رسانه‌ها،واقعیات موجود اهل‌سنت را روشن کنند

حجت الاسلام عرب نیا

کد خبر: ۳۰۲۴۹۰

تاریخ: ۲۸ بهمن ۱۳۹۱ - ۱۶:۳۵

دبیرخانه شورای برنامه ریزی مدارس دینی اهل سنت نزدیک به شش سال است که تشکیل شده است. فلسفه تشکیل دبیرخانه شورای نمایندگان این بود که بنا بر فرمایش مقام معظم رهبری نمایندگان ایشان در مناطق اهل سنت جمع شدند و درباره مسائلی که در ارتباط با اهل‌سنت است، مسائل را مطرح کنند و درباره آنچه در حیطه اختیاراتشان است، تصمیم‌گیری کنند و مقداری که مربوط به سایر دستگاه‌ها و تشکیلات حکومتی است، به دستگاه‌های مربوط ارجاع کنند.

حجت الاسلام والمسلمین عرب نیا که دبیر دبیرخانه شورای برنامه ریزی مدارس دینی اهل سنت است در گفتگوی تفصیلی با «تابناک» به ریشه یابی تشکیل این شورا پرداخت .

در این گفتگو که در هفته وحدت با موضوع وحدت مسلمانان انجام شد به مطالب دیگری از جمله مشکلات مناطق سکونت اهل تسنن و پاسخ به شائبه هایی که در برخی رسانه های خارجی مطرح می شود پاسخ داده شد.

پرسش: شورای برنامه ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت چگونه شکل گرفت؟

مجموعه نمایندگان ولی‌فقیه و دبیرخانه شورای نمایندگان ولی‌فقیه که با تدبیر مقام معظم رهبری تاسیس شد. فلسفه تشکیل این مجموعه، رسیدگی به دغدغه‌ها، مشکلات و مسائلی است که نمایندگان ولی‌فقیه در مناطق سنی‌نشین با آن مواجه بوده‌اند و بایستی راهکار‌های مناسبی برای آن اندیشیده می‌شد.

فلسفه تشکیل دبیرخانه شورای نمایندگان این بود که مقام معظم رهبری امر فرمودند نمایندگانشان در مناطق جمع شوند و درباره مسائلی که در ارتباط با اهل‌سنت است، مسائل را مطرح کنند و درباره آنچه در حیطه اختیاراتشان است، تصمیم‌گیری کنند و مقداری که مربوط به سایر دستگاه‌ها و تشکیلات حکومتی است، به دستگاه‌های مربوط ارجاع کنند.

پرسش: شما در حوزه ریاست‌جمهور نیز وارد می‌شوید یا تنها در حوزه مشاوره و نظارت می‌مانید؟

پاسخ: این شورا نزدیک به شش سال است در گرایش جدید خود مشغول به کار است. البته این شورا سابقه‌ای به عمر انقلاب اسلامی دارد و از آغاز پیروزی انقلاب در ادوار گوناگون تشکیل می‌شده اما با این وضعیت که پیگیری داشته باشد و نظم و نسق گیرد در حدود شش سال است.

وظیفه این شورا برنامه‌ریزی مدارس دینی اهل‌سنت بوده است. یکی از طرح‌ها و پیشنهاد‌هایی که شورای نمایندگان برای حل مسائل حوزه‌های اهل‌سنت داشته‌اند، این بوده که شورایی با حضور علمای اهل‌سنت تشکیل شود و مسائل اهل‌سنت را پیگیری کند؛ بنابراین، با همین هدف، شورای برنامه‌ریزی مدارس دینی اهل‌سنت تشکیل شد که چهار سال از تاسیس آن می‌گذرد و برنامه‌های بسیار خوبی نیز در ارتباط با مسائل و مشکلات معیشتی طلاب اهل‌سنت و دغدغه‌ها و نگرانی‌هایی که در مورد گرفتن مدرک تحصیلی و داشتن مدرک معتبر آنان وجود داشت، انجام شده است. درباره وضعیت نظام وظیفه طلاب و سربازی آن‌ها تصمیمات خوبی گرفته و اجرایی نیز شده است.

