خاتمي در دانشگاه تهران:

به ناقد به عنوان برانداز نگریسته نشود

خاتمي در بخش ديگري از سخنان خود در پاسخ به سوالي كه آيا با شرايط كنوني اصولا اميدي به آينده نظام وجود دارد، تصريح كرد: ايران كشور مهمي است و انقلاب شما انقلاب بزرگ بوده است، بنده به هيچ وجه معتقد نيستم كه دولت فعلي مي‌‏خواهد مشكل درست كند قصد آنها خير است اما به هر حال برنامه‌‏هايي كه اجرا مي‌‏كنند كشور را با مشكل مواجهه مي‌‏كند.

کد خبر: ۲۹۲۹۲

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۸۷ - ۱۶:۱۷

رئيس دولت اصلاحات حادثه كوي دانشگاه را نشانه مظلوميت دانشگاه دانست و گفت: حادثه كوي دانشگاه نشانه مظلوميت دانشگاه و مقاومت ستودني اين دانشگاه بود. 18 تير جنايت بزرگي بود كه زخم مظلوميت آن هنوز دل‌‏هاي دلسوزان نظام را مي‌‏سوزاند. در صورتي كه اين حادثه هيچ ربطي به دانشگاه نداشت و سبب شد كه فشار بر دانشگاه بيشتر شود.

به گزارش «تابناک»، سيد محمد خاتمي كه در دانشگاه تهران و در جمع دانشجويان سخن مي‌‏گفت، با تبريك عيد غديرخم به سالروز شهادت دكتر مفتح اشاره كرد و اظهار داشت: مفتح نمونه يك انسان بزرگوار و مبارز بود كه هم مومن و هم روشن انديش و داراي سعه صدر بود و يكي از نگراني‌‏هاي ما اين است كه شخصيت‌‏هايي مانند مفتح كه مظهر روشنفكري بودند توسط برخي جريانات مصادره شود و من با اطمينان مي‌‏گويم مفتح از شخصيت‌‏هاي برجسته‌‏اي بود كه اگر امروز بود، در كنار شما دانشجويان حضور داشت.

وي با بيان اينكه به 16 آذر از چند منظر مي‌‏توانيم نگاه كنيم اظهار داشت:‌‏16 آذر مظهر بيداري دانشگاه در دفاع از آزادي،‌‏ استقلال و سربلندي كشور است. و نشان دهنده پيشگام بودن دانشگاه در پرداخت هزينه براي آرمان‌‏هاي ملت است.
خاتمي با بيان اينكه 16 آذر اعلام مبارزه نفس گير ملت ايران با استبداد بود،‌‏تصريح كرد: دانشگاه در اين مسير پيشتاز بود تا بگويد مرحله تازه اي از مبارزه در ايران عليه استبداد آغاز شده است.

وي شكستن فضاي رعب و وحشت ايجاد شده پس از كودتاي 28 مرداد را از ديگر شاخصه‌‏هاي واقعه 16 آذر عنوان كرد و گفت:‌ سه قطره خون پاك دانشجويان شهيد زمينه ساز و آتش فشاني شد براي مبارزه با استبداد.
رئيس بنياد باران با تاكيد بر اينكه 16 آذر در ميان حوادث گوناگون دانشگاه جايگاه ممتازي دارد،‌‏خاطر نشان كرد: بر همين اساس 16 آذر شايستگي اين را دارد كه به عنوان نماد جنبش دانشجويي مطرح شود.
وي با به نقش موثر دانشجويان در پيروزي انقلاب اسلامي اشاره كرد و گفت:‌‏بيش از صدها تن از دانشجويان حيثيت خود را براي سربلندي كشور و دفاع از انقلاب و منافع ملي از دست دادند و رزمنده‌‏هاي بسياري بودند كه در جبهه حاضر شدند اما همه اين حوادث منشا آن در دانشگاه بود.

وي با تاكيد مجدد بر اينكه 16 آذر نماد جنبش دانشجويي بود،‌‏ تصريح كرد:‌‏ 16 آذر يك حادثه مستمر و دائم است كه هميشه بايد به ياد آن بود.

