خودروهای فرسوده همچنان جولان می‌دهند

مهديه تقوی راد

کد خبر: ۳۰۴۵۷۴

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۱:۱۸

ديگر به حضورشان در خيابان‌هاي شهر عادت كرده‌ايم. انگار اگر يك روز نباشند چيزي در زندگي مان گم شده. اينقدر به زندگي با آنها خو گرفته‌ايم كه ديگر از حجم دود سياهي كه در هر بار گاز دادن به هوا و ريه هايمان مي‌فرستند ناراحت هم نمي‌شويم. شده‌ايم رفيق گرمابه و گلستان هم. خودروهاي فرسوده كه قرار بود سالي 400 هزار دستگاه از آنها از شهر جمع‌آوري شوند نه تنها وصله ناجوري به حساب نمي‌آيند بلكه در غياب مسئولاني كه روزگاري طرح ممنوعيت تردد آنها را در خيابان‌ها داده بودند با خنده‌اي بر لب به ريش همه كارشناسان و مسئولان در خيابان‌ها جولان مي‌ دهند و خم به ابرو نمي‌آورند.

يازده سال قبل بود كه طرح خارج كردن خودروهاي فرسوده از شهر مصوب شد. اما تا سال گذشته فقط يك ميليون خودرو فرسوده از رده خارج شد و طرحي كه قرار بود با كمك مالي دولت اجرايي شود روزهاي ركود خود را مي‌گذراند به گونه‌اي كه به گفته سردار اسكندر مومني، رئيس پليس راهور ناجا امسال شاهد 29 درصد كاهش در خروج خودرهاي فرسوده از شهرها بوده‌ايم.

بر اساس مصوبه هيات وزيران نيز قرار بود از اول تيرماه سال جاري تردد تمامي خودروهاي سواري بالاي 20 سال، وانت بالاي 15 سال، تاكسي و ميني بوس 10 سال، ميدل باس 12 سال،‌اتوبوس شهري8 سال، اتوبوس برون شهري 12 سال، كاميون كشنده 20 سال و موتورسيكلت 8 سال به بالا در تهران ممنوع شود اما اين روز‌ها تعداد خودروهايي كه سن بالايي دارند و به زحمت در خيابان‌ها تردد مي‌كنند اينقدر زياد هست كه از شمارش خارج شده باشند.

وحيد نوروزي، مشاور محيط‌زيست معاون حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران با اشاره به اين نكته كه خروج خودروهاي فرسوده از خيابان‌هاي شهر متولي مشخصي ندارد‌، به تهران امروز مي‌گويد:«به نظر مي‌رسد ستاد سوخت طرح خروج خودروهاي فرسوده را به حال خودروها كرده و مديريت سابق ستاد سوخت هم كه مدتها در گير مسائل مختلف بود و الان هم كه مدير اين ستاد عوض شده به نظر نمي‌رسد كه برنامه‌اي براي خروج خودروهاي فرسوده در دست داشته باشند.»

وي با انتقاد از همكاري نكردن خودروسازان مي‌گويد:«خودروسازان به حدي از قدرت رسيده‌اند كه حتي ستاد سوخت هم نمي‌تواند براي آنها تعيين تكليف كند و قدمي براي خروج خودروهاي فرسوده بردارد. از طرف ديگر در برنامه جامع كاهش آلودگي هوا به دليل اينكه كلمه مصوبه را يدك مي‌كشد خروج خودروهاي فرسوده به عنوان يك محور مهم در برنامه مبارزه با آلودگي هوا بدون بودجه و متولي رها شده و تنها در حد توصيه به آن نگاه شده است و هيچ كس هم كاري براي اين موضوع نمي‌كند و در عمل خروج خودروها به امان خدا رها شده است. با اين شرايط اگر شاهد 50 درصدي كاهش خروج خودروهاي فرسوده از خيابان‌ها نباشيم، بايد خدا را شكر كنيم.»

وي با اشاره به اين نكته كه در برنامه چهارم توسعه به خارج كردن خودروهاي فرسوده نگاه ويژه‌اي شده بود مي‌گويد:«تا زماني كه در اجراي طرح خروج خودورهاي فرسوده نگاه زيست‌محيطي، اقتصادي، كاهش مصرف سوخت، تأمين سلامت شهروندان و عزم ملي وجود نداشته باشد، حتما اين طرح شكست مي‌خورد.» نوروزي با اشاره به اين برنامه مي‌گويد:«طبق قانون برنامه چهارم توسعه، دولت موظف شده بود از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ به ترتیب سالانه ۲۰۰ هزار، ۳۰۰ هزار، ۴۰۰ هزار، ۵۰۰ هزار و ۶۰۰ هزار دستگاه خودرو فرسوده را از رده خارج کند. اگرچه برنامه چهارم یک سال تمدید شد اما باز هم این طرح نتوانست کاملا اجرایی شود.»