درباره این پرسش که آیا ما در اجرا نیز دخالت داریم یا خیر، باید بگویم که دفا‌تر ولی‌فقیه در امور اهل‌سنت که در استان‌ها هستند مجری مصوبات شورای نمایندگان ولی‌فقیه و در بعد مسائل آموزشی و مدارس نیز مجری مصوبات شورای برنامه‌ریزی مدارس علوم دینی اهل‌سنت هستند.

در ارتباط با هفته وحدت، دفا‌تر نمایندگی ولی‌فقیه و دبیرخانه شورای برنامه‌ریزی و دبیرخانه شورای نمایندگان برنامه‌های مفصلی داشته‌اند. مجموعه اقداماتی که در دفا‌تر نمایندگی ولی‌فقیه در مناطق قومی در استان‌ها انجام می‌شود، مانند برگزاری جشن‌های میلاد وحدت و نشست‌های تخصصی بین علمای شیعه و سنی، مسابقاتی که در استان‌ها در ابعاد گوناگون برگزار می‌شود، مسابقات ورزشی، قرآنی، علمی و نظایر آن. سیاست گذاری، برنامه‌ریزی، تأمین بودجه و پیگیری‌های آن توسط دبیرخانه صورت می‌گیرد. در هفته وحدت مشخصاً برنامه‌هایی دارند که در اخبار و رسانه‌ها نیز بازتاب دارد، مانند همایش‌ها و جشن‌هایی که برگزار می‌شود. این دبیرخانه همکاری و تعامل تنگاتنگی با مجمع تقریب اسلامی که وظیفه اصلی آن ایجاد همگرایی و نزدیکی مذاهب در داخل و خارج از کشور است، دارند. در مناطق اهل‌سنت بخش اعظم مصوبات مجمع تقریب، توسط دفا‌تر نمایندگی ولی‌فقیه انجام می‌شود. اگر شورای تقریب بخواهد کارهایی در ارتباط با اهل‌سنت در مناطق انجام دهد از طریق این دفا‌تر انجام می‌شود.

ما در ارتباط با مبحث وحدت در سال گذشته، موفق شدیم یک پژوهش بنیادین در مورد همگرایی جهان اسلام داشته باشیم. آقای دکتر فرزندی، یکی از محققین بسیار خوب ما این زحمت را کشید و حاصل آن کتابی شد با نام «همگرایی در جهان اسلام در اندیشه امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری» و در حدود چهارصد صفحه که سال گذشته منتشر شد.

پرسش: ضرورت وحدت هر ساله و به مناسبت‌های گوناگون مطرح می‌شود. درباره ضرورت وحدت و چرایی و اهمیت آن چه موضوعاتی در اولویت است؟

پاسخ: منشور وحدت بر ضرورت همکاری کامل در مواردی که مسلمانان در آن اتفاق نظر دارند، تأکید دارد؛ با توجه به شرایط کنونی جهان اسلام و هجمه‌ای که استکبار برای ایجاد اختلاف بین مسلمانان دارد. در نظریات کار‌شناسان، جهان اسلام قطب اول قدرت در جهان امروز مطرح می‌شود. به همین دلیل دشمنان اسلام سرمایه‌گذاری فراوانی برای ایجاد اختلاف در جهان اسلام می‌کنند و برای اینکه منافع اتحاد جهان اسلام و مضرات آن برای استکبار کاملاً روشن شده است، بسیج تمام نیروهای مادی و معنوی برای اعتلای کلمه الله و اجرای اسلام به عنوان استوار‌ترین راه سعادت، امری ضروری است.

حضرت امام خمینی (ره) پیامدهای تفرقه را به خوبی احساس کرده بودند و می‌دانستند تفرقه در جهان اسلام در ابعاد گوناگون اجتماعی و سیاسی، تأثیرات بسیار منفی به جای گذاشته و هر چه به این اختلافات دامن زده شود، رفع آن مشکل‌تر خواهد شد و تنها راه جلوگیری از لطمات و صدمات ناشی از تفرقه، وحدت و برادری است که باید حول اسلام و تعلیم آن باشد. در این راستا ضرورت وحدت را تشخیص دادند تا امت اسلامی به مسیر و صراط مستقیم الهی رهنمون شود.

