خطرناک‌ترین شیرابه زباله جهان در کهریزک

کد خبر: ۲۹۸۷۷۵

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۳۹۱ - ۱۲:۰۰

حاشیه جنوبی شهر تهران، جایی در میان شهرک زباله‌هایی که میهمان ناخوانده و بی‌قواره‌ی کهریزک است، گودهایی هست به عمق 0.4 تا 1.5 متر که فقط عنوان دوست‌داشتنی «حوضچه» به آن اطلاق می‌شود، اما اهالی کهریزک با آنها نوستالژی که ندارند هیچ، بلکه از شنیدن اسم هر حوض و حوضچه‌ای، به جای یادآوری کودکی‌های خیس توی حیاط سرسبز خانه پدری، یاد مایع کثیف و سیاهی می‌افتند که هیچ‌جوری نمی‌شود دوستشان داشت! مایع سیاهی که محصول تولید شده به‌دست پدران همه ماست.

مدیریت شهری هم مدت‌ها با دفن غیربهداشتی آن، صورت مساله را پاک کرده بوده و به همین خاطر، شیرابه زباله‌های تر به یکی از پیچیده‌ترین معضلات مدیریت پسماند شهری تبدیل شده است.

به گزارش ایسنا، شیرابه‌های باقی‌مانده از زباله‌های‌تر تهران که حاصل 30 سال دفن سنتی در کهریزک است، سال‌ها یکی از عوامل جدی نارضایتی شهروندانی بوده که به ناچار، همسایگی با بزرگترین مرکز دفن زباله در کشور را تحمل می‌کنند و آثار سوء زیست‌محیطی زباله اهالی یک شهر دیگر را به جان می‌خرند.

مجموعه شهر تهران و شهرستان‌های اطراف آن نظیر باقرشهر، لواسانات و اسلامشهر که یکصد کیلومتر مربع وسعت دارند، روزانه بیش از 7000 تن زباله تولید می‌کنند که البته از سال جاری، امکان پردازش کل زباله ورودی به مجتمع آرادکوه کهریزک فراهم شد. به این ترتیب، زباله‌ای که تهرانی‌ها تولید می‌کنند، همه روزه پردازش و به صورت «تر» و «خشک» تفکیک می‌شود.

سرنوشت زباله‌های خشک روشن است. بخشی از این زباله‌ها در سلول‌های بهداشتی دفن می‌شود، اما دفن آن بی‌خطر و بدون شیرابه است. بخش دیگری از زباله‌های خشک هم دپو و در آینده روانه کارخانه‌های تولید انرژی از زباله می‌شود.

اما دفن زباله‌های تر بسیار خطرناک است و معضلات زیست‌محیطی متعددی به دنبال دارد که شاید عمده‌ترین آن، ایجاد حوضچه‌های شیرابه و در نتیجه تهدید آب‌های زیرزمینی و به مخاطره افتادن اراضی کشاورزی و در نهایت، آسیب به سلامت شهروندان است.

از آنجا که بر خلاف بسیاری از کشورهای پیشرفته، 65 درصد زباله تولیدی تهرانی‌ها «تر» است، است، سازمان مدیریت پسماند با توسعه خطوط پردازش، ورودی شیرابه‌ها را کاهش داد. به طوری که پس از پردازش و تفکیک، زباله‌های تر به سایت‌های هوادهی منتقل و پس از یک بازه زمانی چند ماهه به کمپوست تبدیل می‌شود.

با این حال شیرابه‌های موجود از دفن غیربهداشتی زباله طی یک دوره 30 ساله در تهران باید علاج می‌شد و به همین خاطر شهرداری تهران در برابر اعتراضات به‌جای شهروندان کهریزک، از سال 88 طراحی و اجرای پروژه «تصفیه‌خانه شیرابه» را در دستور کار خود قرار داد و مسوولان وقت معاونت خدمات شهری وعده دادند که بهمن‌ماه سال 89 به بهره‌برداری برسد.

خطرناک‌ترین شیرابه زباله جهان در کهریزک

اما تحریم‌ها و برخی مشکلات پیش‌روی خرید قطعات و تجهیزات خارجی موجب شد که این وعده محقق نشد و سید محمد فیاض مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند تهران هم از همان ابتدای مسوولیتش اعلام کرد که در شرایط فعلی، بهره‌برداری در وعده مقرر ممکن نخواهد بود.

وی در مهرماه سال 89 گفته بود که شیرابه زباله کهریزک که حاصل سال ها دفن غیربهداشتی زباله در این مکان است، آلوده‌ترین شیرابه زباله در کل جهان است و با توجه به نفوذناپذیری زمین این قسمت و آلوده نشدن آب‌های زیرزمینی، باید گفت این عنایت الهی است که فاجعه‌ای رخ نداده است.

به گزارش ایسنا، چندین وعده دیگر برای تکمیل تصفیه‌خانه شیرابه کهریزک هم مطرح شد اما محقق نشد که آخرین مورد آن، پایان تابستان سال جاری بود. اما سرانجام خط پایان بهره‌برداری از این پروژه پس از دو سال از وعده‌ اولیه، فرا رسید و به گفته معاون شهردار تهران، هفته آینده این تصفیه‌خانه به صورت آزمایشی مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت.

تصفیه کل شیرابه‌های کهریزک ظرف دو تا سه سال

حوضچه‌های 1.5 متری که کسی با آن نوستالژی ندارد!

سید محمد فیاض مدیرعامل سازما مدیریت پسماند شهر تهران در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به کاهش حجم شیرابه‌های کهریزک، خاطرنشان کرد: با توجه به پردازش کل زباله‌های پایتخت، دیگر شیرابه‌ای تولید نمی‌شود و در نتیجه با کنترل ورودی حوضچه‌های شیرابه، به مرور و در جریان تبخیر سطحی، از حجم شیرابه‌های موجود از سال‌های گذشته کاسته شده است.

فیاض از اعلام میزان شیرابه موجود در کهریزک خودداری کرد و گفت که اطلاع دقیقی از آن ندارد، اما پیش‌بینی کرد که کل شیرابه‌های موجود ظرف دو تا سه سال تصفیه شود.

برآورد حجم شیرابه‌های کهریزک / مجهولی که از داده‌های معلوم بدست می‌آید

به گزارش ایسنا، تصفیه‌خانه شیرابه کهریزک در سایتی به وسعت سه هکتار و با 20 مخزن بزرگ هفته آینده به صورت آزمایشی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد و آنگونه که عبداللهی معاون شهردار تهران گفته است، این تصفیه خانه روزانه 1400 متر مکعب شیرابه را تصفیه می‌کند و از آب حاصل از آن می‌توان برای آبیاری فضای سبز استفاده کرد؛ ضمن اینکه ته‌مانده آن نیز به صورت کود کمپوست به‌کار گرفته می‌شود.

به این ترتیب اگرچه میزان شیرابه‌های موجود در کهریزک از سوی مسوولان شهرداری تهران اعلام نشده است، اما با یک محاسبه ساده و حاصل‌ضرب 1400 مترمکعب در تعداد روزهای دو یا سه‌سال، می‌توان از معلومات مساله، این مجهول را هم بدست آورد‌. بر این اساس میزان شیرابه‌های موجود کهریزک بین یک تا 1.5 میلیون مترمکعب برآورد می‌شود که طبق برنامه‌ریزی مدیریت شهری، این عارضه ظرف دو تا سه‌سال آینده درمان خواهد شد.