودیت‌های منابع ارزی، مبادلات ارزی به دقت کنترل شده و در اختیار متقاضیان حتی دانشجویان و مردم عادی نیز قرار گیرد، نه این‌که آنقدر بانک‌ها مبادلات ارزی انجام دهند که عمده سود‌آوری آنها از این طریق تامین شود.

این کارشناس با تاکید بر این‌که مسوولان باید قبل از گسترش تحریم‌ها و کاهش منابع ارزی، درآمد‌های نفتی را کنترل می‌کردند تا شرایط فعلی اینگونه نمی‌شد، افزود: در حالی که در چنین وضعیتی قرار گرفته‌ایم دیگر مدیران اقتصادی با اعمال سیاست‌های مناسب و به موقع نباید اجازه می‌دادند که معاملات سوداگرانه در مقیاسی وسیع در کشور شکل بگیرد و مانع گسترش آن می‌شدند تا بر بی‌ثباتی‌ها افزوده نشود.

شاکری هم‌چنین نسبت به تعیین نرخ بالای ارز در بودجه سال 92 هشدار داد و تصریح کرد: نیازی به توضیح در این مورد نیست چرا که تمامی دولتمردان و مدیران اقتصادی آگاهند که نرخ بالای ارز در بودجه چه آسیبی را متوجه آینده یک کشور می‌کند از این‌رو باید این مساله کاملا کارشناسی شود.

وی با اشاره به تصمیم برای افزایش درآمد‌های مالیاتی در بودجه سال آینده نیز تاکید کرد: اجرای این سیاست نیازمند بررسی، تدبیر، گذر‌ زمان و در دست داشتن آمار صحیح و قابل اتکاست؛ از این‌رو نباید در اجرای آن بی‌مهابا عمل کرد.

وی هم‌چنین به نقش بانک‌ها در بی‌ثباتی‌های ارزی اشاره کرد و توضیح داد: با ورود بیش از حد بانک‌های خصوصی، موسسات مالی و نهادهای شبه‌دولتی به سیستم بانکی و مالی کشور، زمینه برای سوداگری افزایش یافت و این به هیچ عنوان قابل درک نیست که بانکی به افتخار اعلام کند که عمده سودآوری آن حاصل از فروش ارز بوده است، در حالی که باید بخش زیادی از فعالیت بانک‌ها در حمایت از تولید انجام شود.

او در ادامه با اشاره به اطمینانی که دولت در سال‌های اخیر برای تامین مالی بنگاه‌ها به آنها داد، اظهار کرد: نظام بانکی حتی در برخی از مواقع تا 90 درصد از منابع مورد نیاز بنگاه‌ها را به آنها وام می‌دهد و اغلب هم به کندی بازپرداخت را انجام می‌دهند و یا به‌طور کلی از بازپرداخت آن شانه خالی می‌کنند که در نتیجه مشاهده می‌کنیم که معوقات بانکی چگونه هر روزه افزایش یافته و مشکل‌ساز می‌شوند.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی هم‌چنین با انتقاد از این‌که چرا تغییر و یا نوسان در اجناس و کالاهای دیگر به ارز نسبت داده می‌شود، گفت‌: اگر نگاهی به گرانی‌های اخیر خودرو داشته باشیم، متوجه خواهیم شد که اغلب این گرانی‌ها در خودروهایی هستند که ما قبلا مدعی بودیم حدود 90 درصد ساخت آنها د اخلی بوده و در تولید‌شان خودکفا شده‌ایم. پس در این حالت چگونه ممکن است که با افزایش نرخ ارز قیمت این خودروها تا این حد افزایش یابد، در این جاست که باید گفت وابستگی تولیدات خودرو کشور به قطعات خارجی بیش از میزان اعلام شده بوده است.

او اضافه کرد: حتی اگر قطعات خودرو‌های تولید داخل اغلب خارجی باشند و دلار مبادلاتی دریافت کنند باید گفت که تغییر دلاری کمتر از دو برابر نسبت به قبل بوده پس چرا خودروی پنج میلیون تومانی که هفت میلیون تومان فروخته می‌شد، حال باید بالغ بر 20 میلیون فروخته شود؟

شاکری در بخشی دیگر از سخنان خود به نقش ثبات اقتصادی در توسعه یک کشور اشاره کرد و افزود:هیچ عنصری برای توسعه یک کشور نمی‌تواند کاراتر و بهتر از نیروی انسانی باشد که این عامل نیز نیازمند توجه و آرامش اقتصادی برای ادامه‌ فعالیت خود است.

وی گفت: برخلاف تصوراتی که عدالت و رشد را در تضاد با یکدیگر می‌داند، «آمارتیاسن» _ توسعه‌دان _ در نظریه‌ای تاکید کرد که برقراری توسعه در یک کشور نیازمند فقرزدایی، ارتقاء رفاه و بهداشت هم‌چنین آزادی است که به طور یقین برای تحقق آن باید ثبات اقتصادی وجود داشته باشد.

او ادامه داد: از این‌رو هنگامی که برنامه‌های توسعه کشور را بررسی می‌کنیم می‌بینیم که با وجود تلاش بسیار برای تدوین مفاد آن هنوز به درستی به مفاد آن عمل نشده و تحقق نیافته است که این مساله به بی‌ثباتی اقتصادی کشور باز می‌گردد که نوسان ارز در آن بی‌تاثیر نیست؛ بنابراین باید برای دستیابی به رشد و توسعه، فکری جدی برای کنترل ارز انجام داد.

این اقتصاد‌دان در پایان یادآور شد: برای توسعه‌یافتگی باید مسیری شفاف و برپایه اصلاحات حقیقی، ساختاری و نهادی را طی کرد.