نخستین ضرورت وحدت از دیدگاه امام (ره) قیام در راه خداست تا جامعه بشری به طور کلی اصلاح شود. با وحدت اسلامی است که آرمان و ایده غایی اسلام که سعادت انسانی است محقق می‌شود. با وجود اختلاف به هدفی که در تعالیم اسلام وجود دارد، نخواهیم رسید.

اگر حزبی عالم‌گیر ایجاد شود که حزب مستضعفین و‌‌ همان حزب الله باشد، می‌تواند تمام مشکلات را حل کند. با اتحاد و وحدت است که اهداف غایی اسلام محقق می‌شود.

ضرورت بعدی جلوگیری از دسیسه و تفوق استکبار جهانی به سرکردگی آمریکاست. دشمنان با ایجاد تفرقه و اختلاف بین مسلمین سعی می‌کنند به اهداف خود برسند؛ بنابراین، مسلمانان باید برای مقابله و جلوگیری از توطئه آن‌ها واحد باشند. این‌ها مباحث عقلانی و بدیهی است.

پرسش: اگر بخواهیم مصداق امروزی برای وحدت بیاوریم چه می‌توان گفت؟

پاسخ: مسأله بیداری اسلامی نمونه و مصداق بارز این موضوع است. هر کجا که مسلمانان نقطه نظر مشخص و واحدی داشته‌ و اختلاف نداشته‌اند به نتیجه رسیده‌اند. هر کجا که منافع و مباحث اختلاف انگیز مطرح شد یا این پیروزی‌ها به تأخیر افتاد و یا منحرف شده است؛ ضرورت وحدت امروز بسیار بیشتر از گذشته است.

دشمن اصلی اسلام و قرآن ابرقدرت‌ها و اسرائیل هستند. آن‌ها چشم طمع به کشورهای اسلامی دارند و برای خود برنامه مشخصی دارند تا منافع خود را گسترش دهند و اتفاق و اتحاد مسلمانان است که می‌تواند مانع این کار شود.

پرسش: موانعی که امروزه برای وحدت وجود دارد چیست؟ نبود وحدت و انسجام مسلمانان و مضرات آن چیست؟ آیا یکی از موانع می‌تواند مراسم خرافه‌ای باشد که بین اهل‌سنت و شیعه وجود دارد که گاه باعث ایجاد اختلاف می‌شود؟

پاسخ: تسلط اجانب بر مسلمین، یکی از نشانه‌های نبود وحدت در جهان اسلام است. نبود وحدت منافذی ایجاد می‌کند تا استکبار تسلط خود را بیشتر کند. این‌گونه مراسم و خرافه‌ها از برنامه‌های دشمنان است. در سوابق فکری و اعتقادی مسلمانان چنین چیزهایی وجود ندارد. ردپای استکبار و استعمار در این برنامه‌ها وجود دارد. این‌ها موانع وحدت نیست بلکه نقشه دشمنان برای برخورد مسلمانان است.

پرسش: دستگاه‌هایی که متولی و مسئول آگاه سازی مردم هستند تا چه اندازه در این زمینه فعال بوده‌اند؟

پاسخ: روح پیام مقام معظم رهبری و رهنمودهای ایشان و همچنین رهنمودهای حضرت امام (ره) در مورد وحدت و انسجام اسلامی برای بسیاری از دستگاه‌های ما ملموس نیست و ابعاد و زوایای این امر مهم برای آنان روشن نشده و مورد توجه و عنایت دقیق قرار نگرفته است چرا که اگر مورد توجه واقع می‌شد به جای اینکه امروزه به کارهایی سطحی مانند برگزاری جشن و سرور بپردازیم، باید مبانی تئوریک این ایده‌ها را روشن می‌کردیم.

پرسش: در هفته وحدت باید نتایج وحدت را بیان کرد، نه اینکه تنها به طرح موضوع پرداخته شود؟

پاسخ: باید مقدمات و تمهیدات کار فراهم می‌شد. باید توجیهات لازم انجام و کلاس‌ها و کارگاه‌ها برگزار و شبهات و مسائل و دغدغه‌ها پاسخ داده و نشست‌های تخصصی برگزار شود. اگر نتایج وحدت برای آحاد مسلمانان ملموس و محسوس باشد، هفته وحدت واقعی خواهد بود.

