سفري در عرفه(1)

دكتر غلامعلي رجايي

کد خبر: ۲۹۶۳۵

تاریخ: ۲۹ آذر ۱۳۸۷ - ۱۱:۵۹

[email-masked]

يادداشت‌هاي سفر كربلا

با همه بي‌لياقتي كه در من است باز اين دو برادر كه عالم و آدم به آنها عشق مي‌ورزند و ميليون‌ها زائر با تذكره اشك‌هاي زلال خود به بارگاه‌شان تشرف مي يابند و شرف مي يابند مرا به مهماني خويش در عرفه امسال فراخواندند.

وقتي قدم به داخل منطقه رباطيه عراق كه درست در 10 كيلومتري شهر مهران ماست قدم گذاشتم به خود باليدم كه امضاي مبارك مولاي من و ما امام زمان در شب قدر امسال بر اين ورود صحه گذاشته است.

از بزرگي شنيده‌ام كه ما ايرانيان بدون اذن و امضاي حضرت رضا(ع) توفيق تشرف به اماكن مقدسه شام و حجاز و عراق را نداريم.

بسيار شنيده‌ام كساني كه اين در را به روي خود بسته ديده‌اند و به آستان رضوي كه رشك بهشت است پناه جسته و به مراد و مقصود خويش نائل شده‌اند و از جمله همين‌ها جواني است كه همراه من است كه مي‌گفت چهار سال است به او براي درك عرفه در كربلا اذن تشرف نداده‌اند و در دو هفته قبل به مشهد شتافته و از حضرت رضا متضرعانه توفيق اين تشرف را طلب كرده و بدست آورده است.

پاي طلب در جلب اين توفيقات لازم است . كسي كه اتتظار بارش باران رحمت الهي را بر سر و روي خود دارد مي بايد براي درك اين رحمت الهي خود را در معرض اين رحمت خداوندي قرار دهد.
از كسي كه براي زيارت قبولي به ديدنم آمده بود پرسيدم تا به حال كربلا نرفته‌اي؟ تا گفت نه مرا طلب نكرده اند، گفتم اين حرف را هر چند همه ميزنند اما حرف درستي نيست .طلب ائمه پس از طلب و خواست ماست بايد ديد براي كسب اين توفيق و جلب اين طلب چه تدبير و به قول قديمي‌ها چه حيلتي انديشيده‌اي.

فضيلت زيارت امام حسين(ع) در عرفه
از ايام زيارتي خاص مولي الكونين حضرت ابا عبدالله الحسين (ع) زيارت ايشان در روز عرفه است.
در روايتي مي خواندم اين زيارت آنقدر فضيلت دارد كه وقتي روز عرفه فرا مي رسد خداوند ميليونها زائر رنج سفر كشيده و به سوي خانه او عزيمت كرده خود را در بيابان عرفات وا مي نهد و قبل از آمرزش آنها اول همه كساني را كه به ديدار حسين(ع) و برادرش در كربلا شتافته‌اند مي‌ امرزد و پس از آن نظر رحمت و آمرزش خويش را به بيابان عرفات مي‌افكنند و چرا اين همه به كربلا نشتابند وقتي ثواب زيارت حسين (ع) در عرفه معادل هزار حج و عمره مقبول است؟
در روايتي ديگر كه بسيار زيبا و شنيدني است و مرحوم حاج شيخ عباس قمي در مفاتيح آن را آورده از بشير دهان- كه از اسمش پيداست به كسب روغن فروشي اشتغال داشته است- نقل مي‌كند كه به امام صادق(ع) عرض كردم گاه پيش مي‌آيد كه نمي‌توانم به حج بروم و روز عرفه را در كنار قبر امام حسين(ع) مي‌گذرانم .از لحن سوال پيداست راوي به دنبال كاسبي و كسب ثواب و اين‌جور حرف‌هاست.

امام به او فرمودند: بشير كار خوبي مي كني. هر كس در روزي غير از عيد به زيارت امام حسين(ع) برود و البته آشنا به ‌حق معرفت او باشد براي او ثواب 20 حج و 20 عمره قبول و 20 جهاد در ركاب پيغمبر مرسل يا امام عادل نوشته مي شود و هر كه آ ن حضرت را در روز عيد زيارت كند براي او ثواب 100 حج و عمره و جهاد مي نويسند ولي هر كس او را در روز عرفه زيارت كند براي او ثواب هزار حج و عمره مقبول و هزار جهاد مينويسند.
بشير در يك اظهارنظر عجيب كه معلوم است هنوز متوجه اصل مطلب نشده به امام عرض مي‌كند اينها درست ولي اين كجا و ثواب وقوف من در عرفات كجا؟ امام پس از شنيدن اين جمله با نگاهي كه از آن خشم و ناراحتي و عتاب مي‌باريد به بشير فرمودند: اي بشير هرگاه مومني در روز عرفه به زيارت امام حسين(ع) برود و در نهر فرات غسل كند و سپس به سوي قبر آن حضرت متوجه شود، خداوند براي او در ازاي هر قدمي كه بر مي‌دارد حجي كه با همه مناسك آن به جا آورده باشد، مي‌نويسد.