رئيس‌‏جمهور سابق كشورمان با بيان اينكه در بررسي روز دانشجو بايد نكاتي را مد نظر قرار داد،‌ تصريح كرد:‌ سوال من اين است كه آيا ما واقعاً جنبش دانشجويي داريم؟ معتقدم هر جنبش خاص اجتماعي اگر ريشه در جنبش عام اجتماعي نداشته باشد،‌ يا پا نمي‌‏گيرد يا خيلي زود از بين خواهد رفت، پس بايد همسو با جنبش اجتماعي باشد تا نقش هدايت گري داشته باشد.

وي با بيان اينكه بيش از 100 سال است كه جنبشي وسيع و همه جانبه در تاريخ ايران جريان دارد، اظهار داشت: اين جنبش اصيل است و ملت ايران همواره به عنوان پيشتاز اين جنبش، در جهت نفي استبداد و استعمار و تلاش براي پيشرفت همه جانبه كشور و جست و جوي عدالت به عنوان مبناي كار حاكمان، حضور داشته است.
وي با تاكيد بر اينكه مي‌‏خواهيم آزادي‌‏هاي مدني بر اساس حقوق اساسي ملت در جامعه شكل بگيرد،‌ اظهار داشت: مي‌‏خواهيم از عقب ماندگي تاريخي نجات پيدا كنيم و ننگ عقب ماندگي را از تاريخ ملت ايران پاك كنيم. مي‌‏خواهيم خودمان بر سرنوشت خود حاكم شويم. جامعه‌‏اي مي‌‏خواهيم كه در آن خبري از فقر و تبعيض نباشد. البته بي‌‏انصافي است اگر بگوييم از ابتداي پيروزي انقلاب تحولاتي در اين زمينه صورت نگرفته است ولي هنوز به اهداف خود نرسيده‌‏ايم.
خاتمي افزود: آيا دولت توانسته است پشتيبان امنيت ملت باشد؟،‌ آيا در جامعه ما ميزان راي ملت است؟. يا كساني هنوز مي‌‏خواهند بر مردم قيوميت داشته باشد. آيا آزادي در جامعه ما نهادينه شده است؟. آيا دانشگاه‌‏هاي ما آزادي را احساس مي‌‏كنند؟.

وي خاطرنشان كرد: آيا نقد قدرت در جامعه ما هزينه ندارد و اگر ندارد، اين همه محروميت براي چيست؟ چرا هنوز در بعضي از دانشگاه‌‏هاي ما نقد كه وظيفه دانشگاه است، به عنوان براندازي تلقي مي‌‏شود. آيا واقعاً به قانون اساسي عمل مي‌‏شود؟
رئيس دولت اصلاحات با بيان اينكه سند چشم انداز بيست ساله يعني اينكه هنوز ما به آن اهداف اصيل انقلاب نرسيده‌‏ايم،‌‏تصريح كرد: يعني براي رسيدن به اهداف انقلاب بايد تلاش كنيم. اينكه مي‌‏گوييم بايد انقلاب و ارزش‌‏هاي انقلاب زنده بمانند اشاره به آرمان‌‏هاي انقلاب دارد. البته آنچه كه به دست آمده ارزشمند است. ولي هنوز به اهداف واقعي نرسيده‌‏ايم.

وي با بيان اينكه جنبش دانشجويي بايد در جهت تغيير وضع حال باشد،‌ تصريح كرد: جنبش دانشجويي بايد در فكر پيشرفت و توسعه مردم باشد و رسيدن به نظم و نظامي كه در آن همه حق و حرمت دارند و نظامي كه در آن نشاني از استبداد نباشد.
خاتمي با تاكيد بر اينكه دانشگاه به لحاظ خصوصيتي كه دارد، مي‌‏تواند داراي نقش رهبري در جامعه باشد،‌ تصريح كرد: جواني، متصل نبودن به قدرت، آشنايي با جهان و جامعه ويژگي‌‏هايي است كه مي‌‏تواند نقش رهبري جامعه را به دانشگاه بدهد.