پرسش: در مورد وحدت بیشتر دستگاه‌ها مجری بوده‌اند و سیاست گذاری خاصی صورت نگرفته است. اگر تشکل‌های غیر دولتی فعالیت بیشتری در این زمینه داشتند، بسیاری از مشکلات برطرف می‌شد؟

پاسخ: دستگاه‌های متصدی و موظف، باید مبانی و مستندات سیاست خارجی جمهوری اسلامی و فرمایش‌های رهبری مطرح شده و دلایل این سیاست گذاری‌ها را به بحث بگذارند؛ برای نمونه، در کنار دفاع از مواضع و سیاست‌های جمهوری اسلامی در قبال بحرین و سوریه، باید نقشه‌ها و عقبه دشمنان اسلام و استکبار در این موارد مطرح می‌شد و قطعاً این رویکرد نتایج بهتری می‌توانست داشته باشد. دشمنان با ایجاد اختلاف در بین مسلمانان برنامه‌های خود را تا کنون به پیش برده‌اند. سیاست‌ها و اقدامات جمهوری اسلامی باید برای مردم ملموس‌تر شود و تبعات و برنامه‌های دشمنان اسلام بیشتر از این تشریح شود.

پرسش: آیا ارتباطی بین تشکل‌های غیر رسمی دینی ایران و اهل‌سنت سوریه برقرار شده است؟

پاسخ: عقیده بنده بر این نیست که اهل‌سنت سوریه موافق با معارضین سوریه است. درصد بالایی از اهل‌سنت موافق با معارضین نیستند و دلیل آن این است که در بسیاری از مناطقی که معارضین گمان می‌کردند، می‌توانند حضور خود را استمرار دهند ناموفق بودند.

پرسش: و اما مناطق اهل‌سنت ایران؛ مهم‌ترین کاری که برای این مناطق انجام شده و مهم‌ترین کاری که انجام نشده، چه چیزی است؟

پاسخ: این تفکیک را قبول ندارم، چرا که در سیاست گذاری مسئولین جمهوری اسلامی در مورد موضوعات عمرانی، بحث مذهبی و قومی وجود ندارد. در کمیته عمرانی مجلس، استانداری‌ها و... به نیازهای مناطق توجه و بر اساس نیاز‌ها برنامه‌ریزی می‌شود.

یکسری مطالبات وجود دارد که دشمنان برای رسیدن به مقاصدشان به عنوان مطالبه مطرح می‌کنند و دستاویز قرار می‌دهند. در این موارد باید تفکیک قائل شد. در ارتباط با مطالبات واقعی اهل‌سنت، نظام جمهوری اسلامی به خوبی به این مطالبات پرداخته و یکی از دلایلش وجود همین تشکیلات است. مدارس علوم دینی اهل‌سنت دغدغه‌هایی در ارتباط با مدارکشان داشتند که معتبر باشد و نیاز نداشته باشند برای داشتن مدرک معتبر به خارج از کشور بروند. مسأله نظام وظیفه و وضعیت معیشتی روحانیونشان حل شده باشد و زمینه‌ای برای ارتقا و رشد مدارسشان ایجاد شود. این‌ها مطالبات آقایان بوده و نظام هم برای آن برنامه‌ریزی کرده و پاسخ داده است.

مباحث و مطالباتی وجود دارد که دستاویز دشمنان است. رسانه‌های بیگانه نیز به این مسائل دامن می‌زنند. آن‌ها بهانه‌هایی است که اگر مرتفع هم شود، چیزی بالا‌تر از آن خواهند خواست و بهانه‌های دیگری خواهند آورد.

برداشتی که دشمن از خواسته‌های اهل‌سنت مطرح می‌کند و در خارج از کشور و در فضای رسانه‌ای به آن دامن می‌زند با واقعیت‌های داخلی متفاوت است. جامعه اهل‌سنت همراه و همگام با سیاست‌های کلی نظام هستند. بیشتر علمای اهل‌سنت ذوب در ولایت بوده و از حزب الهی‌های دوآتشه ما نیز حزب الهی‌تر هستند اما این‌ها مطرح و رسانه‌ای نشده است و وظیفه رسانه‌هاست که واقعیت‌های موجود را بازتاب دهند.