در روايتي ديگر امام صادق(ع) از شخصي به نام رفاعه پرسيد: اي رفاعه آيا امسال به حج رفتي؟ گفت :نه پول آن را نداشتم ولي عرفه را در كنار قبر حسين (ع) گذراندم. امام به او فرمود: اي رفاعه ازآنچه اهل مني در آن بودند- روز عرفه را در عرفات درك كردند- هيچ كوتاهي نكرده‌اي و دربياني شگفت‌تر از شگفت فرمودند: اگر از اين امر كراهت نداشتم كه مردم- با شنيدن اينگونه احاديث در فضيلت وقوف در روز عرفه در كنار قبر امام حسين(ع) - ترك حج كنند و به جاي آن به كربلا بروند – براي تو حديثي مي گفتم كه هرگز زيارت حسين(ع) را ترك نكني.

معطلي زائران انفرادي در مرز خسروي
در مهران شنيدم عده اي كه از مرز خسروي به صورت انفرادي قصد تشرف به عتبات را داشته‌اند چند روز و بعضي‌هاشان تا يك هفته در انتظار اجازه عراقي‌ها در مرز خسروي مانده‌اند.
نمي دانم دليل و توجيه عراقي‌ها براي اين همه در انتظار گذاشتن اين خيل عاشق و دلداده چيست؟
اگر عراقيها حداقل با زائران عتبات مانند توريست رفتار نمايند باز هم نبايد كساني را كه با رفتن‌شان به عراق با انتقال مبليونها دلار در ماه، هزاران كار و موقعيت شغلي در اين كشور مبتلاي به سه جنگ در بيست سال ايجاد مي‌نمايند اين همه در اذيت و آزار و انتظار قرار دهند.

جمعه15 آذر- مسير كوت به كربلا
به تدريج كه به روز عرفه نزديك مي شويم سيل جمعيتي كه از مناطق مختلف عراق به سوي كربلا در حركت هستند بيشتر و بيشتر مي‌شود.
عصر جمعه 15 آذر ماه كه از مرز به سمت كربلا در حركت بودم حوالي شهر كوت در كنار جاده كساني را مي ديدم كه به طرف كربلا در حركت بودند..آنها قصد داشتند اين مسير جند صد كيلومتري را پياده طي كنند. احتمال مي‌دهم اقلا چهار روزي در راه باشند. شنيده ام از طريق ميان بر اين مسير را هر چه كوتاهتر طي مي كنند.
از صحنه هاي ديدني مسير بصره و كوت تا كربلا ديدن همين كساني است كه با پرچم‌هاي رنگي در دست، پياده به سوي كوي محبوبشان امام حسين(ع) كه از همه دل برده و مي برد در حركتند.

محال است اينها را ببيني و اشكت بخاطر اين همه عشق و خلوص و يك‌رنگي در محبتي كه به سيدالشهدا(ع) دارند جاري نشود.
چه لحظاتي دارند اينها در ساعت‌ها پياده روي تك و تنها در مسير نجف وكوت و بابل و بصره و.. و يا دو يا سه نفر از دوستان همراهشان و چه خلوتي دارند با محبوبشان حسين (ع).

در سمت راست جاده كوت به كربلا با فاصله هر چند صد متر محل‌هاي اقامت موقت اين پياده روندگان عاشق كه شكل و شمائل آن مشابهت تام وتمامي با حسينيه‌هاي شهرهاي عرب نشين خوزستان خودمان دارد، در حال بناشدن ديده مي شوند. اين محل‌ها بقدري فراوان و بهم نزديك در حال ساخته شدن هستند كه احساس مي كنم در آينده‌اي نه چندان دور بهم متصل مي‌شوند.