وي ادامه داد: ‌‏داشتن انديشه روشن و نقش تاثيرگذار بر جامعه از توان ايجاد نقش مرجعيت در جامعه ما كه دچار بحران مرجعيت شده است از ويژگي‌‏هايي است كه جنبش دانشجويي مي‌‏تواند داشته باشد.
خاتمي با اظهار تاسف از اينكه در جامعه مرجعيت‌‏هاي موثر ديني و مدني تحديد شده‌‏اند، اظهار داشت: جنبش دانشجويي اگر روشن و واقع بين باشد، مي‌‏تواند تا حدود زيادي اين نقش مرجعيت را داشته باشد. بايد بتواند هم زبان با جامعه، شرايط زماني و مكاني را درك كند و نيازهاي واقعي جامعه را دريابد و شعارهاي خود را مطابق با آن نيازها بدهد.

وي تاكيد كرد: در جامعه ما غلبه با تفكر و ايمان ديني است. جنبش دانشجويي معطوف به قدرت نيست. در عين حال كه براي روي كار آمدن قدرت سالم تلاش مي‌‏كند همواره به عنوان نقاد قدرت باقي مي‌‏ماند تا جلوي خودكامگي را بگيرد.

رئيس جمهور سابق كشورمان تصريح كرد: جنبش دانشجويي بايد به شعارها و معيارهاي اصيل انقلاب پايبند باشد، چرا كه انقلاب يك حادثه كوچك نبود و داراي آرمان‌‏هاي بلندي بود در جهت تقويت خواسته‌‏هاي تاريخي ملت ما. دانشجو بايد بتواند ضمن پيگيري مواضع انقلاب،‌‏ آرمان‌‏ها و اهداف، اگر هم نقد مي‌‏كند در همين چارچوب حركت كند.
وي تصريح كرد: در انتخابات رياست جمهوري بايد به سراغ كساني برويم كه هم تحول‌‏خواه باشند، هم برنامه داشته باشند و هم حساسيتي كه بر ما وجود دارد، بر روي آنها وجود نداشته باشد. ما بايد تلاش كنيم آنچه به نفع ملت و كشور است، اجرا شود.

به گزارش ايلنا، خاتمي در ادامه اين مراسم در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه چگونه بايد در انتخابات رياست جمهوري شركت كرد، اظهار داشت: ما از نسلي هستيم كه در كودكي شاهد نهضت مقاومت ملي و استقرار حكومت ملي و سپس كودتاي آمريكايي 28 مرداد، در نوجواني شاهد شروع نهضتي عميق به رهبري امام بوديم و در حد خود نيز دستي بر آتش مبارزات زده‌‏ايم. انقلاب اسلامي براي ما نويدبخش عبور از دوران سياه بود.

وي افزود: از 100 سال پيش كه جنبش اجتماعي ايران آغاز و در نهايت انقلاب پيروز شد، بيش از 13 قرن از ظهور اسلام مي‌‏گذرد. اسلام در مواجهه با قبل رويكردهاي مختلفي پيدا كرد. يكي از رويكردها رويكرد انفعالي بود كه از سوي سنت پرستان كه تنها به ظواهر دين مي‌‏انديشدند، مطرح مي‌‏شود و آن مقاومت كامل در برابر غرب بود، عده‌‏اي ديگر كه روشن بين تر بوده‌‏اند به عمارت اسلامي مي‌‏انديشيدند اما در اين ميان انقلاب اسلامي به رهبري امام(ره)، جمهوري اسلامي را تشكيل داد و پيروز شد. جنبشي كه مي‌‏بايست بر خود تكيه كند و در عين حال از دستاوردهاي همه دنيا استفاده كند.

خاتمي تصريح كرد: جمهوري اسلامي براي ما نويدبخش بود و ما به آن احساس تعلق مي‌‏كنيم و براي تحقق آرمان‌‏هاي آن به صورتي كه امام فرمود هر كاري انجام مي‌‏دهيم.
وي با بيان اينكه در روند موجود با مشكلاتي مواجه هستيم،‌‏خاطر نشان كرد:‌ ممكن است اين روند با حسن نيت همراه باشد، اما پيشرفت حاصل نمي‌‏گردد، مشكلاتي چون فقر و نابرابري افزايش يافته و تهديدها هم بيشتر شده است و حتي اسلام و آرمان‌‏هاي انقلاب نيز تحريف مي‌‏شود. انديشيدن به تغيير در كساني كه دلسوز اسلام و انقلاب هستند، امري مطلوب است. اكنون كشور موقعيت حساسي دارد و بايد از مشكلات رهايي پيدا كند. من با كارشناسان و خبرگان در ارتباط هستم و آسان ترين كار براي خدمت به مردم داشتن برنامه است.

