مرور روزنامه‌های ۲۵ بهمن

ماجرای لاریجانی و احمدی‌نژاد ربطی به «ما» ندارد

ابلاغ سیاست‌های کلی تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی، پرداختن به ابعاد دیگری از ماجرای یکشنبه هفته پیش مجلس، وضعیت هزینه‌های شهرداری تهران در دوره‌های گوناگون و مسائل مرتبط با مذاکرات هسته‌ای، مهمترین عناوین روزنامه‌های امروز کشور هستند.

کد خبر: ۳۰۲۴۴۴

تاریخ: ۲۵ بهمن ۱۳۹۱ - ۱۳:۳۳

دیروز مقام معظم رهبری، سیاست‌های کلی تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی را ابلاغ کردند. روزنامه دنیای اقتصاد در این باره در سرمقاله خود نوشته: «بند پایانی و بیست و سوم این ابلاغیه، عبارت است از یک عبارت موجز ولی بسیار طلایی و خردمندانه: «جلوگیری از ایجاد انحصار در چرخه تولید و تجارت تا مصرف». این رویکرد انحصارزدایی می‌‌تواند کلید وضعیت به ظاهر غامض بازار خودرو و بسیاری بازارهای دیگر باشد.

نویسنده یا توجه به ابعاد گوناگون بازار خودرو به عنوان یکی از بخش‌های مهم اقتصاد کشور نوشته، در این شرایط بهترین سیاست حمایتی از تولید ملی و خودروسازان این است که بهای خودرو آزاد شود تا خودروسازان بتوانند بر مبنای هزینه تمام شده فعالیت کنند؛ در عین حال تعرفه واردات خودرو نیز حذف شده یا شدیدا کاهش یابد تا ضمن پرهیز از اجحاف در حق مصرف‌کننده، تولیدکننده داخلی خود را در معرض رقابت و الزام به کاهش هزینه‌های تولید بداند.

حسین راغفر، کار‌شناس اقتصادی نیز از زاویه مبارزه با انحصار به اعتماد گفته: با انحصار اقتصادی، اجازه رشد به شرکت‌های خصوصی و ایجاد فرصت‌های شغلی را نمی‌دهند. با انحصارگری برخی از نهاد‌ها، فرصت حضور برای بخش خصوصی در فضای رقابتی باقی نمی‌ماند. این رقبای قدرتمند که از مزایای ویژه‌ای چون دسترسی راحت به منابع و تسهیلات بانکی، معافیت‌های مالیاتی و استفاده از ارز با نرخ مرجع برخوردارند، فرصت اشتغال‌زایی و کارآفرینی بنگاه‌های اقتصادی کوچک را می‌سوزانند.

شیشه‌ای کردن حکومت یا شکستن شیشه حکومت؟

در حالی که سخنان آیت‌الله خاتمی، امام جمعه موقت تهران در مورد ارجاع اختلافات اخیر در فضای سیاسی کشور به هیأت حل اختلاف برای تعیین سهم مقصرین مورد توجه روزنامه‌ها قرار گرفته، روزنامه بهار از قول مرتضی نبوی نوشته است: «هیأت عالی حل اختلاف قوا کاری به مباحث اخلاقی ندارد که در مجلس مطرح شد.» و نتیجه گرفته که این واکنش یکی از اعضای این هیأت عالی، نشان می‌دهد این نهاد تازه‌تأسیس تمایلی ندارد، در این آشفتگی زیر بار اختلافات قوای سه‌گانه شانه ببرد.

روزنامه ابتکار نیز در سرمقاله امروز خود برخی رفتارهای سیاسی رئیس‌جمهور را از زاویه‌ای دیگر بررسی کرده است. محمدعلی وکیلی در این مطلب نوشته است: «ورود احمدی‌نژاد به ساحت سیاست ایران رمز آلود بود. رفتارش در جایگاه ریاست جمهوری رازگونه‌تر است. تحلیل رفتار چنین شخصیتی به ‌‌نهایت مشکل خواهد بود. قضاوت پیرامونش دوگانه و متضاد است. او از متن اردوگاه اصولگرا برخاست و با شعارهای حداکثری اصول‌گرایانه، قدرت را به دست گرفت. ولی به مرور تا منتهی‌الیه جریان اصلاح طلب سیر کرد. یکی از کارهای غیر معمول ایشان چنگ انداختن به انبان رفتار شخصی سیاستمداران و تلاش برای نمایان سازی حیاط خلوت رقیبان بود. این شیوه رفتار ایشان که در مناظره معروف دوران رقابت سال ۸۸ استارت خورد و اسامی زیادی را بر زبان آورد در ابتدا با استقبال اصول‌گرایان و سکوت بزرگان آن جناح روبرو شد اما به مرور دامن خودشان را هم گرفت.»

