ظرفیت خالی 70 % رشته‌های بدون آزمون

مریم نظری

کد خبر: ۲۹۸۷۳۳

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۳۹۱ - ۱۰:۳۴

حتي تمديد مهلت ثبت‌نام بدون آزمون كنكوري‌ها در دانشگاه پيام‌نور و موسسات آموزش عالي غيرانتفاعي چاره كار نبود و بيش از دوسوم ظرفيت اين دانشگاه‌ها خالي ماند. هرچند به گفته حسين توكلي، مشاور عالی سازمان سنجش، ظرفیت 300 هزار نفری دوره‌های بدون آزمون کنکور، شانس بالایی برای پذیرش را به متقاضيان مي‌داد اما داوطلبان از اين شانس استقبال نكردند!

به نظر مي‌رسد با اينكه سال‌هاست غول بي‌شاخ و دم كنكور، مسير ادامه تحصيل را براي داوطلبان تحصيل در آموزش عالي ناهموار كرده و سبب شده تا جوانان تن به رقابتي دشوار براي ورود به دانشگاه بدهند؛ اما رغبتي براي نشستن بر 210 هزار صندلي خالي از سوي اين جوانان نشان داده نشده است. طرح پذیرش بدون آزمون دانشجو در پیام نور و غیرانتفاعی‌ها به صورت رسمی، برای نخستین بار از امسال رقم خورد و ثبت‌نام متقاضیان برای تحصیل در نزدیک به 6 هزار رشته محل از 18 دی ماه از طریق پایگاه اینترنتی سازمان سنجش آغاز شد و پس از یک‌بار تمدید، شامگاه چهارشنبه 27 دی‌ماه به پایان رسید.

سخنگوي سازمان سنجش معتقد است كه آمار اندك ثبت‌نام داوطلبان رشته‌های بدون آزمون نسبت به سطح انتظارات اجتماعی، به علت شرايط خاص تعيين شده براي ثبت‌نام بوده است. به گفته او شرایط تعیین شده برای ثبت‌نام به‌گونه‌ای بود که امکان ثبت تقاضا برای تعداد زیادی از متقاضیان ورود به دانشگاه در این دوره‌ها میسر نبود.

حسين توكلي مي‌گويد: «براساس ضوابط موجود، دانش‌آموزان کنونی مقطع پیش دانشگاهی که به طور طبیعی، خرداد سال آینده فارغ التحصیل مي‌شوند، نمی‌توانستند در دوره های بدون آزمون پیام نور و غیرانتفاعی‌ها ثبت‌نام کنند و با توجه به اینکه این دسته از دانش‌آموزان، اکثریت متقاضیان ورود به دانشگاه را تشکیل مي‌دهند، بنابراین آمار آنها خود به خود از مجموعه متقاضیان ثبت‌نام رشته‌های بدون آزمون، کنار گذاشته شد.»

توكلي ادامه مي‌دهد: «همچنین دانشجویان مقطع کاردانی که خرداد سال 92 فارغ التحصیل مي‌شوند نیز اجازه ثبت‌نام در رشته‌های بدون آزمون پیام نور و غیرانتفاعی‌ها برای نوبت نیمسال دوم تحصیلی 1391-92 را نداشتند و این گروه نیز در روند رقابتی این رشته‌ها حذف شدند.»

تحصيل در وطن، حقي براي همه

سيدعلي سلماني، پژوهشگر مسائل آموزشي در اين زمينه مي‌گويد: «سياست برنامه‌ريزان آموزش عالي كشور طي سال‌هاي گذشته بر اين بوده است كه از مهاجرت جوانان براي ادامه تحصيل به كشورهاي همسايه جلوگيري كنند. به همين علت ظرفيت پذيرش برخي دانشگاه‌ها مانند پيام نور و علمي ـ كاربردي و موسسات آموزش عالي افزايش پيدا كرده است. اين تمهيدي است كه براي جلوگيري از خروج سرمايه‌هاي اين كشور انديشيده شده است. از سوي ديگر همه حق دارند در كشور خودشان تحصيل كنند.»