رئيس بنياد باران با طرح اين سوال كه آيا برنامه و شعار خوب داشتن كافي است، ادامه داد: اگر منتخب مردم با پشتوانه تعامل ملي و پشتيباني همه اركان نظام روي كار نيايد، امكان رشد نيست. دستگاه‌‏ها و نهادهايي كه داراي قدرت هستند بايد پشتيباني كنند و يا حداقل كارشكني نكنند. بايد در مسير خدمت به مردم حركت كرد و براي اعتلاي كشور و تامين آزادي تلاش كرد.
رئيس‌‏جمهور پيشين كشورمان خاطرنشان كرد: بايد سعي شود كساني كه نمي‌‏توان آنان را رد صلاحيت كرد و يا رد صلاحيت آنان هزينه سنگين دارد، در صحنه شركت كنند. اگر اين مشكل نبود قطعاً افراد باصلاحيتي حضور داشتند كه مي‌‏توانستند خدمت به سزايي كنند.

وي در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه چه مسائلي بر آمدن يا نيامدن شما به انتخابات اثر دارد؟ اظهار داشت: ما هم آزادي مي‌‏خواهيم و هم استقلال و هم پيشرفت و عدالت. بايد واقع بين بود و ايده‌‏آل گرايي نكرد. معتقدم ايران زمينه‌‏هاي بسيار مساعدي براي پيشرفت دارد و مردم ما شايسته برخورداري از آزادي هستند. به نظر من آسان‌‏ترين كار داشتن برنامه است.

خاتمي با بيان اينكه ما تجربه تدوين دو برنامه سوم و چهارم و اجرايي كردن برنامه سوم را داريم،‌‏يادآور شد:‌ اكنون شرايط بسيار سخت است، ما نتوانسته‌‏ايم در مسير اهداف چشم انداز حركت كنيم. اما تحول و پيشرفت در جامعه نيازمند برنامه است تا هم مردم در جايگاه اقتصادي مناسب قرار گيرند و هم تهديدها در عين حال كه بر اصول پافشاري مي‌‏كنيم،‌‏كاهش يابد و هم عدالت اجتماعي اجرا شود.

وي در ادامه يادآور شد: اگر برنامه خوبي داشته باشيم با دو مساله نيز مواجه‌‏ايم كه اولين مساله توقع مردم است. مردم انتظار دارند مشكلات حل شود و مساله دوم نيز تهديد دستگاه‌‏هايي است كه بايد پشتيباني كنند. آن زمان همه انتقاد مي‌‏كردند و امروز شرايط گل و بلبل است. نمي‌‏شود به مردم قول داد و نتوان عمل كرد و بعد هم همه جريانات شروع به حمله كنند. من معتقدم كسي بايد بيايد كه مي‌‏تواند كاري انجام دهد. اكنون من پاسخ منفي به حضور در انتخابات نمي‌‏دهم و در حال بررسي هستم.

خاتمي در پاسخ به سوالي ديگر در خصوص اينكه با توجه به وضعيت موجود بهترين استراتژي گروه‌‏ها به ويژه دانشجويان براي حضور در انتخابات چه خواهد بود، يادآور شد:‌‏ آنچه براي انتخابات لازم است وجود داشته باشد،‌‏ آزادي فضاي انتخابات و اطمينان مردم از حرمت راي‌‏شان است. دوستان از هر جناح و گروه ابتدا بايد برنامه خود را ارائه دهند و به مردم اطمينان داده شود كه نمايندگان واقعي جريانات مي‌‏توانند در عرصه انتخابات حضور داشته باشند. بايد بدون تخريب و با ترويج برنامه‌‏هاي خود در انتخابات شركت كرد و در عين حال مردم هستند كه اگر فضا باز باشد، بايد نظر خود را اعلام كنند. مهم اين است اطمينان مردم جلب شود كه از راي آنان حفاظت مي‌‏شود. در غير اين صورت حضور در انتخابات كاهش مي‌‏يابد كه اولين زيان آن به نظام است.

