چه کسی سقط جنین را در ایران قانونی کرد؟

کد خبر: ۲۸۹۹۲۵

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۱ - ۱۱:۵۶

اولین‌های زیادی در کارنامه پر بار علمی‌اش دارد اما شاید هیچ‌یک به اندازه تلاشی که وی برای اولین بار در کشور کرد تا سقط جنینی که از لحاظ علمی ابتلایش به بیماری‌های ژنتیکی ثابت شده، قانونی شود، ارزشمند نبوده است.

به گزارش ایسنا او پدر علم ژنتیک ایران و متولد سیرجان است و بر این باور است که ژنتیک، خدایی خدا را به زیباترین شکل ممکن برای آدمی به تصویر می‌کشد. می‌گوید که علم ژنتیک آدمی را به این باور می‌رساند که در جزء جزء جهان خلقت، چه نظم بی‌بدیلی حاکم است.

وی همچنین معتقد است علم پزشکی در شرایط فعلی یک علم یکپارچه نیست و باید برای رسیدن به نتایج بهتر، همه شاخه‌های مربوط به این علم را در هم ادغام و به صورت هماهنگ فعالیت کنیم.

پروفسور «محمد حسن کریمی‌نژاد» از چهره‌های نام‌آشنا و ماندگار علم پزشکی در کشور و دنیا، در سال 1307 در شهرستان سیرجان به دنیا آمده است. او کودکی‌ها و تحصیلات ابتدایی‌اش را همانجا در زادگاهش سپری کرده و پس از آن اما، به اصفهان رفته و دوره متوسطه را در دبیرستان سعدی به اتمام رسانده است.

پدر علم ژنتیک ایران، شاگرد درس‌خوان و باهوش دبیرستان سعدی اصفهان، با وجود پزشک بودن، دستی هم در نوشتن دارد؛ از او بیشتر از 110 مقاله در مجلات معتبر داخلی و حدود 70 مقاله در مجلات معتبر انگلیسی زبان چاپ شده است. این روزها هم که بازنشسته شده، مجله "ژنتیک در هزاره سوم" را مدیریت می‌کند که از مجله‌های علمی، آموزشی و پژوهشی با سطح کیفی بالا در کشور است. کتاب "اصول ژنتیک انسانی و بیماری‌های ارثی" را هم او در سال 70 نوشته؛ کتابی که برنده جایزه سال نیز شده است.

البته او قبل از اینکه پزشک بشود نیز، دستی به نوشتن داشته است. پای صحبت‌هایش که بنشینی، شیرینی نوشتن‌های دوران نوجوانی‌اش، هنوز در خاطرش هست. پروفسور کریمی‌نژاد از میان همه خاطرات آن روزهایش، به انتشار روزنامه دیواری اشاره می‌کند که با همکلاسی‌هایش در می‌آورده.

وی می‌گوید: در سال یازده درسم، سه انجمن در مدرسه ما بود؛ انجمن ادبی، ریاضی و طبیعی. من، دبیر انجمن ادبی بودم. در آن دوران یک روزنامه دیواری منتشر کردیم با عنوان پیک سعدی؛ با حداقل امکانات. این از بهترین خاطرات آن زمان‌های من است.

پدر علم ژنتیک ایران، پس از اتمام کلاس یازدهم، نوبت به انتخاب رشته‌اش که می‌رسد می‌رود سراغ رشته طبیعی(تجربی نظام جدید متوسطه). در سال 1327 در کنکور شرکت کرده و در رشته پزشکی دانشگاه تهران پذیرفته می‌شود و مسیری را آغاز می‌کند که از کودکی در رویاهایش تصورش را می‌کرده است.

وی می‌گوید: از همان زمان که بچه بودم به پزشکی علاقه داشتم؛ حتی یک بار پای شکسته یک پرنده را معالجه کردم آن هم با قرار دادن دو قطعه چوب دو طرف پایش و بستن آن با یک نوار. اتفاقا خیلی زود هم درمان شد.

او پس از ورود به دانشگاه، انگار به دنیای تازه‌ای پا گذاشته؛ دنیایی که گوشه گوشه‌اش پر است از فعالیت‌های علمی ارزشمندی که همه به آن می‌بالیم.