او با اذعان به اينكه در بسياري از جهات پاي كيفيت آموزشي و فرهنگي در اين دانشگاه‌ها لنگ مي‌زند، ادامه مي‌دهد: «با مهاجرت دانشجويان به كشورهاي ديگر به ويژه كشورهاي آسيايي و تحصيل در دانشگاه‌هاي دست چندم اين كشورها، نه فقط دانشجو به آنچه مي‌خواهد نمي‌رسد بلكه با مشكلات فراواني دست و پنجه نرم مي‌كند. دوري از خانواده، هزينه‌هاي زندگي مجردي، تجربه احساس غربت و حتي ابتلا به مشكلات روحي در فرهنگ بيگانه از اين مشكلات است. اين در حالي است كه هزينه تحصيل در دانشگاه‌هاي داخلي به مراتب كمتر از هزينه تحصيل در اين دانشگاه‌هاست و از سوي ديگر وزارت علوم نيز مدارك اين دانشگاه‌هاي خارجي را معتبر نمي‌داند.»

او تاكيد مي‌كند: «هم‌‌اكنون آمار دقيقي از افرادي كه واجد شرايط ثبت‌نام هستند در دست نداريم اما ممكن است داوطلبان ورود به دانشگاه به دليل مباحثي كه در سال‌هاي گذشته در رسانه‌ها مطرح شد، تمايلي به ثبت‌نام در اين دانشگاه‌ها نداشته باشند.

البته دلايل ديگري هم مي‌تواند دخيل باشد. مثلا اينكه قرار بود دانشگاه‌هاي غيرانتفاعي در نقاطي كه دانشگاه دولتي و آزاد اندك است، تاسيس شوند تا دانشجويان را در اين نقاط جذب كنند. اما اين نكته از ديد برنامه‌ريزان اين دانشگاه‌ها دور ماند كه در نقاط محروم و دوردست داوطلبان از عهده تامين شهريه‌هاي اين دانشگاه برنمي‌آيند. آنهايي كه در كلانشهرها از عهده اين شهريه‌ها برمي آيند نيز شايد ترجيح مي‌دهند كه براي تحصيل به نقاط دورافتاده نروند.»

فراز و نشيب‌هاي پيام نور

سال گذشته تحصيلي بود كه اعضاي كميسيون آموزش مجلس هشتم از كيفيت آموزشي در دانشگاه پيام نور انتقاد كردند. هرچند جدي‌ترين منتقد وضع كيفي اين دانشگاه علي عباسپور تهراني فرد، رئيس اين كميسيون بود اما سعدالله نصيري قيداري، سخنگوي كميسيون آموزش مجلس هشتم اعلام كرد كه«اصلاح وضع کیفی دانشگاه‌ پیام نور حمایت جدی دولت و مجلس را می‌طلبد.»

به گفته نصيري پيش از اين، نگاه غلطی در دانشگاه پیام نور حاکم بوده به نحوی که کاملا بدون ضابطه دانشجو پذیرش شده است. حتي اعضاي اين كميسيون اعلام كردند كه در صورت اصلاح نشدن اين وضعيت، مدرك دانشگاه پيام نور به مدرك معادل تبديل خواهد شد. از جمله مشكلاتي كه بهارستاني‌ها به آن انتقاد داشتند اين بود كه ۲۰۰ هزار استاد به ازای ۴۰۰ هزار دانشجو در دانشگاه‌های دولتی وجود دارد. اين در حالي است كه در دانشگاه پیام نور 3200استاد به ازای یک میلیون دانشجو وجود داشت که وضعیت دانشگاه را دور از استاندارد کرده بود. اما حسن زياري، رئیس دانشگاه پیام نور اين ادعاها را رد كرد.