وي افزود: از سوي ديگر اگر مردم و آنان كه تا حدودي نااميد و نگران هستند، با اميد به صحنه بيايند، ترديدي نيست كه نتيجه راي مردم در جهت مسير خاستگاه آنان يعني آزادي، عدالت و پيشرفت خواهد بود. بخشي از اين موضوع در دست برگزار كنندگان است و بخشي ديگر هم در دست كانديداها كه با ارائه برنامه روشن مردم را پاي صندوق‌‏هاي راي بياورند.
رئيس بنياد باران در پاسخ به سوال ديگري مبني بر اينكه كانديداها براي مبارزه با كارشكني نهادهاي مختلف چه استراتژي بايد داشته باشند؟ تصريح كرد: بايد در اين زمينه كار شود، البته همه چيز دست ما نيست. در انتخابات گذشته ديديم كه نيروهاي انقلابي و ارزش‌‏مدار به دليل آنكه مورد پسند برخي نبودند از صحنه حذف شدند. از290 كرسي امكان رقابت در 104 كرسي وجود داشت آيا اگر در 290 كرسي نامزدهاي اصلاح طلب اجازه رقابت پيدا مي‌‏كردند امروز بيش از 50 درصد مجلس در اختيار اصلاح طلبان نبود.
وي با بيان اينكه ديگر امروز رد و تائيد صلاحيت‌‏ها اثر منفي در جامعه ندارد، گفت: اين امر باعث تاسف است. امروز زندان رفتن در اين نظام باعث خفت نيست و اين بسيار بد است. ما از حوزه دفاع از اسلام و جمهوري اسلامي سخن مي‌‏گوييم، بايد بگونه‌‏اي شرايط باشد كه هر كس كه با او برخورد مي‌‏شود، مانند يك انسان مجرم خطرناك باشد نه اينكه تنها به خاطر انتقام و به دليل داشتن سلايق سياسي برخورد و يا رد صلاحيت شود.

خاتمي تصريح كرد:‌ ما مي‌‏توانيم اعتراض كنيم و مساله را مطرح نماييم. بايد سعي شود كساني كه نمي‌‏توان آنان را رد صلاحيت كرد و يا رد صلاحيت آنان هزينه سنگين دارد، در صحنه شركت كنند. اگر اين مشكل نبود قطعاً افراد باصلاحيتي حضور داشتند كه مي‌‏توانستند خدمت به سزايي كنند.
وي با بيان اينكه برگزاركنندگان انتخابات بايد رسالت و وظيفه خود را پاسداري از راي مردم بدانند، تاكيد كرد:‌ كساني بايد در جمهوري اسلامي مسووليت داشته باشند كه واقعاً معتقد به راي مردم باشند و آن را يك اصل راهبردي قلمداد كنند نه اينكه راي مردم را مهم ندادند. اگر اين افراد مسوول باشند، حتي اجازه جابجايي يك راي را هم نخواهند داد.
خاتمي در ادامه افزود:در انتخابات بايد نظارت كامل از سوي ملت و نمايندگاني كه ممكن است،‌ مورد ستم قرار گيرند، وجود داشته باشد، كه در انتخابات مجلس شاهد آن نبوديم.

وي در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه آيا هشت سال كافي نيست؟، گفت: براي رسيدن به آرمان‌‏ هاي انقلاب هشت سال كافي نيست، بلكه وقتي اصلاحات تدريجي است، 28 سال هم براي آن كافي نيست. من به هيچ وجه نمي‌‏گويم كه عيب نداشتيم‌‏. اتفاقاً عيوب زيادي هم داشتيم و حتي برخي فرصت‌‏ها را از دست داديم. اگر آن زمان كه برخي در مقابل اصلاحات و خواست مردم ايستادگي مي‌‏كردند، با قاطعيت بيشتري عمل كرده بوديم، نتيجه بهتر بود. اگر بعضي از كارشكني‌‏ها انجام نمي‌‏شد، قطعاً دستاوردهاي بيشتري داشتيم و در عين حال اعتراف مي‌‏كنم ضعف در دولت نيز وجود داشت.