خودش در این باره اظهار می‌کند: سه سال پس از فارغ التحصیلی در سال 33 و گرفتن تخصص در رشته آسیب‌شناسی، به عنوان استادیار در دانشکده پزشکی دانشگاه تهران مشغول به تدریس شدم تا اینکه در سال 40 از یک موسسه سوئدی بورسیه گرفتم.

کریمی‌نژاد می‌افزاید: پس از رفتن به استکهلم، در بخش پاتولوژی اطفال بیمارستان "کارولینسکا"دوره کارآموزی را گذرانده و پس از اخذ درجه فوق تخصص پاتولوژی بیماری‌های کودکان به ایران بازگشتم. به گفته وی، در آن سال‌ها از طرف سازمان بهداشت جهانی دوره آموزشی در زمینه سیتولوژی برگزار می‌شده که پدر علم ژنتیک ایران در آن دوره‌ نیز شرکت کرده است.

اتمام همه این دوره‌ها، از این پزشک برجسته کرمانی، دانشمندی می‌سازد که اختصاص عنوان پدر علم ژنتیک ایران کمترین لقبی است که می‌توان به وی داد.

خودش اما اگرچه سال‌ها دور از زادگاهش بوده لیکن هنوز نجابت و تواضعی که خاص کویرنشینان است را حفظ کرده است. می‌گوید: این نظر لطف جامعه علمی و پزشکی ما است که به بنده این لقب را داده‌اند؛ پیش از من در زمینه ژنتیک در کشور، فعالیت‌هایی صورت گرفته اما دادن این افتخار به بنده شاید به این دلیل بوده که اقدامات علمی گسترده‌تری برای اولین بار در این خصوص در کشور انجام داده‌ام.

همچنین او از سال 1347 تاکنون عضو انجمن ژنتیک اروپا است و از سال 1357 هم عضو انجمن ژنتیک آمریکا. اولین انجمن نورولوژی را هم، او در کشور تاسیس کرده است؛ در کرمان، یزد، ارومیه و هرمزگان شعبه‌هایی از این انجمن در حال فعالیت است.

اما در کنار همه این‌ها، او یک خدمت ارزشمند دیگر نیز به هموطنان خود کرده؛ پروفسور کریمی‌نژاد اولین کسی است که توانست با تلاش‌های گسترده خود، در زمینه پیشگیری از بیماری‌های ژنتیکی گام مهمی بردارد تا کشور ما نیز قانونی داشته باشد که بر مبنای آن اگر بیماری جنین اثبات شود بتوان با سقط آن از مشکلات بعدی جلوگیری کرد.

خودش در این باره می‌گوید: در این زمینه از مراجع تقلید و آیات عظام کمک گرفتیم و تایید شرعی این مسئله اقدام مهمی بود که خوشبختانه صورت گرفت.

نا گفته نماند، پدرعلم ژنتیک ایران اگر چه همچنان در حال انجام فعالیت‌های علمی و پژوهشی است لیکن دستی در کارهای خیرخواهانه هم دارد؛ اغراق نیست اگر بگوییم مجتمع نیکوکاری رعد که در تهران و کرمان به معلولین، خدمات توانبخشی، آموزشی، بهداشتی، فرهنگی و رفاهی ارایه می‌دهد یکی از موفق‌ترین و کارآمدترین نمونه‌ از نهادهای مردمی در کشور به حساب می‌آید.

او با همکاری تنی چند از خیرین و نیکوکاران بعد از زلزله بم، این مجتمع را در کرمان راه‌اندازی کرده و می‌خواهد آن را به یک مدرسه فنی‌وحرفه‌ای تبدیل کند.

کریمی‌نژاد در این باره می‌گوید: در کشور ما بین رده مهندسین تا کارگران با یک جای خالی روبرو هستیم و نیاز داریم که با پرورش نیروها در بخش فنی‌وحرفه‌ای این فضای خالی را پر کنیم.

وی ادامه می دهد: در این زمینه برای توانمندسازی معلولین نیز باید برنامه‌ریزی‌های لازم را داشته باشیم که ما برای معلولین تحت پوشش مجتمع‌های رعد، رسیدن به این هدف را در نظر داریم.