تهرانی‏ها، مقام نخست تولید زباله الکترونیکی

دکتر حسن اصیلیان افزود: این پسماندها به عنوان پسماندهای ویژه مطرح می‌شوند و با توجه به قابلیت بازیافت آنها در آيین‌نامه مدیریت پسماندهای رایانه‌ای و الکترونیکی ما به دنبال نحوه بازیافت این پسماندها هستیم.

کد خبر: ۳۰۵۷۱

تاریخ: ۰۷ دی ۱۳۸۷ - ۱۰:۴۵

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سازمانها و دستگاه های دولتی به اتفاق شهروندان تهرانی بیشترین سهم را در تولید زباله‌های الکترونیکی در ایران دارند.

معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست در گفت‌وگو با خبرنگار ما در این باره گفت: میزان تولید پسماندهای الکترونیکی و رایانه‌ای در هر منطقه جغرافیایی، ارتباط مستقیمی با میزان جمعیت آن منطقه دارد و در کلان شهرهایی چون تهران، ما بیشترین میزان پسماند رایانه ای و الکترونیکی را شاهد هستیم.

دکتر حسن اصیلیان افزود: این پسماندها بعنوان پسماندهای ویژه مطرح می شوند و با توجه به قابلیت بازیافت آنها در آئین نامه مدیریت پسماندهای رایانه ای و الکترونیکی ما بدنبال نحوه بازیافت این پسماندها هستیم.

این کارشناس محیط زیست در ادامه اضافه کرد: اکثر مواد موجود در پسماندهای رایانه ای و الکترونیکی قابل تبدیل هستند و تنها بخشی از آن باید نابود گردد که این مواد بسیار سمی و خطرناک هستند و باید در محل های ویژه دفن شوند.

دفن غیر اصولی و علمی پسماندهای الکترونیکی و الکتریکی که حاوی مواد خطرناک و سمی همچون جیوه، کادمیم و ... هستند بار دیگر این سوال را در ذهن کارشناسان محیط زیست بوجود آورده که آیا باید شاهد معضلی جدید و جبران ناشدنی در عرصه محیط زیست باشیم؟

یک استاد دانشگاه در این باره به خبرنگار ما گفت: به طور کلی هر چیزی که چرخه طبیعت را بهم بزند برای محیط زیست معضل محسوب می شو. با این همه اما ما در شرایطی قرار داریم که ناگزیریم برای امحای پسماندهای رایانه ای و الکترونیکی راه حلی در خور بیابیم.

دکتر احمد محسنی افزود: بهترین جا برای دفن این دسته از پسماندها مناطقی است که خاک قابلیت کشاورزی ندارد و با در نظر گرفتن اصول ایمنی برای خاک می توان در این مناطق اقدام به دفن زباله های رایانه ای و الکترونیکی کرد.

پیش از این سید مسعود ضیا دزفولی کارشناس مسئول پسماندهای ویژه سازمان حفاظت محیط زیست به خبرنگار مهر گفته بود : در حال حاضر مشکل اصلی پسماندهای رایانه ای و الکترونیکی مربوط به پسماندهای خانگی از جمله رایانه، لامپ سوخته، یخچال، موبایل و... است که با زباله های عادی مخلوط و دور ریخته می شوند و این زباله ها غالبا با توجه به نبود روشی خاص برای دفن آنها همراه با پسماندهای عادی دفع می شود و با توجه به وجود ترکیبات خطرناکی چون جیوه، کادمیم، آرسنیک و... در آنها از پتانسیل بسیار بالایی برای آلودگی محیط زیست انسانی برخوردار هستند.

وجود عناصر سمی از جمله "کادمیم" که عنصری سرطان زا محسوب می شود، "آرسنیک" که می تواند به مسمومیتهای شدید یا حتی مرگ منجر شود، "سرب" که مشکلاتی همچون کند ذهنی، کم خونی و مسمومیت به دنبال دارد و در کنار همه اینها "جیوه" که تاثیر مخربی بر سیستم ایمنی بدن دارد و آنزیمها و ژنها را تغییر می دهد و موجب آسیب دیدن سیستم عصبی شامل بروز صدماتی به حس ذائقه، بینایی و لامسه می شود موجب شده است تا نهادهای مسئول دربرابرموضوع دفع این نوع از زباله ها واکنش دیرهنگامی داشته باشند.

دکتر محسنی در ادامه با تاکید بر این که مدیریت برخورد با این پسماندها باید اصلاح شود گفت: در امحای رایانه ها و وسایل الکترونیکی باید مدیریت دقیقی صورت گیرد تا بتوان این تهدیدات را به فرصت تبدیل کرد و اگر مدیریت واحدی در این مبحث وجود نداشته باشد بی تردید ما با مشکل روبرو خواهیم شد.

با این همه معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با اعلام خبر شناسایی مناطق ویژه برای دفن این نوع پسماندها به خبرنگار مهر گفت: در حال حاضر در تمامی استانها محل خاصی برای پسماندهای ویژه در نظر گرفته ایم و به زودی در جلسه ای دفن این پسماندها در محل های مد نظر اجباری خواهد شد.

دکتر حسن اصیلیان در ادامه در پاسخ به این سوال که با توجه به مضر بودن این پسماندها نحوه دفن آنها چگونه خواهد بود گفت: قطعا دفن این پسماندها در خاکهای درجه 3 و با اصول خاصی صورت خواهد گرفت تا از نفوذ آنها به آب های زیرزمینی و خاک جلوگیری شود.

به گفته معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست پایین بودن سطح آب زیرزمینی و عدم زراعتی بودن خاک از نکاتی است که در انتخاب این محلها مدنظر قرار گرفته شده است و برای امنیت بیشتراز لایه های غیرقابل نفوذ « ژئوممبران» نیز برای مقابله با تماس احتمالی این مواد با خاک استفاده خواهد شد.

این در حالی است که یک متخصص خاک شناسی معتقد است بر اساس استانداردهای موسسه تحقیقات خاک و آب خاکهای تا درجه 4 قابل کشت هستند و هیچ توجیهی وجود ندارد که این اراضی را بتوان برای دفن پسماند استفاده کرد.

دکتر ناصر نویدی با اشاره به اینکه احتمال دارد خاک در نگاه مسئولان ذیربط در این طرح به نحوی دیگرسطح بندی شده باشد گفت: بطور کلی خاک به 6 درجه تقسیم می شود که خاکهای درجه یک تا چهار قابل کشت هستند.

با وجود فرض احتمالی دفن پسماند در خاکهای با قابلیت کشاورزی معاون محیط زیست سازمان حفاظت از محیط زیست مشکل اصلی در این طرح را شناسایی مجری طرح اعلام کرد و گفت: در حال حاضر مشکل اصلی ما شناسایی مجری طرح دفن پسماند هاست و بدنبال مجریانی هستیم که ضمن آگاهی کامل از روند کار، مسئولیت پذیرنیز باشند.