اعتياد به الكل، در مرز هشدار

فریبا جعفری

کد خبر: ۳۰۳۹۶۱

تاریخ: ۰۲ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۰:۴۲

زخم اعتياد به موادمخدر بر تن جامعه ايراني كم بود، اين روزها آمارهاي رسمي، اعتياد به الكل را در ميان 200 هزار ايراني نشان مي‌دهند. اين آمار را سردار اسماعيل احمدي‌‌مقدم ظهر ديروز اعلام كرد. هرچند با همين آمار هم ايراني‌ها رده‌هاي آخر جدول مصرف الكل را در دنيا به خود اختصاص داده‌اند اما آسيب‌شناسان معتقدند كه اعداد و ارقام كنوني نيز مي‌تواند زنگ خطر را براي جامعه‌اي اسلامي به صدا درآورد. شايد به همين دليل است كه كارشناسان در وزارت‌خانه‌هاي كشور و بهداشت به فكر راه چاره افتاده‌اند و برنامه‌هايي براي رويارويي با اين آسيب اجتماعي تدوين كرده‌اند كه نتيجه آن سندي است با عنوان «سند جامع كاهش آسيب مصرف الكل.»

تابستان گذشته رئيس شوراي سياست‌گذاري وزارت بهداشت «مصرف الكل در تهران» را «نگران‌‌كننده» خواند. باقر لاريجاني در تشريح اين نگراني گفت: «گاهي گزارشاتي توسط بيمارستان‌ها و پزشكان از رواج مصرف الكل در مناطق جنوب تهران كه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشكي تهران هستند، به دست ما مي‌رسد كه نگران‌‌كننده است.»به همين دليل «سند نقشه راه پيشگيري از سوء مصرف مواد» در اين وزارت‌خانه تدوين شد و يكي از محورهايي كه در اين نقشه مطرح شد، مبارزه با اعتياد به الكل بود. اقدامي كه به گفته دكتر نادره معماريان كارشناس دفتر سلامت رواني، اجتماعي و اعتياد وزارت بهداشت‌‌«در صورت تامين اعتباربرنامه‌ها، اجرايي خواهد شد».

اين كارشناس دفترسلامت رواني، اجتماعي و اعتياد وزارت بهداشت پيش از اين اعلام كرده بود كه «حتي يك بار مصرف الكل، سوء مصرف است.» گذشته از آن بر اساس اعلام ستاد مبارزه با موادمخدر، سن مصرف الكل به 20 سال كاهش پيدا كرده و 26 درصد از جواناني كه الكل مصرف مي‌كنند سابقه مصرف الكل در خانواده را دارند.

زير پوست شهر چه مي‌گذرد؟

دكتر هومان نارنجي‌ها، پژوهشگر در زمينه اعتياد مي‌گويد: «بر اساس نتايج تحقيقي كه طي دو سال گذشته در شهر تهران انجام شده است، تعداد افرادي كه الكل مصرف مي‌كنند، 1.2 درصد از جمعيت 16 تا 64 ساله است كه اگر اين رقم را در 8 ميليون و 400 هزار نفر جمعيت شهر تهران ضرب كنيم و عدد حاصل را تخمين بزنيم در حدود 105 هزار نفر در تهران روزانه الكل مصرف مي‌كنند و به آن وابسته‌اند.»

او ادامه مي‌دهد: «اين رقم براي آنهايي كه به‌طور هفتگي مصرف الكل دارند 3.42 درصد است كه در سطح شهر تهران به 280 هزار نفر مي‌رسد. بنابراين اعم از مصرف‌كننده وابسته و تفنني تعداد مصرف‌كنندگان در تهران به 560 هزار نفر مي‌رسد.»

او در ادامه با اشاره به اين پرسش كه از افراد پرسيده شده كه آيا در طول عمر خود الكل مصرف‌كرده ايد؟ مي‌گويد: «حدود يك و نيم ميليون نفر حداقل يك بار در عمر خود الكل نوشيده‌اند.»