همه ساله درايام زيارتي خاص سيدالشهدا نظير سوم و پانزدهم شعبان و اربعين وعاشورا و عرفه و.. سيل حمعيت پياده رهسپار كربلاست و چه ديدني وشورانگيز است ورود آنها در حرم امام حسين (ع) با سر و رويي خاك آلود و پر از غبار اما با دنيايي از شور ونشاط، گاه كه اينها را در اين چند تشرفم به عراق باپاي پياده درمسير 450 كيلومتري بصره به كربلا ديده‌ام، احساس كرده‌ام خيلي در عالم اشتياق به امام حسين(ع) و برادرش نسبت به آنها كم دارم، يكي از آرزوهاي به دل مانده من همين پياده رفتن و همراهي با آنها از نجف به كربلاست كه اميدوارم نصيب شود.
به باور من اهل بيت (ع) در اين مسير دو و چند روزه خيلي به آدم جيزها مي دهند و عنايت مي كنند. شك ندارم با اين چند روز پياده روي به سوي حرم دوست مي توان راه چند ساله‌اي را در ره رسيدن به وصال محبوب طي كرد.

تاثير انتشار خبر تابناك درباره يك عكس
در اين سفربا آقاي ناصرصبا كه در هر فرصتي كه گير مي‌آورد وقايع سفر را به صورت شعرهايي في البداهه دردفتر كوچك يادداشتي كه دارد مي نويسد و در مورد آنها از من كه دستي كوتاه درشعردارم نظرخواهي مي‌كند و از مسولان پرتلاش يك شركت زيارتي است و نيز با ديگردوستان سازمان حج و زيارت مانند آقاي رضوي و آقاي اخوان و.. توفيق همراهي تا كربلا را داريم ..در غذاخوري سجاد درراه كوت كه براي صرف نهار واقامه نماز توقف كوتاهي مي كنيم آقاي اخوان كه در مرز براي عبور اين عده از مرز و جلب موافقت عراقي‌ها خيلي زحمت كشيد مي گفت درمسير ما در چهل پنجاه متري پايگاه‌هاي امريكايي‌ها در سه راهي كوت نجف بغداد تابلويي بود كه بر روي آن عكس چند نفر را كه مدعي‌اند ايراني‌اند و براي خرابكاري به عراق آمده كشيده و براي دستگيري آنها جائزه تعيين كرده بودند. نكته قابل تامل اينكه بر روي تابلو نوشته بود: « من جانب الايرانيون» يعني اين افراد خرابكار از سوي ايران جهت خرابكاري به داخل عراق نفوذ كرده اند. اين گونه تبليغات منفي و دروغ قطعا يا از جانب امريكايي‌هاست و يا ازسوي بعثي‌هايي كه با گسترش روابط دوستانه دوكشور سرسختانه مخالفت دارند.

كيست نداند ايران وايراني جز درجهت آباداني روز افزون عراق تلاشي ندارند و اين شيطنت دروغ مسخره اي است كه حتي زن جوان مرده و داغدار را هم به گريه مي اندازد.
به آقاي اخوان گفتم در سفر سه ماه پيش هم تابلويي بود كه نشان مي داد از داخل نقشه ايران كفتاري كه سمبل تروريستها و عوامل انفجارها در داخل عراق است به داخل خاك عراق وارد مي شود من عكس آن را برداشته و به دوستان سايت تابناك دادم تا آن‌را به صورت خبر ويژه در سايت منتشر نمايند كه منتشرشد وبيش از 60000 نفر در مدت چند روز از آن بازديد كردند.آقاي اخوان مي گفت عراقي‌ها پس از انتشار اين خبر آن عكس را برداشتند. معلوم شد انتشاراخبار و مطالب سايت تابناك درخارج ازايران هم تاثيرگذار است.

ورود به كربلا
پس از نماز مغرب وعشا به كربلا مي رسيم وبا نهادن اثاث در محلي كه دوستان شركت شمسا براي ما در نظر گرفته اند راهي حرم دوبرادر مي‌شويم. براي تشرف بايد از علمدار و به تعبير بعضي خواص همه كاره امام حسين(ع) شروع كرد واذن تشرف گرفت.
علي آقا فرزندم كه دراين سفر هديه قبولي اش در كنكور دانشگاه، زيارت كربلا ست و با من است تا عجله مرا در رفتن به حرم مي بيند اجازه مي‌خواهد غسل زيارتي بكند و بعد به حرم مشرف شود. به اومي گويم لازم نيست چون درزيارت امام حسين(ع) برخلاف ساير ائمه(ع) مستحب است زائر با همان سر و روي خاك آلود وغبار گرفته و بدون غسل و پوشيدن لباسي تازه به محضرشان مشرف شود. چقدر كار و دستگاه امام حسين(ع) با بقيه ائمه فرق دارد.