وي در ادامه توضيح داد: معتقدم كه دولت كنوني با شجاعت براي مذاكره با آمريكا پيشگام شده است و راه مذاكره را بسته نمي‌‏داند و اين قابل ستايش است. اما ما حتي تقاضاي مذاكره با آمريكا را هم نكرديم. در آن زمان من در مصاحبه‌‏اي با دفاع از اصول و ارزش‌‏ها به گونه‌‏اي صحبت كردم كه براي اولين بار دولت آمريكا شرطي كه امام(ره) گذاشته بودند يعني عذرخواهي آمريكا و عدم دخالت آن، را اجرا كرد؛يعني براي اولين بار و آخرين بار دولت آمريكا رسماً از ملت ايران عذرخواهي كرد كه 30 سال در ايران اشتباه مي‌‏كرديم. اما به جاي اينكه از اين فرصت براي رفع مشكلات و تامين منافع ملي استفاده شود، موج تبليغات گسترده عليه اصلاحات صورت گرفت، به گونه‌‏اي كه يك سال بعد از عذرخواهي دولت آمريكا، ايران محور شرارت معرفي شد.

رئيس بنياد باران، اصلاحات را بناي بزرگي كه در آن دفاع از ارزش‌‏ها، خواست و حقوق ملت مطرح بود، دانست و توضيح داد: هشت سال فرصت اصلاحات با نفت نه دلاري و با خشكسالي وحشتناك همراه بود، در همان زمان تورم به 5/11 درصد رسيد و صحبت از تك نرخي كردن ارز بود. هنگامي كه ارز تك نرخي شد تورم به 15 درصد رسيد و ما كشور را با تورم 3/15 درصد به دولت تحويل داديم و امروز با نفت 90 دلار محاسبه مي‌‏كنيم كه تورم چه ميزان است.
وي در عين حال خاطر نشان كرد:‌ البته به نام اصلاحات حرف‌‏هاي بي‌‏ربطي گفته شد اما آنها را به حساب اصلاحات مورد علاقه من نگذاريد. اكنون اگر اصلاحات روي كار بيايد تجربه هشت سال دولت اصلاحات و چهار سال اخير را هم دارد.

رئيس جمهور سابق كشورمان در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه اگر تكليف شد، آيا حاضريد آبروي خود را براي ايران بگذاريد؟ گفت: با اين كه يزدي هستم حاضرم جان خود را براي ايران بگذارم.

وي با بيان اينكه افتخار مي‌‏كنم سند چشم انداز 20 ساله نظام در زمان مسووليت بنده در دولت تدوين شد، تصريح كرد: سند چشم انداز نقشه راه براي كشور است و براساس آن برنامه پنج ساله تدوين شده است و اگر براساس آن حركت مي‌‏كرديم قطعا مشكلات ما كمتر از امروز بود ولي دوستان ما در دولت نهم تشخيص دادند كه برنامه خوبي نيست ولي سوال اينجاست كه اگر برنامه پنج ساله نظام براي اداره كشور مناسب نبود، چه برنامه‌‏اي به جاي آن گذاشتيد،معتقدم بايد مسوولان كشور به خود بيايند و بدانند ادامه روند فعلي درست نيست.

خاتمي با تاكيد بر اينكه نگران آينده نيستم، تصريح كرد: صحبت ما اين است كه با روشي سريع‌‏تر و ارزان‌‏تر مي‌‏توانيم به اهداف خود برسيم و يا اين كه با روشي دورتر و گرانتر، كه معتقدم اگر شرايط به وضعيت فعلي ادامه پيدا كند با روشي دورتر و گرانتر به اهداف مي‌‏رسيم و اگر شيوه‌‏ها عوض شود ارزان‌‏تر و سريعتر به اهداف خواهيم رسيد.
رئيس جمهور سابق كشورمان در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه در برابر انديشه‌‏هايي كه به نام اصلاحات و مخالف با نظرات شما عمل كردند چه جوابي مي‌‏دهيد؟ گفت: در جامعه متكثر هستيم و معتقدم هر كسي هر انديشه‌‏اي دارد بايد بتواند ابراز كند مگر امام (ره) زماني كه در پاريس بودند، نگفتند كه حتي كساني كه اصل دين اسلام را قبول ندارند در جمهوري اسلامي آزادند، بايد صحبت كنند و تشكل داشته باشند.بنابراين هر كس هر انديشه‌‏اي دارد، مورد احترام است حال مي‌‏خواهد از خاتمي عبور كند يا خير.