نارنجي‌ها تاكيد مي‌كند: «در مقايسه با كشوري مانند انگلستان يا فرانسه كه 3 ميليون الكلي دارند، ما در كشور بين 200 تا 300 هزار نفر مصرف‌كننده الكل داريم كه البته بسيار اندك است. همچنين اين افراد به مصرف بيمارگونه نرسيده‌اند.»

او ادامه مي‌دهد: «با ارقام اعلام شده حداقل بايد 15 درصد الكلي‌ها معادل 45 هزار نفر به كلينيك‌ها و مراكز درماني مراجعه كنند. به اين معنا كه بايد حدود 22 نفر به 2000 كلينيك موجود در كشور مراجعه كنند كه البته شاهد اين موضوع نيستيم.» او به پژوهشي كه در سال 86 در كشور انجام شده اشاره مي‌كند: «حدود 75 درصد از مصرف‌كنندگان سيگار و الكل زير 19 سال هستند و الكل دروازه ورود به مواد خطرناكتر است. در سنين بالاتر اين وابستگي مي‌تواند سبب اعتياد افراد باشد.»

چرا الكل؟

فهميه منظوري روان‌شناس و كارشناس مطالعات اجتماعي دادگستري درباره افزايش سوء مصرف الكل در كشور مي‌گويد: «هيچ‌كس نمي‌تواند منكر اين موضوع شود كه زندگي جوانان ما مملو از خلأ‌هايي است كه پاي انتخاب‌هاي نادرست را به زندگي آنها باز مي‌كند.»

او به عدم تامين نشاط عمومي در جوانان اشاره مي‌كند و ادامه مي‌دهد: «گرايش جوانان و نوجوانان به مصرف موادمخدر و مشروبات الكلي و بسياري از ناهنجاري‌هاي اجتماعي ناشي ازافزايش افسردگي وكمبود عنصر شادي در زندگي‌ ‌آنان است.‌» به گفته او افزايش جرايم با افزايش مشكلات رابطه مستقيم دارد و جوانان براي رهايي از مشكلات روزمره نياز به آرامش دارند و در دسترس بودن مشروبات الكلي استفاده از آن را براي جوانان تسهيل مي‌كند.»

تولد آسيب‌هاي اجتماعي در بستر الكل

اما اين همه ماجرا نيست. منظوري معتقد است كه جامعه به سمتي مي‌رود كه ناهنجاري‌ها به جاي هنجارها جايگزين شده و موجب مي‌شود تا مصرف مخدرها و الكل در جامعه افزايش يابد. به گفته او تنها راه‌حل، تقويت باورهاي مذهبي به چاره‌انديشي براي برطرف كردن مشكلات اجتماعي و اقتصادي توسط دولتمردان است. او مي‌گويد: «وقوع جرايمي از قبيل مزاحمت‌هاي خياباني و درگيري‌هاي خانوادگي و اعتياد از جمله تبعات مصرف مشروبات الكلي است. نه تنها به لحاظ جسمي و رواني، بلكه حتي از ديد جامعه شناسان نيز مصرف مشروبات الكلي يك نوع آسيب اجتماعي محسوب شده و اگر اين مصرف به حد افراط برسد، صدمات زيادي را از لحاظ فرهنگي و اجتماعي به جامعه وارد مي‌كند و يكي از عوامل موثر در ورود به جرم و اعتياد استفاده از مشروبات الكلي است. گذشته از آن افرادي كه مشروبات الكلي مصرف مي‌كنند از جايگاه اجتماعي مطلوبي برخوردار نيستند.»

اين پژوهشگر ادامه مي‌دهد: «براي آنكه جوانان سراغ الكل نروند بايد فرهنگ‌سازي كرد اما اين حرف بايد از زبان آنهايي شنيده شود كه جوانان به او اعتماد دارند. اقداماتي صورت گرفته است كه جوانان به اينگونه تبليغات و هشدارها بي‌اعتماد نباشند. بايد با زبان دين و هنر زيان‌هاي الكل را آموزش داد.»

منبع: تهران امروز