دو نکته کلیدی مصاحبه شب گذشته رئیس‌جمهور

هرچند مصاحبه شب گذشته دکتر احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور اسلامی ایران، گروه وسیعی از موضوعات گوناگون را در بر گرفت، وی در بخشی از این مصاحبه، دوباره بر یک نکته کلیدی تأکید کرد؛ نکته‌‌ای که معضلی در میان سیاستمداران و مقامات ایرانی است و باید برای حل آن اندیشید.

کد خبر: ۲۹۳۱۶۰

تاریخ: ۰۳ دی ۱۳۹۱ - ۱۱:۴۲

هرچند مصاحبه شب گذشته دکتر احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور اسلامی ایران، گروه وسیعی از موضوعات گوناگون را در بر گرفت، وی در بخشی از این مصاحبه، دوباره بر یک نکته کلیدی تأکید کرد؛ نکته‌‌ای که معضلی در میان سیاستمداران و مقامات ایرانی است و باید برلی حل آن اندیشید.

به گزارش «تابناک»، محمود احمدی نژاد در این مصاحبه، نخست در واکنش به یک پرسش مجری برنامه پاسخ داد که «دروغ گفتن در ایران هزینه‌ای ندارد» و در بخش دیگری نزدیک به همین مضمون گفت: «حرف زدن در کشور ما هزینه‌ای ندارد، اما باید راه‌حل برای این معضل پیدا کنیم».

این دو گزاره مطرح از سوی رئیس‌جمهور، گزاره‌های درستی هستند. هم‌اکنون در کشور ما، این امکان هست که درباره یک موضوع واحد، دو مقام موضع‌گیری متناقض کنند و اتفاقاً هر دو آنها نادرست باشد و موضع‌گیری سومی واقعیت یا حقیقت داشته باشد و چون خلاف واقع‌گویی هزینه‌ای هم ندارد، این روند ادامه می‌یابد و مقامات هم بدین گونه ادامه می‌دهند؛ اما چگونه می‌توان دروغ‌گویی را هزینه‌بر کرد؟

نخستین گام در راستای ایجاد هزینه برای مقاماتی که دروغ یا سخن بدون پشتوانه می‌‌گویند، «شفافیت» است. وقتی آمار و اطلاعات کشور، شفاف و بدون پنهان‌کاری در اختیار مردم باشد؛ وقتی معیار‌ها ثابت و قابل شناسایی برای اندازه‌گیری رشد و پیشرفت در کشور معرفی شود، وقتی مذاکرات پنهانی، جای خود را به مذاکرات آشکار دهد، وقتی بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های گوناگونی در حوزۀ اجرا ابلاغ می‌شود که قانون کلی را تخصیص می‌زند.

به این ترتیب، فضا آماده می‌شود برای خلاف واقع‌گویی یا سخنان بی‌پایه؛ حال آن که مردم و مقامات گوناگون، بسته به میزان وظایف و اختیارات آمار و اطلاعات شفاف در اختیاراتشان گذاشته شود. از دل همین شفافیت و در کنار آن گردش آزاد اطلاعات، مقامات را از خلاف واقع‌گویی بازمی‌دارد. وقتی مجلس از احوالات درونی دولت خبر ندارد و یا هنگامی که دولت انگیزه‌های سیاسی برای تصویب قوانین مجلس قائل می‌شود و وارد مذاکرات سازنده نمی‌شود، زمینه برای سخنان بی‌پایه فراهم می‌شود. اگر شفافیت و گردش آزاد اطلاعات باشد و رسانه‌ها هم مصالح کشور را بر مصالح ضرب و جناح ترجیح دهند و به جای مچ‌گیری از اطلاعات درست منتشره، ناقد و رصد کننده کارکرد مسئولان باشند، سخنان بی‌پایه کمتر به میان می‌آید.

در کنار این عوامل، «پاسخ‌گویی» و «مسئولیت پذیری» نیز از دیگر مؤلفه‌هایی است که به تدریج جای خلاف واقع‌گویی و سخنان بی‌اساس را خواهد گرفت. هنگامی که برخی مقامات بدانند اطلاعات شفاف در اختیار مردم است، حتماً به سمت «مسئولیت پذیری» و «پاسخ‌گویی» خواهند رفت، چرا که در غیر این صورت، مجالی برای بقا نخواهد داشت و این‌ها یعنی «شفافیت»، «گردش آزاد اطلاعات»، «پاسخ‌گویی» و «مسئولیت پذیری» همگی از مؤلفه‌های حکومت‌گری پسندیده است.

اکنون که رئیس جمهور این مسائل را مطرح کرده، چه پسندیده است که خود وی و هر مقام دیگری از رؤسای قوای دیگر مقامات پایین دستی، بکوشند این مؤلفه‌ها در حکومت نهادینه شود!