کنکاش در آمار مهاجرت در کشور؛

وقتی تئوری و آمار، ادعای دولتمردان را مردود می‌کند!

جوانانی که ازدواج کرده‌اند، معمولا خانه پدری را ترک می‌کنند و بر اثر مشکلات اقتصادی که بر زندگی خانوادگی آن‌ها فشار می‌آورد، مجبورند برای کسب درآمد و یافتن کار سرزمین خود را ترک کنند و به شهر‌ها روی آورند؛ بنابراین، مسأله مهاجرت روستاییان بیشتر متوجه نیروهای فعال و جوان جامعه روستایی است؛ بررسی‌هایی که در زمینه سن مهاجران روستایی شده، این امر را تأیید می‌کند.

کد خبر: ۳۰۵۷۹۷

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۸:۰۲

یکی از معضلاتی که بیش از نیم قرن ایران به آن دچار است، مهاجرت روستاییان به شهرها و به دنبال آن گسترش شهرنشینی و حاشیه نشینی است.

به گزارش «تابناک»، بنا بر آمار ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران، در فاصله ساهای ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰، مجموعا ۵،‌۵۳۴،‌۶۶۶ نفر از محل سکونت خود مهاجرت کرده‌اند‌ که این مهاجرت یا از یک شهر به شهر دیگر در محدوده استان قبلی، یا از یک استان به استان دیگر و یا از یک روستا به شهر بوده است.

بنا بر آمارهای موجود در این دوره پنج ساله، ۹۵۹،‌۰۲۳، ۱ نفر از روستا‌ها مهاجرت کرده‌اند که از این میزان، ۵۰۹،‌۹۱۵ نفر از روستاییان به شهرستان‌های‌‌ همان استان و ۱۰۸،‌۴۵۰ نفر به شهرستان‌های استان‌های دیگر مهاجرت کرده‌اند که مقصد بیشتر این افراد، شهرستان‌های استان تهران بوده است.

به باور جامعه‌شناسان، مهاجرت به طور عمده در مرحله خاصی از دوران زندگی انسان روی می‌دهد. افرادی که وارد دوره جوانی شده‌اند، جوانانی که ازدواج کرده‌اند، معمولا خانه پدری را ترک می‌کنند و بر اثر مشکلات اقتصادی که بر زندگی خانوادگی آن‌ها فشار می‌آورد، مجبور هستند برای کسب درآمد و یافتن کار سرزمین خود را ترک کنند و به شهر‌ها روی آورند؛ بنابراین، مسأله مهاجرت روستاییان بیشتر متوجه نیروهای فعال و جوان جامعه روستایی است. بررسی‌هایی که در زمینه سن مهاجران روستایی شده، این امر را تأیید می‌کند.

با مقایسه مهاجرین بین بیست تا چهل سال در بازه زمان ۸۵ تا ۹۰ در ایران، درمی‌یابیم که ۲،‌۷۳۹،‌۸۳۱ شهر و روستای خود را‌‌ رها کرده‌اند که نسبت به کل جمعیت ۵/۵ میلیون نفری مهاجرین، بیش از ۵۱ درصد را شامل می‌شود‌ که با تحقیق این آمار ‌تنها در حوزه روستایی، مشخص می‌شود که ۴۵۶ هزار و ۷۷۵ نفر بین سنین بیست تا چهل سال، روستاهای خود را‌‌ رها کرده‌اند که بالغ بر ۱۰ درصد کل آمار را شامل می‌شود و این نشان دهنده اوضاع نامساعد اشتغال در روستا‌ها در سال‌های حضور محمود احمدی‌نژاد در پاستور است.

مدل مهاجرت هریس ـ تودار، بیان می‌کند که وجود نرخ بالای مهاجرت از روستا به شهر به دلیل بیکاری بالاست. بنا بر این مدل، مهاجرت از روستا به شهر، تابعی از اختلاف دستمزدهای انتظاری شهر و روستاست.

گلد اسمیت در تکمیل این نظریه می‌گوید: در بررسی مهاجرت از روستا به شهر و بهره‌وری بخش کشاورزی، مهاجرت از روستا به شهر تابعی مثبت از نرخ درآمد سرانه شهری به درآمد سرانه روستایی است و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی، می‌تواند باعث کاهش مهاجرت شود.

اکنون با توجه به این، مهاجرت جوانان روستایی‌ از یک سو باعث کاهش نیروی مولد و از سوی دیگر، باعث ناهنجاری‌های اجتماعی در شهر‌ها می‌شود؛ مسأله‌ای که در چهل، پنجاه سال گذشته پدیده‌ای نامطلوب برای اقتصاد و جامعه ایرانی بوده ‌و متأسفانه به رغم‌ ادعاهای‌ دولت نهم و دهم، ‌بنا به آمار و شواهد موجود و همچنین تئوری‌های جامعه‌شناسی، ادعاهای دولت بر خلاف واقعیت است و به دلیل کاهش سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و دشواری‌های بسیاری که سیاست‌های اقتصادی و کشاورزی برای روستاییان ایجاد کرده، نه تنها مهاجرت روستاییان به شهر‌ها کاهش نیافته، که افزایش هم یافته است.