تغییر و تحولات در راه واتیکان

شامگاه امروز 28 فوریه (8 شب به وقت سوییس) بندیکت شانزدهم رسماً از مقام خود کناره گیری می کند. جوزف رایسنیگر 85 ساله که از سال 2005 پس از مرگ ژان پل دوم ریاست امپراطوری کلیسای واتیکان را برعهده گرفت، در حالی برای همیشه از سمت خود استعفا می دهد که بسیاری از کارشناسان معتقدند شاید زمینه حداقل برای تحول در کلیسا آماده شود، هر چند با وجود ساختار محافظه کار کلیسا و انتخاب فردی در همین ساختار نمی توان توقع تحولات اساسی و تغییر تفکرات و سنت های کلیسای روم را داشت.

کد خبر: ۳۰۵۷۸۸

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۶:۰۵

ساختار اولیه کلیسا زمانی شکل گرفت که اولین زاهدان و کشیشان مسیحی در اعتراض به ثروت اندوزی و فساد مالی کاهنان یهودی و حاکمان جامعه آن روز به زهد و گوشه نشینی از دنیا روی آوردند که مهمترین مشخصه آن تجرد کشیشان بود. کشیشان قرون وسطایی که با تفکر و عقل گرایی مخالف بودند، خود را نوعی واسطه برای ارتباط با خدا معرفی می کردند، اسناد بسیاری حکایت از خرید گناهان و فروش بهشت در ازای دریافت مبالغ هنگفت دارد.

به گزارش اعتدال، در اواخر قرون وسطا فساد درون کلیسا به حدی رسیده بود که مارتین لوتر در اعتراض به عملکرد کشیشان، کلیسای خود را مستقل اعلام کرد و گفت برای ارتباط با خدا احتیاج به هیچ واسطه‌ای نیست. آن زمان بود که بسیاری از امپراتوری‌های قدرتمند از جمله امپراتوری انگلستان، فرانسه، آلمان به دلیل وجود رقابت با سران کلیساها، از پروتستان ها حمایت کرد. بعدها به دلیل وجود انشعاب و کاهش گروه های معتقد کاتولیک، پاپ ژان بیست و سوم در شورای دوم واتیکانی از کلیساهای ارتدوکس، پروتستان و انگلیکن دعوت نمود.

هانس کوک در این باره می گوید به رغم توافقات درباره اصلاح آیین عبادی، کلیسای کاتولیک در وحدت با دیگر کلیساها وامانده و پاپ و دربار کلیسا به رغم تحولات به رفتار پیش شورایی و اقتدارگرایی خود ادامه می دهند و درس های چندانی از فرآیند شورا آموخته نشده است.

علت استعفای پاپ چیست؟

جورج راسینگر برادر پاپ مستعفی در این باره گفته است: علت استعفای برادرش بیماری و وضعیت جسمی نامناسب اوست و اینکه پزشکان او را از پروازهای فرا اقیانوسی منع کرده اند. تورنیللی کارشناس مسائل واتیکان می گوید بندیکت ممکن است دور از چشم مطبوعات و در طول سفرش به مکزیک و کوبا در ماه مارس 2012 تصمیم به بازنشستگی گرفته باشد، اما مشخص شد که فشارهای رسوایی ماجرای واتیلیکس که در آن یک روزنامه نگار ایتالیایی کتابی را بر مبنای اسنادی منتشر کرد، که توسط پیش‌خدمت پاپ تهیه شده بود، رسوایی مداوم بانکی (فساد مالی) واتیکان را تشدید کرد.

پائولو گابریلی پیش خدمت پاپ گفته بود او متوجه شده که بندیکت اطلاعاتی که برای اداره واتیکان مورد نیاز بوده است را در اختیارش قرار نداده است. از طرف دیگر موضع گیری های پاپ و اظهاراتش در مورد دین اسلام و ناتوانی او برای ایجاد وحدت بین ادیان و عملکرد مغایر با شورای دوم واتیکانی مورد انتقادات گسترده ای حتی از سوی رسانه های کاتولیک قرار گرفته بود.

همچنین شاید گشترس اسلام و تحرکی که در جامعه جهانی ایجاد شده موجبات نگرانی پاپ را فراهم کرده باشد. رسوایی  های جنسی و رفتارهای غیراخلاقی کشیشان را نیز می توان  از عموامل  دیگر این موضوع به حساب آورد، رسوایی ها و آزارهای جنسی کشیشان که ممکن است تا نسل ها نوعی بی اعتمادی به کلیسای روم را تشدید کند.

جانشین پاپ کیست؟

از زمان اعلام استعفای بندیکت شانزدهم، اسامی زیادی برای جانشینی پاپ مطرح شده است. از جمله  کاردینال سیاه پوست پیترترکسون 64 ساله از غنا. این کاردینال اهل غنا رئیس شورا یا انجمن اسقفی برای عدالت و صلح است. موضع گیریها و سخنان او در مورد دین مبین اسلام همیشه بسیار تند بوده و مواضع رایسینگر را به یاد می آورد.

کاردینال مارس اولت اهل کانادا 68 ساله ؛ او در جنوب آمریکا و در کبک زادگاهش کار کرده و اکنون رئیس کمیته اسقفی اعظم برای آمریکای لاتین است. بر طبق خدمات سرشماری کشورهای آمریکای لاتین، موضوعی که باعث چالش کلیسای کاتولیک شده ، این است که 81% مردم آمریکای لاتین کاتولیک و تنها 4% در سال 1994 پروتستان بوده اند و تا سال 2010 جمعیت کاتولیک ها به 70% کاهش یافت. در حالیکه تعداد پروتستان ها افزایش 13% را نشان می داد. شاید این موضوع یکی از دلایل کلیسای روم برای انتخاب این کاردینال به عنوان پاپ بعدی باشد.

کاردینال آنجلو اسکولا 71 ساله؛ او یک فیلسوف است که توسط بندیکت در سال 2011 اسقف اعظم میلان شد، او جزو افرادی است که با گروه های محافظه کار رابطه دارد و از سیاست مدارانی مانند سیلویو برلوسکونی همواره پشتیبانی کرده است.

بی‌شک پاپ آینده هر که باشد، سایه بندیکت شانزدهم بر روی تصمیمات او تاثیر خواهد گذاشت، زیرا رایسینگر زنده است ونباید فراموش کرد تعداد زیادی از کاردینال های شورای واتیکان تربیت شده مکتب او هستند.

شورای مخفی کاردینال ها سرانجام در 15 مارس برای تعیین پاپ جدید تصمیم گیری خواهد کرد هرچند با توجه به رفتارها و تصمیمات غیر منتظره این شورا در دفعات گذشته، پاپ جدید ممکن است از میان اسامی مطرح شده نباشد. شاید یک قدرت در سایه یا تأثیر سیاستمداران و تصمیم گیری‌های پشت پرده مبنای انتخاب پاپ جدید باشد. حال باید منتظر بود و دید چه جریانی درمقابل کلیسای سنت گرای واتیکان ودر اعتراض به فساد مالی و اخلاقی کلیسای رم شکل خواهد گرفت.