وي تاكيد كرد: ما انديشه خودمان را در زمينه‌‏هاي مختلف مي‌‏گوييم هر كس مي‌‏خواهد عبور كند و هركس مي‌‏خواهد عبور نكند.
خاتمي در پاسخ به پرسشي در مورد اين كه امامي كه شما شناختيد چگونه امامي بود، گفت: الان در اين مجلس نه مجال است نه فرصت كه بخواهم از امام صحبت كنم فقط مي‌‏توانم بگويم انقلاب ما بزرگاني مثل مرحوم طالقاني، مرحوم طباطبايي، مرحوم شريعتي داشت كه انديشه‌‏هاي روشني از اسلام را مطرح مي‌‏كردند ولي امام (ره) از دو جهت متفاوت با آنها بود يكي از جهت طرح انديشه‌‏هاي مهم و يكي ديگر آن كه ناظر به عمل بود.

وي با بيان اينكه امام در مقابل خيلي‌‏ها كه در مقابل مساله جمهوري اسلامي مواردي را مطرح مي‌‏كردند، مقاومت مي‌‏كرد، تصريح كرد: امام زماني كه در پاريس بودند مساله جمهوري اسلامي را مطرح كردند گروه‌‏هاي اسلامي و غير اسلامي نزد ايشان آمدند و گفتند ما جمهوري اسلامي در اسلام نداريم و ما همه امكانات را به شما مي‌‏دهيم ولي با ما همراه شويد كه امام با عصبانيت فرمودند ما هيچ نيازي به امكانات شما نداريم و ما روشي جز جمهوري اسلامي را قبول نداريم.
خاتمي تاكيد كرد: امام (ره) به صراحت گفتند هر انديشه‌‏اي در جمهوري اسلامي تا وقتي دست به توطئه نزند و دست به اسلحه نبرد آزاد است امامي كه من شناختم فردي بود كه كاملا به راي مردم مومن بود و معتقد بود كه اسلام با همه منظومات دموكراسي سازگار است و اگر انحرافي وجود دارد از خود ماست و از آن امام با آن انديشه دفاع مي‌‏كنيم.

وي در پاسخ به سوالي در مورد اينكه اگر قرار است در جمهوري اسلامي ايران آزادي وجود داشته باشد، پس تكليف دانشجويان غير ديني كه مي‌‏خواهند فعاليت كنند چه مي‌‏شود، گفت: بارها در شوراي عالي انقلاب فرهنگي هم مطرح كردند كه چرا بايد ما فقط انجمن اسلامي داشته باشيم همه جريانات بايد بتوانند فعاليت كنند.
رئيس بنياد باران در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه شما در دولت اصلاحات چه كاري در اين حوزه كرديد؟ گفت: كارهايي را انجام داديم و كارهايي را نكرديم و مقداري هم نگذاشتند، انجام دهيم.رئيس‌‏جمهور امكانات محدودي دارد و اگر تنها نظرمن بود خيلي كارها مي‌‏كردم ومعتقدم وقتي مي‌‏گوييم جمهوري اسلامي به اين معنا نيست كه ديگر مذاهب حقوق اساسي ندارند. از افتخارات ما اين است كه جمهوري اسلامي را به گونه‌‏اي مطرح كنيم كه راي يك زرتشتي مسيحي و يهودي با راي يك مسلمان در موارد حساس و ضروري يكي باشد.

وي افزود به شرط آن كه به هيچ وجه نبايد كوشش‌‏هاي ديني و غيرديني زمينه‌‏اي براي برخي فعاليت‌‏هاي سياسي شود و به صرف اينكه فردي متعلق به ديني خاصي است نبايد از حق تحصيل، حق فعاليت و حق حيات محروم شود و اگر هم قوانين داريم كه اين محدوديت‌‏ها را ايجاد مي‌‏كند بايد سعي كنيم آنها را اصلاح كنيم.

خاتمي در پايان در پاسخ به پرسشي مبني بر اينكه اگر تكليف شد، آيا حاضريد آبروي خود را براي ايران بگذاريد؟ گفت: با اين كه يزدي هستم حاضرم جان خود را براي ايران بگذارم.