شنبه 16 آذر - تشرف به كاظمين
پس از اقامه نماز جماعت صبح در حرم حضرت عباس(ع) راهي كاظمين مي شويم تا قبر نوراني دو امام غريب مدفون درشهر كاظمين كه حالا چسبيده به شهر بغداد است را زيارت كنيم.
درابتداي ورود به كاظمين كه عراقي‌ها آن را در مكالمات خود كاظم مي گويند و نمي دانم چرا ترافيك بسيار سنگيني ديده مي‌شود، راننده زرنگي كرده با نشان دادن آن ازدحام كه با بوق‌هاي ممتد رانندگان كه گوش آدم را كر مي‌كند و امان از همه مي برد، از ما مي‌خواهد همانجا پياده شويم و با سوارشدن به اتاقك‌هايي كه به ترك موتورهاي سواري بسته شده تا حرم ادامه مسير دهيم. چاره‌اي جز اين‌كار نيست.

با تحمل آن ‌همه بوق و ازدحام و ترافيكي كه ترافيك تهران در برابرآن كم مي‌آورد و البته مقطعي وگذراست پاي به صحن باب الحوائج امام موسي كاظم(ع) و نوه اش امام جواد(ع) مي‌‌گذاريم و پس از وضويي كه تجديد مي كنيم خودمان را در برابر دو ضريح چسبيده بهم ساخت ايراني‌هاي عاشق اهل بيت (ع) مي بينيم كه پدر و پسر مولاي ما امام رضا(ع) درآن آرميده‌اند.

حرم كاظمين يا به تعبير بعضي جوادين(ع) در ايام پس از سقوط صدام بسيار تميز و قشنگ شده كه نشان از اعمال مديريتي خوب وقوي در اداره آن دارد. زيارت جامعه اي ميخوانيم وپس از زيارت وداع از حرم بيرون آمده و دركنار قبر شيخ مفيد كه در ايوان بيرون قبر دو امام قرار دارد فاتحه مي خوانيم.

به هنگام خروج از ايوان حرم براي اولين بار پس ازاين همه تشرف به كاظمين چشمم به مسجد چسبيده به ايوان‌هاي حرم مي افتد. بسيار متعجب مي شوم ازاينكه در اين سال‌ها متوجه آن نشده‌ام. مسجد حرم هيچ تفاوتي با مساجد عهد صفويه در اصفهان ندارد. مسجدي با ديوارها و طاقهاي ضربي آجري بسيار بلند. وارد مسجد كه در سمت شمال حرم است مي شوي انگار احساس مي كني در مسجد جمعه اصفهان قدم نهاد‌ه‌اي.

ازحرم بيرون مي آييم و بارفتن به ترمينال كاظمين كه در انتهاي بازار قديمي سرپوشيده واقع در اطراف باب قبله است به كربلا باز مي گرديم . ساعتي از مغرب گذشته است كه به كربلا مي رسيم. در بغداد هم ترافيك‌هاي بسيار سنگيني خصوصا در اطراف فرودگاه ديده مي شود. بسياري از ماشين‌ها از جمله ماشين ما به جاده خاكي كنار بزرگراه مي زنند و چه گرد وغباري بلند است.

در ميان ملت‌ها هيچ ملتي مانند مردم عراق آنطور كه من در بصره وكربلا و بغداد ديده‌ام گرد وخاك نمي خورد و به زندگي در ميان گردو خاك عادت نكرده است.

طنين شعارلبيك ياحسين در حرم حسيني
دسته دسته زائران پياده وغير پياده به كربلا مي رسند و يك‌راست به حرم حسيني مشرف مي‌شوند. امسال هر دسته كه از راه رسيده وبه حرم وارد مي شد با صداي لبيك ياحسين خود كه دقايقي به درازا مي‌انجاميد حرم را تكان مي داد در ميان اين سيل عاشق از همه قشر وسني حضور دارند.

زيارت مقام صاحب الزمان
دوستي نجفي را در مقام صاحب الزمان(عج)- كه در كنار نهر فرات در كربلا واقع است ومي گويند امام زمان دراين محل بسيار نوراني نماز خوانده است - در حال استراحت ديدم. معلوم بود تازه از راه رسيده است. وقتي از اوپرسيدم تا به حال چندبار پياده از كربلا به نجف آمده اي؟ گفت كه اووه، يعني خيلي زياد. پرسيدم جند ساعته اين راه 80 كيلومتري راطي مي كني؟ گفت: در يك روز و افزود كه پس از نماز صبح كه از نجف راه مي افتم ساعت 10 شب به كربلا مي‌رسم.