پیرامون این نحوه رفتار قضاوت‌های مختلفی در جامعه شکل گرفت. گروهی این سبک رفتار را غیر اخلاقی، آنارشیست نام گذاشتند و موجب تضعیف اعتماد ملی و باورهای مردم و در ‌‌نهایت شکستن شیشه حکومت قلمداد می‌کنند. موج گسترده واکنش‌ها در پی حوادث مجلس ناشی از این دیدگاه است. گروهی در نقطه مقابل، روش ایشان را کمک به شیشه‌ای کردن حکومت تفسیر و تائید می‌کنند. این گروه معتقد است که حاکمان اجازه خلوت ندارند و حیاط خلوت و رفتارهای پنهان، به ریاکاری و دوگانگی در رفتار منجر خواهد شد و حکمرانان چون به خلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنند». مصداق پیدا می‌کند اینان مدعی‌اند که شیشه‌ای شدن حکومت و رفتار حاکمان، باعث شفافیت رفتارشان و موجب جلب اعتماد مردم خواهد شد.

در نظر این عده افشاگری، برملا سازی، مچ گیری، پرده دری و رسوا سازی باعث بالا رفتن ضریب امنیت کشور و مصونیت بخشی رفتار حاکمان خواهد شد».

نویسنده با مقدمه فوق به نتیجه‌گیری زیر رسیده است: «به نظر نگارنده وظیفه علماء و صاحبان نظر است که به دور از احساس‌زدگی و جانبداری سیاسی، موارد گفته شده را به ارزیابی بگذارند ودر قالب یک هیات منصفه، قضاوت کنند که آیا آنچه آقای احمدی‌نژاد در سبک برخورد با رقیبان به کار می‌برد فارغ از ارزش داوری محتوایی، با آموزه‌های دینی سازگار است یا خیر؟ به عبارتی از نظر روش‌شناسی، روش ایشان در مناظره‌ها و اقدامشان در مجلس آیا با موازین دینی و اخلاقی و قانونی سازگار است؟ اگر سازگار است که در جهت شیشه‌ای سازی حکومت است و اگر ناسازگار است که مصداق بارز ترک انداختن بر شیشه حکومت است.»

پاسخ مناسب دیپلماتیک به پیشنهاد مذاکره آمریکا چیست؟

در حالی که محمد مهدی مظاهری استاد دانشگاه در روزنامه تهران امروز پیش‌بینی کرده که «آمریکا سیاست تحریم را ادامه خواهد داد»، روزنامه بهار امروز در گفت‌وگویی با داود هرمیداس باوند به بررسی طرح پیشنهاد جدید مذاکره آمریکا با ایران پرداخته است.

نکته مهم در سخنان وی این است که «اگر درخواست آمریکا برای مذاکره نمایشی است باید آثارش را خنثی کرد». از نگاه این استاد قدیمی روابط بین‎الملل طرح این درخواست عملا جدید نیست اما آمریکایی‌ها با دو هدف پیشگام مذاکره مستقیم و دوجانبه با جمهوری اسلامی ایران شده‌اند. نخست آن‌که آن‌ها این درخواست را ارائه کردند که در صورت موافقت احتمالی جمهوری اسلامی، زمینه حل‌وفصل یکی از مهم‌ترین پرونده‌های مناقشه‌برانگیز پیش‌روی سیاست خارجی آمریکا را فراهم کنند و از سوی دیگر در صورت رد درخواست مذاکره این تصمیم و تصور را در عرصه بین‌الملل ایجاد کنند که آمریکا درخواست مذاکره با ایران را مطرح کرد اما این ایران بود که با آن مخالفت کرده است.

طرح درخواست مذاکره مستقیم با ایران از سوی آمریکا با خود پیامدهایی دارد؛ این پیامد‌ها عبارت است از این‌که احتمالا در یک فضای بسیار دور اگر آمریکایی‌ها خواستند تصمیمات سخت در قبال جمهوری اسلامی ایران در دستور کار قرار دهند این وزنه را در اختیار دارند که ما درخواست مذاکره مستقیم با ایران را مطرح کردیم ولی این درخواست از سوی ایران رد شد و بر همین اساس به‌ناچار این تصمیمات سخت را در دستور کار قرار داده‌ایم. به‌خصوص آن‌که اگر مذاکرات سیاسی هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ بدون نتیجه به شکست بینجامد این احتمال وجود دارد که در آینده البته نه‌ چندان نزدیک و احتمالا با تغییر فضا، آن‌ها این تصمیم را در دستور کار قرار دهند. آن وقت می‌توانند ادعا کنند که تلاشمان را کردیم که با ایران وارد مذاکره شویم. بر این اساس درخواست اخیر آمریکایی‌ها اگر با هدف بوده باشد بیش از آن‌که واقعی و با هدف کاهش اختلافات باشد نمایشی است. به هر حال اگر احساس می‌شود که این درخواست نمایشی و با اهداف خاص هم مطرح شده باید برای آن فکری کرد و با تمهیدات لازم مانع از تحقق اهداف آن شد. دیپلماسی عرصه رو و عیانی نیست. در این عرصه باید پشت‌صحنه‌ها هم پیش‌بینی شود و برای آن برنامه‌ریزی کرد.