یکی از نمایندگان اهل‌سنت که سابقه دو دوره نمایندگی دارد، خاطره‌ای نقل می‌کرد و می‌گفت: ملاقاتی با مقام معظم رهبری داشتیم که نمایندگان عکس و یا پوستری از ایشان همراه داشتند؛ اما من چیزی نداشتم و کف دستم نوشتم «جانم فدای رهبر» و اتفاقاً دوربین این را گرفت و پخش شد. این موضوع گذشت و زمان انتخابات رسید. مخالفین من که فکر می‌کردند این عیب من است و این عکس را پخش کردند به این منظور که باعث شود رأی نیاورم. اما همین موضوع باعث تبلیغ من شد و با تفاوت بالایی برنده انتخابات شدم.

ضد انقلاب تبلیغ می‌کند که اهل‌سنت ایران مخالف حکومت هستند و خودشان هم باورشان می‌شود. وظیفه رسانه‌ها این است که واقعیات موجود اهل‌سنت را روشن کنند. در همین جمهوری اسلامی بیش از ده هزار مسجد اهل‌سنت وجود دارد.

پرسش: یکی از اقداماتی که متصدیان امور اهل‌سنت باید انجام دهند، ابهام زدایی در اهل‌سنت است. از مصادیق این اقدامات به چه اقداماتی می‌توان اشاره کرد؟

پاسخ:: ایجاد شورای برنامه‌ریزی مدارس علوم دینی اهل‌سنت، یکی از مصادیق این اقدامات است. ابتدای تاسیس این شورا تلقی بر این بود که می‌خواهند محدودیت مذهبی ایجاد کنند و جلوی رشد و توسعه اهل‌سنت را بگیرند. اما پس از مدتی دیدند که اقدامات انجام شده در جهت رشد و توسعه است و الآن قاطبه علمای اهل‌سنت همگام هستند و پیگیری می‌کنند و با شورا تعامل دارند.

پرسش:  در بی‌بی‌سی گفت‌وگویی منتشر شده بود و گفته شده بود اهل‌سنت در تهران مسجد ندارند و اجازه ساخته شدن مسجد در تهران به آن‌ها داده نمی‌شود. این در حالی بود که در گفته‌ها نتوانسته بود به اقدامات و سیاست‌های جمهوری اسلامی در قبال اهل‌سنت شائبه‌ای ایجاد کند؟

پاسخ: شائبه‌ها و ابهامات مطرح در صورتی که رفع یا شفاف سازی نشود، جریان ساز می‌شود که متأسفانه آثار مخربی خواهد داشت. یکسری مطالبات واقعی وجود دارد و یکسری مطالبات سیاسی که به دنبال دستاویز قرار دادن مسائل اهل‌سنت است. در بحث مسجد اهل‌سنت، وجود آزادی مذاهب در قانون اساسی به رسمیت شناخته شده و اقلیت‌های مذهبی می‌توانند مراسم و مباحث خود را آزادانه داشته باشند، چه رسد به برادران اهل‌سنت. از نظر آمایشی و آماری در کشور حتی در تهران به ازای هر ۲۵۰۰ نفر شیعه یک مسجد و به ازای هر پانصد نفر اهل‌سنت یک مسجد وجود دارد.

بنا بر قانون ستاد پشتیبانی مساجد به ازای هر هزار نفر یک مسجد لازم است. کجای تهران درخواست داده‌اند که زمین آن مشخص شده باشد و اجازه داده نشده است؟!
زمانی می‌خواهند بهانه بگیرند و مسأله ایجاد کنند. در این موارد مشخص است که جمهوری اسلامی که با استکبار جهانی دست و پنجه نرم می‌کند، بنا ندارد که تسلیم جوسازی ضدانقلاب شوند. اگر ضرورت وجود مسجدی برای اهل‌سنت از نظر مسئولین وجود داشت قطعاً این مسجد ساخته می‌شد و نظام در این امر پیش گام می‌شد. در سیستان و بلوچستان اهل‌سنت بیش از پنج هزار مسجد دارند اما اگر موضوعی بنا باشد دستاویزی برای مخالفت با نظام باشد، نظام با این موضوع موافقت نخواهد کرد.