به گفته اين كارشناس محيط‌زيست، موضوع خروج خودروهاي فرسوده با سن فرسودگي خودروها اگر چه ارتباط مستقيم دارد اما داستاني تكراري است و با توجه به مضرات بالايي كه آلودگي هوا از نظر اقتصاد، سلامت و مالي به جامعه وارد مي‌كند، يكي از مهم‌ترين راهكارها ريشه كن كردن خودورهاي كاربراتوري است. بستن عوارض سنگين به خودروهاي بالاي 5 سال، اختصاص بيمه سنگين به اين خودروها با توجه به سن خودروها از راهكارهايي است كه نوروزي به آنها اشاره كرده و مي‌گويد:‌براي اينكه به اقشار آسيب پذيري كه خودرو تنها دارايي آنها براي كمك خرج زندگي محسوب مي‌شود دولت بايد با پرداخت يارانه كم بهره از محل هدفمندي يارانه‌ها به اين افراد كمك كند تا يك بار براي هميشه شاهد جراحي بزرگ در بحث خودروهاي فرسوده باشيم تا بتوانيم شاهد حل اين مشكل باشيم. وي تاكيد مي‌كند اگر قرار باشد در خصوص خودروهاي فرسوده و از رده خارج گرفتار تعارف و تباني شويم هيچ گاه نمي‌توانيم شاهد خروج اين خودروها از شهر باشيم.

به جاي عمل كردن شعار مي‌دهند

سيد علي رضوي، مديرعامل مركز معاينه فني خودروهاي تهران نيز با اشاره به اين نكته كه قانون 5 ساله شدن معاينه فني خودروها تمام محاسبات براي خارج شدن خودروهاي فرسوده را به هم ريخته مي‌گويد:«بر اساس اين قانون بايد سالانه 2.5 ميليون خودرو به مراكز معاينه فني مراجعه كنند. اگرچه مراكز با تمام ظرفيت قابليت سرويس دهي به مراجعان را دارند اما در حال حاضر حدود 400 تا 500 هزار خودرو به مراكز معاينه فني مراجعه مي‌كنند.»

وي با اشاره به قانون خروج خوردوهاي فرسوده، به تهران امروز مي‌گويد: بر اساس اين مصوبه وزارت كشور، شهرداري و محيط‌زيست هر كدام بايد به ترتيب مبلغ 20، و 10 ميليون تومان را به خروج خودروهاي فرسوده و نوسازي آنها در سال 90 اختصاص مي‌دادندو از يك هزار و 250 ميني‌بوس فرسوده‌اي كه در سطح شهر تردد مي‌كنند تنها 121 دستگاه نوسازي شده‌اند. وي در خصوص تاكسي‌هاي فرسوده نيز مي‌گويد:«بر اساس تفاهم نامه‌اي كه ميان شهرداري تهران، سازمان محيط‌زيست و خودروسازي سايپا امضا شد بايد تا آخر سال جاري 3 هزار پرايد تاكسي اقدام به تعويض رايگان كاتاليست مي‌كردند اما به رغم جلسات متفاوتي كه شهرداري با محيط‌زيست و خودرو سازان داشت اين امر محقق نشد و از 3 هزار خودرو 900 دستگاه موفق به تعويض كاتاليست شده‌اند.»

رضوي با اشاره به اين نكته كه در بحث خروج خودروهاي فرسوده بايد شعار را كنار بگذاريم، به تهران امروز مي‌گويد: «مراكز معاينه فني از سال گذشته موظف شدند تا كاتاليست خودروها را مورد معاينه فني قرار دهند و در صورتي كه اين قطعه ايراد داشت خودرو تاييد نشود اما با وجود اينكه قطعه‌سازان مدام شعار مي‌دهند آمادگي تامين كاتاليست را دارند و در عمل به علت اينكه نتوانسته‌اند به تعهدات خود در قبال تامين كاتاليست عمل كنند موضوع معاينه فني كاتاليست خودروها در مراكز معاينه فني اعمال نمي‌شود.»

مديرعامل مراكز معاينه فني خودروها در خصوص ميزان آلاينده‌ها مي‌گويد: سالانه حدود 1.6 دهم ميليون تن آلاينده توسط منابع متحرك شامل خودرو، موتور و خودروهاي سنگين به شهر تحميل مي‌شود كه با كمي تدبير و شعار ندادن مي‌توان شاهد ورود اين مقدار آلاينده به شهر نباشيم.

منبع: تهران امروز