يكشنبه 17 آذر كربلا
امروز راقصد دارم به زيارت قبر آزاده دوعالم حضرت حربن يزيدرياحي وفرزندشهيدش بروم.
هربار كه به زيارت حر كه در روستايي كه به نام او در ده كيلومتري كربلا قرار دارد رفته ام حال خوشي به من دست داده است. مرقد حر دردست بازسازي است وهيج اثر و نشاني از ضريح نقره اي سابق و حتي سنگ قبراوديده نمي‌شود.
از دراصلي حرم كه وارد مي‌شويم با حفاظ توري كه بلافاصله پس از ورود به صحن حرم كشيده شده متوقف مي‌شويم . بر روي قبرحضرت حر كانكسي نهاده اند. كف تمام صحن رابرداشته‌اند.

بر بالاي قبر حر پرچم سرخ زيبايي ديده مي‌شود دوركعت نماز زيارت مي‌خوانم واز لابلاي آن تور فلزي با حرنجوا مي كنم. چه امتحان سختي داده است اين مرد كه به قول خودش پس ازاينكه احساس كرد عمرسعد لعنت الله عليه به طمع تصرف مسند حكومت ري قصد دارد حتما با حسين(ع) كه در پسر پيغمبر بودن وي هيچ كس در سپاه كوفه در كربلا شكي نداشت بجنگد، خود را بين بهشت وجهنم سرگردان مي ديد.

خيلي قدرت روحي مي خواهد كسي با علم به پيروزي سپاه كوفه و شكست سپاه محدود امام درآن جنگ نابرابر با اينكه خود در كسوت فرماندهي يك جناح از سپاه كوفه بود با اندكي تامل ناگهان ورق را برگرداند ودر حالي منقلب بر تنهايي پسر پيامبر كه لرزه بر اندام آن شجاع اهل كوفه انداخته بود با حركتي بسيار زيبا ونمادين در حالي كه چكمه هايش را به گردن آويخته بود سرافكنده واشكبار به اردوگاه حسيني به پيوندد.
حر درادامه اظهار ادبش به حسين و جبران خطاي خود آنقدر پيش آمد كه در حضور امام كه به اومي فرمود سرت را بالاكن پس از آنكه شرمسارانه خود را به امام معرفي كرد كه حر هستم و ازامام كه به اوفرمودند از اسب پياده شود واستراخت كند، گريان در خواست كرد به اواجازه دهد بي آنكه پياده شود همانطور كه بر اسب نشسته راهي جنگ با كوفياني شود كه تا لحظاتي پيش فرمانده آنها بود.

كسي چه مي داند شايد يك دليل اين كار حر آن باشد كه تحمل شنيدن صداي العطش وآب آب كودكان تشنه وترسان از حمله سپاه كوفه به خيمه گاه حسين رانداشت.اگر حسين در كربلا تنها همين يك تابلوي بسيار زيباي جاوداني كه تا هميشه تاريخ به انسان‌ها درس حريت وآزادگي مي دهد را به عالم بشريت ارائه مي كرد، كافي نبود؟
كمتراز نصف راه رابه دليل راه بندان در ميان گردو غبارهايي تحمل ناپذيرباعجله طي مي كنيم تابه نمازجماعت مغرب وعشادرحرم امام حسين برسيم.

دوشنبه 17 آذر –روز عرفه –كربلا
هرچه عرفه نزديك و نزديكتر مي شود كربلا شلوغ و شلوغ‌تر مي شود. هتل‌ها ومسافرخانه ها اجاره ها رابالا كشيده اند.
نماز جماعت ظهر وعصر را كه در صحن امام حسين(ع) مي خوانم بلافاصله به داخل حرم مشرف مي شوم تا در بالاي سر حضرت جايي چند ساعته پيداكنم و دعاي عرفه و بقيه دعاها و زياراتي را كه مخصوص اين روزهستند بخوانم، اما در حرم جاي سوزن انداختن نيست.
عزيزي سال‌ها قبل به من مي فرمود امام زمان(عج) هرسال در روز عرفه دربالاي سر جد بزرگوارش حاضرمي شود و پس از اقامه نماز ظهروعصر و زيارت جد مظلومش به بيابان عرفه تشريف مي برد.
.اكنون من درهمين موضع مبارك ايستاده ام وبه دنبال يوسف فاطمه مي گردم .گمان نمي كنم ازاين بهتربشود به حضرت نزديك شد. شك ندارم مولا اكنون درهمين جاست ودربين زائران جد غريبش. اما كوچشمي كه بتواند برآن جمال زيبا نظري افكند.
غبارگنه بنشان تا نظرتواني كرد.
ادامه دارد....