پرسش: آیا تاکنون برای رفع این‌گونه شائبه‌ها شخصاً پیش‌قدم شده‌اید؟

پاسخ: در مسائلی که در ارتباط با ماست شخصاً با علمای اهل‌سنت جلسات طولانی داریم. بحث ما تعامل و همفکری و شبهه زدایی است. بیشتر امور نیز به خود آقایان محول شده و ما تنها پیگیری می‌کنیم تا کار‌ها بهتر انجام شود.

پرسش:: زمانی که فهمیدیم دبیر دبیرخانه شورای برنامه‌ریزی اهل‌سنت یک روحانی شیعه است تعجب کردیم. ضرورت این موضوع چیست؟

پاسخ: ابتدای کار برای بسیاری این موضوع جای سؤال بود. نظام جمهوری اسلامی به عنوان یک حکومت اسلامی موظف است و بایستی دغدغه‌های شهروندان خود را مرتفع کند و پاسخگوی نیازهای واقعی شهروندان خود باشد. بر اساس مسائل و دغدغه‌هایی که نمایندگان ولی‌فقیه در مناطق قومی دارند، وجود دستگاهی که پاسخگوی نیازهای اهل‌سنت باشد، خالی بود. به همین دلیل دستگاهی پیش بینی شد متشکل از دستگاه‌های رسمی کشور، سازمان اوقاف، دانشگاه مذاهب اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، نمایندگان شورای نمایندگان و شش نفر از علمای اهل‌سنت و ترجیحاً از نمایندگان خبرگان اهل‌سنت تا متکفل مباحث اهل‌سنت باشد.

طبیعی است که برای ایجاد اتحاد، شیعه و سنی بودن مطرح نیست بلکه وظیفه حکومتی است. من در جمع مدیران مدارس اهل‌سنت سیستان و بلوچستان نیز عرض کردم که افتخار می‌کنم به عنوان یک شیعه مسئولیت این کار را بر عهده دارم و معتقد و ملتزم و مقید به عقاید خود نیز هستم. منتها به عنوان یک وظیفه و مأموریتی که نظام بر عهده‌ام قرار داده است، برای رفع دغدغه‌های اهل‌سنت به عنوان شهروندان جمهوری اسلامی وظیفه خود را انجام می‌دهم و به رغم تأکید بر مشترکات و وظیفه حکومتی موظف به پیگیری امور هستیم.

پرسش: دستگاه شما نمونه‌ای از وحدت است؟

پاسخ: آیین نامه داخلی ما را موظف کرده است که اگر بخواهیم در خصوص مباحث دینی تصمیمی داشته باشیم، باید کمیته احناف و شوافع مصوب کند که این کمیته نیز متشکل از برداران اهل‌سنت است و ما در مباحث مذهبیشان دخالتی نداریم.

پرسش: آیت‌الله سیستانی در مورد درگیری پدید آمده بین شیعه و سنی در عراق، فرموده بودند که شیعیان زمانی که می‌خواهند اهل‌سنت را صدا کنند به جای اینکه بگویند" «برادران اهل‌سنت» بگویند: «جان ما اهل‌سنت».

پاسخ: وحدت شیعه و سنی از دغدغه‌های آیت‌الله سیستانی است و مواضع و دیدگاه‌های ایشان باعث رفع بسیاری از اختلافات و درگیری‌ها شده است. در پایگاه اطلاع رسانی ما نظریات مراجع و علمای شیعه در مورد وحدت شیعه و سنی وجود دارد.

در آخر باید خاطر نشان کرد اقداماتی در این مدت برای حفظ کرامت روحانیت اهل‌سنت انجام داده‌ایم. کارت الکترونیکی مشترکی بین مجموعه ارگان‌هایی که خدمت رسانی می‌کنند برای کلیه روحانیون و طلاب و مدرسین صادر شده و هرگونه مساعدت نقدی و غیر نقدی در اختیار روحانیون اهل‌سنت قرار داده می‌شود، از طریق این کارت صورت می‌گیرد و بیش از سی هزار از این کارت صادر شده است. تمامی آن‌ها تحت پوشش بیمه خدمات درمانی نیز هستند و مسائل معیشتی و درمانی آن‌ها تا حد نسبتاً زیادی مرتفع شده است.