گزارش ویژه آسیب‌های اجتماعی سربسته باقی ماند

فاطمه جمال‌پور

کد خبر: ۳۰۳۷۰۲

تاریخ: ۰۱ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۱:۲۱

برگزاری دومین جلسه این کمیته برای دومین هفته متمادی درحالی صورت می‌گیرد که شاهد انتشار اخباری از قبیل شروع استعمال به دخانیات از 10 سالگی، تهیه موادمخدر در پایتخت کمتر از پنج دقیقه، تغییر الگوی مصرف مواد مخدر به شیشه و آمفتامین‌ها، تغییر پایگاه طبقاتی و انگیزه زنان خیابانی، افزایش روزافزون کودکان کار و خیابان و... هستیم. اخباری که ضرورت تغییر و افزایش فعالیت در حوزه آسیب‌های اجتماعی را به خوبی نشان می‌دهند.

جلسه کمیته کشوری پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی با حضور نمایندگانی از سازمان بهزیستی، ستاد مبارزه با مواد مخدر، اداره کل آسیب اجتماعی وزارت رفاه، سازمان زندان‌ها، قوه قضاییه و. . اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس در پشت درهایی که به روی خبرنگاران بسته مانده بود آغاز شد. پس از گذشت یک ساعت از جلسه درها روی خبرنگاران باز شد اما گزارش ویژه اداره کل آسیب‌های اجتماعی وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی به دلیل کمبود وقت، حضور خبرنگاران و. . قرائت نشد تا عدم اطلاع‌رسانی نهاد‌های مسوول در زمینه وضعیت آسیب‌های اجتماعی که روزبه‌روز در جامعه مشهود‌تر می‌شود پابرجا بماند و تابوی ناآگاهی در زمینه آسیب‌ها پابرجا بماند.

«بابک دین‌پرست» معاون ستاد مبارزه با مواد مخدر در پاسخ به این سوال که آیا اقدامات انجام شده در زمینه مبارزه با مصرف مواد مخدر و حمایت اجتماعی از معتادان را کافی می‌دانید، گفت: نمی‌دانم!

وی در پاسخ به سوال دیگری که آیا صرفا رویکرد جمع‌آوری و نگهداری معتادان را می‌توان ساماندهی کرد، گفت: صرفا بحث نگهداری در زمینه معتادان وجود ندارد، تا پایان شهریور امسال سه‌هزار و 940 مرکز درمان و کاهش آسیب برای معتادان ارادی ماده 15در حال فعالیت بوده‌اند. وی افزود: بر اساس ماده 16 نیز معتادانی که داوطلبانه برای درمان مراجعه نمی‌کنند متجاهر هستند یا گواهی شرکت در درمان ندارند و درگذشته طبق قانون مصوب سال 67 به 12 سال زندان محکوم می‌شدند. بعد از تغییر رویکرد قانون در سال 89 به جای زندان بر اساس ماده 16 و با حکم قضایی و مسوولیت وزارت بهداشت به مراکز مراقبت‌های درمانی مشخصی انتقال می‌یابند.

دین‌پرست ادامه داد: البته در این مراکز که معتادان غیرداوطلب حضور خواهند یافت به هیچ عنوان در داخل مرکز مباحث قضایی برای آنان صورت نمی‌پذیرد و فقط درمان آنان با حضور روانشناس و مداخلات درمانی دیگر به مدت سه ماه نگهداری و انجام می‌شود. وی گفت: در ذیل ماده 16 تبصره‌ای وجود دارد که بر اساس آیین‌نامه مراقبت‌های بعد از خروج برای معتادان اقدامات لازم باید صورت پذیرد که این آیین‌نامه توسط رییس قوه قضاییه ابلاغ خواهد شود و سند آن را ما (ستاد مبارزه با مواد مخدر) تهیه و به امضای وزرای بهداشت و رفاه رسانده‌ایم و به زودی توسط رییس قوه‌قضاییه این آیین‌نامه برای مراقبت‌های معتادان بعد از خروج از مراکز ماده 16 ابلاغ خواهد شد.

معاون ستاد مبارزه با مواد مخدر ادامه داد: بر اساس مصوبه هیات وزیران در سال گذشته چهار بند قانونی باید برای معتادان انجام شود که از جمله آن تحت پوشش قراردادن بیمه پایه و بستری برای آنان است که امیدواریم هرچه سریع‌تر این بند قانونی اجرا شود و مقدمات آن در وزارت رفاه درحال پیگیری است. دین‌پرست به بند 2 مصوبه هیات وزیران نیز اشاره کرد و افزود: بر اساس این بند پنج‌درصد بودجه اشتغال کشور برای معتادان بهبود یافته اختصاص خواهد یافت که روز گذشته به تصویب وزیر کشور رسید.

وی گفت: بر اساس بند 3 نیز سازمان آموزش و فنی و حرفه‌ای موظف است سالانه 25هزار معتاد بهبود را یافته تحت آموزش قرار دهد که تاکنون اقدامات خوبی صورت پذیرفته است و آمار 9 ماهه جدید آن به زودی اعلام خواهد شد. معاون ستاد مبارزه با موادمخدر خاطرنشان کرد: بر اساس بند 4 نیز اختصاص و اهدای مسکن مهر برای معتادان بهبود یافته در اولویت قرار خواهد گرفت که رییس سازمان بهزیستی نیز بخشنامه آن را اعلام کرده است و تاکنون دوهزار معتاد بهبودیافته نیز برای دریافت مسکن مهر ثبت‌نام کرده‌اند که برخی از آنان نیز موفق به دریافت مسکن مهر خود شده‌اند پس رویکردها تنها جمع‌آوری نیست.