او با بيان افزایش کیفیت آموزشی دانشگاه پیام نور در چند سال اخیراعلام کرد: «آمار شاخص‌ها و میزان قبولی این دانشگاه در چند سال اخیر نشان می‌دهد که کیفیت این دانشگاه بسیار بالاتر از برخی دانشگاه‌های دیگر است.» به‌دنبال اين موضوع جلسه‌اي با حضور ریاست این دانشگاه تشكيل شد و مقرر شد رئيس دانشگاه پیام نور حدود یک ماه بعد یعنی در تیرماه، گزارش مکتوبي از وضعیت نسبت استاد به دانشجو، سرانه فیزیکی دانشجویان در دانشگاه پیام‌ نور، نقشه راه و تجهیزات و آزمایشگاه‌های این دانشگاه به کمیسیون آموزش مجلس ارائه کند. سرانجام در خرداد ماه سال گذشته عليرضا سليمي، عضو كميسيون آموزش مجلس اعلام كرد: «اخيرا دانشگاه پیام‌نور توجه بیشتری به کیفی‌گرایی دارد که این مسئله مورد توجه نمایندگان قرار گرفت.»

غيرانتفاعي‌ها و داستان صندلي‌هاي خالي

سال گذشته اين تنها دانشگاه پيام نور نبود كه به چالش كشيده شد. دانشگاه‌هاي غيرانتفاعي نيز كه پيش از آن با خالي‌ماندن صندلي و خسارت مالي روبه‌رو بودند به علت افت كيفيت آموزشي اخطار گرفته و تعطيل شدند.

بر اساس برنامه چهارم توسعه، موسسات آموزش عالي غيردولتي و غيرانتفاعي بايد تا پايان سال 89 هر كدام دست‌كم 2000 دانشجو را در خود جاي مي‌دادند اما اين در حالي است كه تا سال گذشته از مجموع 291 دانشگاه هركدام به طور متوسط فقط 700 دانشجو داشتند. علاوه بر آن غلامعلي نادري،مديركل دفتر آموزش‌هاي آزاد وزارت علوم 18‌موسسه را به علت دور‌شدن از استانداردهاي آموزشي خاطي اعلام كرد و گفت كه 14 دانشگاه اخطار گرفته و 4دانشگاه تعطيل شده اند! حتي قرار شد اگر گوش مسئولان اين موسسات به اخطارها بدهكار نباشد ظرفيت پذيرش موسسه به صفر تبديل شود! اين نخستين بار نبود كه انحلال اين موسسات از سوي مراجع رسمي اعلام مي‌شد. در زمستان سال 89 نيز انحلال 12 موسسه آموزش‌عالي غيردولتي- غيرانتفاعي در کميسيون ماده 9 در دست بررسي بود. در تابستان آن سال نيز 30 دانشگاه غيرانتفاعي اخطار دريافت كردند.

نگاهي به دانشگاه آزاد

ثبت‌نام از داوطلبان حدود 5 هزار کدرشته محل‌های تحصیلی بدون آزمون دانشگاه آزاد اسلامی از 16 دی ماه از طریق پایگاه اینترنتی مرکز آزمون آغاز شد و نيمه شب گذشته پايان يافت.

تجربه سال های گذشته نشان مي‌دهد که آمار متقاضیان آزمون های دانشگاه آزاد اسلامی، همواره کمتر از آزمون های سراسری سازمان سنجش بوده است و به نظر می رسد این موضوع در مورد پذیرش بدون آزمون این دانشگاه‌ها نیز مصداق داشته و استقبال داوطلبان کمتر از میزان انتظار باشد.

براساس آمارهای موجود، بیش از 968 هزار داوطلب برای شرکت و رقابت در آزمون سراسری سال 1392 نام نویسی کرده‌اند و با توجه به اینکه مرحله دوم ثبت‌نام داوطلبان این آزمون نیز از 30 بهمن ماه تا دوم اسفند ماه 91 صورت مي‌‌گیرد، به طور قطع این آمار افزایش خواهد یافت.

منبع: تهران امروز