من معتقدم دیپلماسی همانند یک بازی شطرنج است. هر حرکت طرف مقابل باید پیش‌بینی و با یک حرکت مناسب نقشه بعدی آن خنثی شود و آن را بی‌نتیجه گذاشت. بنابراین در عرصه باید نگاه و رویکرد همه‌جانبه داشت. بر این اساس معتقدم وقتی در عدم حسن‌نیت آمریکایی‌ها اطمینان وجود دارد بهتر است که درخواست مذاکره آن‌ها با تدبیر پذیرفته شود نه با سرعت.

در نگاه و موضع دیپلماتیک بهترین پاسخی که به این درخواست ارائه می‌شود قابل بررسی بودن است. این پاسخ هم ممکن است به هر حال مدتی به طول بینجامد تا با این واکنش قصد و نیت طرف مقابل را خنثی کند. دیپلماسی صحیح این است که کشور‌ها زمان را به نفع خودشان حفظ کنند. در شرایط کنونی با توجه به این‌که مذاکرات سیاسی هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ در جریان است و قرار است به‌زودی هم از سر گرفته شود بهترین پاسخ به این درخواست می‌توانست این باشد که حسن‌نیت آمریکا در این مذاکرات محک زده ‌شود و پس از آن درخواست واشنگتن مورد بررسی همه‌جانبه قرار ‌گیرد و درباره آن تصمیم‌گیری ‌شود. کما این‌که ممکن است در ‌‌نهایت هیچ تصمیمی هم گرفته نشود اما خود همین رویکرد در قبال درخواست مذاکره آمریکا می‌توانست یک فضای روانی جدید ایجاد کند و ورق را به نفع ایران برگرداند.

ریخت و پاش در شهرداری تهران، عادی شده است

روزنامه‌ها سخنان خسرو دانشجو، سخنگوی شورای شهر را مورد توجه قرار داده‌اند که گفته: نباید معیار ما تورم و نرخ بانک مرکزی باشد تا همانند سال گذشته عمل کنیم، بلکه باید با نظارت بیشتر نگاه صرفه جویی را در مدیریت شهری اعمال کنیم. بهتر است از میزان نشریات شهرداری تهران بکاهیم تا در جاهای دیگر هزینه کنیم. وی ادامه داد: با ابراز تاسف می‌گویم ریخت و پاش در شهرداری تهران تبدیل به فرهنگ شده است و ما به عنوان نمایندگان مردم باید نظارتمان را افزایش دهیم.

در همین حال شرق خبر داده است که اعضای شورای شهر از بریز و بپاش‌های شهرداری انتقاد کرده‌اند. این روزنامه نوشته، خانم ابتکار با اعتراض نسبت به روند تصویب بودجه شهرداری گفته است: من نمی‌دانم روند تصویب بودجه چیست اما اگر قرار به این است که اعتراض‌ها در بودجه لحاظ نشود چرا ما اینجا حضور داریم. وی در پاسخ به «شرق» در زمینه این اظهاراتش گفته: روند تصویب بودجه بسیار عجولانه است و حال آن که نیاز به بررسی تخصصی بیشتری دارد.

شرق همچنین از قول «بیادی» درباره ۳۲۰‌میلیارد هزینه فاقد سند شهرداری نوشته «هزینه‌های انجام شده فاقد برنامه بوده است، یعنی خارج از برنامه‌های مصوب کار انجام شده است، یعنی کارهایی که باید انجام می‌شده انجام نپذیرفته کارهای دیگر انجام شده است، فرض بگیریم بخش‌هایی غیرمترقبه بوده است، غیرمترقبه زمانش نبوده نیاوردند تصویب کنند بعد هم رفتند ریاست‌جمهوری، دیگر انجام نشده است و به این شکل باقی مانده است.»

وی ادامه داده است: «یکسری اسناد نشان‌دهنده تخلف بوده است. این‌ها را بخش‌های قضایی همچون بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات باید بررسی کنند و ربطی به شورا ندارد ما وظیفه‌مان بوده اعلام کنیم این قدر ریال اسناد فاقد برنامه بوده است و اطلاع‌رسانی کردیم قانونی کار کردیم و به صورت قانونی عمل کردیم و بقیه‌اش را مسوولان باید پیگیری کنند».