دین‌پرست همچنین تعداد معتادان را یک میلیون و 350هزارنفر و بیشترین ماده مصرفی را همچنان تریاک اعلام کرد. وی همچنین گفت: در رده‌های بعد شیشه وجود دارد.

نگرانی‌ها در زمینه جوانان و اقشار آسیب‌پذیر

همایون هاشمی، رییس سازمان بهزیستی در این جلسه درباره ضرورت تشکیل این جلسه و اهداف پیش رو گفت: در این جلسات تصویب شده است که حوزه سلامت اجتماعی در قانون بودجه سال آینده ردیفی مجزا یابد. وی با تاکید بر توجه دولت به آسیب‌دیدگان اجتماعی افزود: برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی ما در حوزه آسیب‌ها سنواتی نبود بلکه عملیاتی بود. این بودجه در سال‌جاری از 10میلیارد به 25میلیاردتومان رسیده است و این امر درحالی است که با وجود اقتصاد مقاومتی کمک‌های دیگری از ستاد و نهاد‌های دیگر نیز انجام شده است.

وی ادامه داد: در زمینه آسیب‌های اجتماعی برند اصلی سازمان بهزیستی اورژانس اجتماعی است و در حال حاضر در تمام شهرستان‌ها مرکز مداخلات و مبارزه با اعتیاد وجود دارد و ضمن اینکه مرکز فوریت‌های اجتماعی مستقل و یک فرماندهی و ستاد مستقل برای آن تشکیل می‌شود. هاشمی گفت: البته در این زمینه نگرانی‌هایی نیز داریم مخصوصا در بحث اعتیاد و ما باید حتما در بحث مداخله و مبارزه و شیوه‌های درمانی مناسب به جد ورود پیدا کنیم و در ارتباط با جوانان و اقشار آسیب‌پذیر در مدارس، دبیرستان‌ها و دانشگاه‌ها این موضوع را مدنظر قرار دهیم.

رییس سازمان بهزیستی در ادامه در پاسخ به این سوال که وضعیت آسیب‌های اجتماعی را چگونه ارزیابی می‌کنید، گفت: بد نیست وضعیت متوسطی داریم و حوزه اجتماعی سال بدی را پشت سر نگذاشت. در ادامه جلسه، رییس سازمان بهزیستی پاسخ دادن به سوال «شرق» در زمینه توقف طرح پایلوت حمایت اجتماعی از کودکان خیابانی و زنان خیابانی و کافی نبودن رویکردهای صرفا مراقبتی به جای حمایتی را به معاون اجتماعی سازمان حواله داد و نفریه گفت: یکی از طرح‌هایی که سازمان بهزیستی دارد این است که از رویکرد جمع‌آوری به سمت رویکرد حمایتی حرکت کند.

نفریه ادامه داد: با اجرای طرح‌های مختلف از سوی سازمان بهزیستی کشور طی سال‌های اخیر تعداد مراکز نگهداری تقریبا ثابت مانده و این در حالی است که تعداد مراکز مداخله در بحث درمان به سرعت افزایش یافته است.

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور خاطرنشان کرد: سازمان دو رویکرد مهم در دستور کار خود دارد که می‌توان به تبدیل مراکز مراقبتی و نگهداری به مراکز روزانه و همچنین استقرار پایگاه‌های خدمات اجتماعی ویژه کودکان خیابانی اشاره کرد. وی گفت: ما بنا داریم در استان‌هایی که بیشترین فرستنده کودکان خیابانی به تهران هستند پایگاه‌های اجتماعی دایر کنیم تا با استقرار پایگاه‌ها از ورود کودکان خیابانی به شهرهای بزرگ از جمله تهران جلوگیری کنیم.

وی در ادامه با رد اخبار منتشره در زمینه توقف طرح‌های پایلوت حمایت اجتماعی گفت: از جمله این طرح‌ها می‌توان به ایجاد مراکز گذری به کودکان خیابانی اشاره کرد.

نفریه گفت: کودکان خیابانی اغلب بدسرپرست هستند و خانواده این کودکان 24 ساعت پس از جمع‌آوری با حکم قضایی کودکان را تحویل می‌گیرند و این کودکان در تهران تا 35درصد و در شهرستان‌ها تا 70درصد اتباع بیگانه هستند و این درحالی است که در هربار جمع‌آوری تا 50هزارتومان سازمان هزینه می‌کند و تمام این امور سازمان را به سمت ایجاد مراکز روزانه کودکان کار و خیابان سوق داد. وی افزود در صورت تصویب، دست سازمان برای حمایت از کودکان کار و خیابان باز می‌شود.

دومین جلسه کمیته آسیب‌ها درحالی تمام شد که از آسیب‌دیدگان زیادی از جمله افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی، زنان خیابانی، بیماران مبتلا به اختلال هویت جنسی و... حرفی به میان نیامد و «حسن موسوی چلک»، مدیرکل آسیب‌های اجتماعی وزارت رفاه با گزارشی ناخوانده جلسه را ترک گفت اما «فرید براتی»، مدیرکل پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی حامل اخباری خوب از جمله تامین اعتبار خانه‌های میان‌راهی بود.

منبع: شرق