نگاه شما: ایده‌ای برای گسترش زبان فارسی

کد خبر: ۲۹۲۱۴۴

تاریخ: ۰۲ دی ۱۳۹۱ - ۱۶:۰۰

زبان همواره، یک عامل قدرتمند برای انتقال فرهنگ و آداب و رسوم میان ملل گوناگون شناخته شده است. با توجه به پیشرفت چشمگیر علمی کشور، بحث گسترش زبان فارسی و تبدیل آن به زبان علمی دنیا از سوی مسئولین کشور مطرح شده است. در این یادداشت ایده‌هایی برای افزایش تعداد فارسی زبانان و گسترش زبان فارسی ارائه شده است.

به گزارش «تابناک» به نقل از وبلاگ «خانه ایده» معمولا یادگیری یک زبان جدید برای افراد مشکل است و افراد به شرطی یک زبان جدید یاد می‌گیرند که به آن علاقه داشته باشند، به زبان اصلی‌شان نزدیک باشد یا نیازمند آن باشند؛ بنابراین، می‌توان افرادی را که مستعد یادگیری زبان فارسی هستند، به سه دسته بخش‌بندی کرد.

دسته نخست، افراد غیر فارسی زبانانی هستند که به دلیل اشتیاق فراوان به آثار ارزشمند و زیبای ادبیات فارسی، علاقه‌مند به یادگیری این زبان هستند. همچنین دانشجویان غیر ایرانی رشته زبان و ادبیات فارسی را می‌توان در این دسته جای داد.

البته یادآوری می‌شود، برخی از این دانشجویان به دلیل این که نتوانسته‌اند در رشته‌های دیگر قبول شوند، رشته زبان و ادبیات فارسی را برای ادامه تحصیل برمی‌گزینند. به هر روی، این دسته افراد تاکنون مورد توجه بوده‌اند و سرمایه گذاری روی آن‌ها انجام شده است؛ غافل از این که این افراد به دلیل کم بودن شمارشان، عملا اثرگذاری کمی بر گسترش زبان فارسی دارند.

دسته دوم می‌توانند افرادی از کشورهای پیرامون همچون افغانستان، پاکستان، ترکمنستان، تاجیکستان و... باشند که از نظر زبانی و فرهنگی به ما نزدیک هستند. از آنجا که هم‌اکنون ایران، یک قدرت علمی در منطقه به شمار می‌آید، می‌تواند بسیاری از دانشجویان و نخبگان این کشور‌ها را برای تحصیل جذب کند.

به دیگر سخن آن که به جای وضعیت کنونی ـ که مهاجران غیرقانونی از این کشور‌ها جذب کشورمان می‌شوند ـ می‌توان نخبگان این کشور‌ها را جذب کرد. این جذب دانشجو و بازگشت این افراد به کشورشان، باعث ایجاد یک نقل و انتقال علمی و فرهنگی بین ایران و این کشور‌ها می‌شود که سرانجام به گسترش زبان کشور میزبان یعنی زبان فارسی منجر خواهد شد.

اما دسته سوم که معمولا به سادگی از کنار آن‌ها می‌گذریم، کسانی هستند که لزوما زبانشان به زبان فارسی نزدیک نیست و شاید علاقه‌‌ای نیز به ادبیات فارسی نداشته باشند، ولی نیازمند این زبانند؛ آنان تاجران و فروشندگان هستند. اگر تجربه سفر زیارتی به کشورهایی همچو عربستان، عراق و سوریه را داشته باشید، فروشندگانی را دیده‌‌اید که برای ارتباط با مشتری از کلمات فارسی استفاده می‌‌کنند. این افراد به دلیل انبوه مسافران ایرانی و نیاز به فروش اجناسشان از زبان فارسی برای ارتباط با مشتری بهره می‌گیرند و حتی گاه تبلیغات مورد استفاده آن‌ها نیز به زبان فارسی است.

اوضاع در کشورهای توریستی نیز به همین گونه است؛ برای نمونه، چنانچه تجربه مسافرت به کشوری نظیر چین را داشته باشید، درخواهید یافت که به غیر از مکان‌هایی نظیر هتل، فرودگاه یا مراکز توریستی که افراد انگلیسی زبان در آن‌ها هستند، در بقیه جا‌ها ایجاد ارتباط با مردم به علت پیچیدگی زبان چینی عملا ناشدنی است؛ اما چنانچه سری به برخی از مراکز تجاری و فروشگاه‌های توریستی آن‌ها بزنید با فروشندگانی روبه‌رو می‌شوید که با دیدن قیافه‌های ایرانی از کلمات فارسی استفاده می‌کنند.

جالب‌تر اینکه این گونه فروشندگان گاه خواستار یادگیری برخی اصطلاحات و به ویژه تلفظ اعداد به فارسی هستند!

در حقیقت با توجه به دشوار بودن زبان‌هایی نظیر عربی و چینی و ... و نأمانوس بودن بسیاری از زایرین و گردشگران با زبان انگلیسی، بسیاری از فروشندگان در این گونه کشور‌ها زبان فارسی را به عنوان زبان ارتباط با مشتریان ایرانی خود برمی‌‌گزینند. حال اگر نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور کتابچه‌های کوچکی شامل آموزش کلمات کاربردی، اعداد و برخی قواعد کاربردی زبان فارسی در اختیار این فروشندگان گذارند، باعث خواهند شد تا سطح زبان فارسی در این افراد بالا رود و کم کم زبان فارسی، زبان ارتباطی جای خود را بیابد. این کار باعث افزایش شمار کسانی خواهد شد که از زبان فارسی استفاده می‌کنند و به نوبه خود، باعث رواج آن شده و می‌تواند آغازگر طرح‌های بزرگ‌تر برای احیای زبان فارسی در کشورها شود.

* این مطلب را مهدی احمدی، نویسنده وبلاگ «خانه ایده» برای «نگاه شما» فرستاده است.

شرایط و نحوه همکاری مخاطبان تابناک با «نگاه شما»